Ngân hàng không được bán đôla vòng qua ngoại tệ khác

Chỉ đạo hành chính về việc cấm mua, bán VND và USD thông qua ngoại tệ khác sẽ được đưa vào luật, nhằm hạn chế tình trạng lách quy định đẩy tỷ giá vượt trần như hồi sốt giữa năm ngoái.

Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư hướng dẫn giao dịch hối đoái trên thị trường ngoại tệ Việt Nam, trong đó đưa ra những quy định chi tiết hơn trước và bổ sung một số quy định mới phù hợp với thực tế thị trường.

Hiện tại, Ngân hàng Nhà nước chỉ quy định biên độ tỷ giá với các giao dịch giữa đồng Việt Nam và đôla Mỹ (giá giao dịch tại các ngân hàng không vượt quá 3% so với tỷ giá liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố hằng ngày). Tháng 6-7 năm ngoái, thị trường ngoại tệ biến động mạnh, nguồn cung khan hiếm cục bộ, giá đôla ngoài chợ đen có lúc vượt mốc 19.000 đồng.

Với lý do phải mua đôla giá cao bên ngoài, các ngân hàng cũng nâng giá giao dịch qua ngưỡng 19, cho dù tỷ giá liên ngân hàng vẫn ở mức dưới 16.500 đồng (lúc đó, biên độ tỷ giá chỉ là 2%). Để bán được với giá cao mà không lo vi phạm quy định, các ngân hàng đã "đi đường vòng" qua một ngoại tệ thứ hai. Chẳng hạn, để bán 10.000 USD cho doanh nghiệp với tỷ giá 18.000 đồng, trước tiên, ngân hàng sẽ bán 6.428,57 EUR với tỷ giá EUR/VND là 28.000. Sau đó, lượng euro này sẽ một lần nữa được chuyển đổi sang đôla. Đi cùng các lượt chuyển đổi này, doanh nghiệp sẽ phải trả các mức phí.

Để bình ổn thị trường ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước đã phải sử dụng tới mệnh lệnh hành chính, buộc các ngân hàng không được mua, bán VND và USD thông qua ngoại tệ khác, cho dù luật pháp hiện hành không có quy định liên quan. Quy định này sẽ được Ngân hàng Nhà nước luật hóa và đưa vào khoản 5b, dự thảo thông tư hướng dẫn về giao dịch hối đoái trên thị trường ngoại tệ Việt Nam.

Theo dự thảo này, ngân hàng chỉ được phép thu phí giao dịch quyền chọn và thỏa thuận với khách hàng về mức phí cũng như hình thức thanh toán phí. Ngoài ra, ngân hàng không được phép không được thu phí giao dịch đối với các giao dịch giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi.

So với quyết định cũ, dự thảo thông tư mới có phạm vi điều chỉnh rộng hơn, bao gồm mọi đối tượng tham gia giao dịch trên thị trường (cả người cư trú và không cư trú tại VN), thay vì chỉ quy định đối với giao dịch hối đoái của các tổ chức tín dụng được phép. Thông tư quy định rõ phạm vi giao dịch của đại lý thu đổi ngoại tệ, chỉ được thực hiện giao dịch giao ngay (mua của khách và bán lại cho ngân hàng).

Dự thảo thông tư bổ sung phương thức giao dịch trực tiếp và yêu cầu ghi âm, xác nhận lại bằng văn bản đối với giao dịch qua điện thoại. Các tổ chức tín dụng phải có quy trình giao dịch và quản lý rủi ro nội bộ.

Khi mua ngoại tệ tại ngân hàng, khách hàng phải xuất trình chứng từ hợp pháp cung cấp đầy đủ thông tin về mục đích, số lượng và loại ngoại tệ cần thanh toán, thời điểm thanh toán, cho dù đó là hợp đồng giao ngay, kỳ hạn, hay hoán đổi.

Song Linh