Vừa cho vay vừa sợ

Bất cập trong hệ thống pháp luật đăng ký giao dịch bảo đảm và đảm bảo tiền vay đang làm cho bên vay và cho vay cũng như cơ quan giải quyết tranh chấp không biết đi theo hướng nào. Hậu quả là doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn vì ngân hàng sợ bị mất tiền...

Bà Nguyễn Thuý Hiền, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch Bộ Tư pháp - nơi vẫn rà soát hiệu lực pháp lý các văn bản pháp luật trước khi ban hành, cho biết Luật Dân sự cho phép một tài sản được thế chấp nhiều nơi, tổng giá trị tài sản thế chấp có thể nhỏ hơn, bằng hoặc lớn hơn tổng giá trị các khoản vay, nhưng điều 114 Luật Nhà ở thì quy định rằng, nhà ở chỉ được thế chấp một nơi, tổng giá trị tài sản phải lớn hơn tổng tài sản vay và chỉ thế chấp tín dụng.

Mặc dù nhiều người cho rằng điều này không mâu thuẫn vì Luật Nhà ở là luật chuyên ngành, còn Luật Dân sự là luật chung, nên khi thực thi thì luật chuyên ngành vẫn được ưu tiên áp dụng, nhưng theo bà Hiền, thực tế này không thể chấp nhận được vì Luật Nhà ở đang "bó" những thoả thuận, cam kết tự nguyện giữa bên cho vay và bên vay theo Luật Dân sự.

Ông Vũ Văn Trình, Trưởng ban Tín dụng doanh nghiệp Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) lại nêu ra một vướng mắc khác liên quan đến thu lệ phí đăng ký giao dịch bảo đảm. Theo Thông tư 05/2005/TTLT - BTP - BTNMT thì mức lệ phí đăng ký cầm cố, thế chấp là 60.000 đồng/trường hợp. Và dù khách hàng vay nhiều hay ít, thế chấp bằng một hay nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì cũng chỉ với số tiền ấy.

"Nhưng cán bộ một số địa phương lại vận dụng khái niệm "trường hợp" bằng cách yêu cầu mỗi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải đi liền với một đơn yêu cầu đăng ký thế chấp và thu 60.000 đồng/một đơn yêu cầu", ông Trình nói.

Đại diện Ngân hàng Công thương lại chỉ ra tình trạng phân tán trong quản lý đăng ký giao dịch bảo đảm. Hiện có nhiều cơ quan cùng tham gia làm nhiệm vụ này như Trung tâm Đăng ký giao dịch bảo đảm thuộc Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp); Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc cơ quan quản lý nhà đất còn Cục Hàng không dân dụng lại thực hiện đăng ký thế chấp máy bay và Cục Hàng hải thực hiện đăng ký thế chấp tàu biển...

Sự phân tán này đã gây nên hàng loạt kẽ hở trong quản lý. Có trường hợp người nhận bảo đảm giữ giấy tờ xe (bản chính) thì chủ xe lại báo mất đăng ký, xin cấp lại để bán cho người khác và làm thủ tục sang tên như thường.

Bà Nguyễn Thuý Hiền cho biết Bộ Tư pháp sẽ tham mưu và trình Chính phủ để Chính phủ trình Quốc hội Dự luật Đăng ký giao dịch bảo đảm theo hướng rút gọn, thuận tiện cho giao dịch của các tổ chức tín dụng, giảm chi phí cho bên vay cũng như bên cho vay.

(Theo Vneconomy)