Sẽ kiểm toán cả siêu tổng công ty

Tổng Kiểm toán Nhà nước Vương Đình Huệ cho biết tới đây sẽ kiểm toán ở tất cả những nơi đang sử dụng và quản lý vốn Nhà nước, kể cả siêu tổng công ty Kinh doanh vốn (SCIC). Thậm chí cơ quan này có thể kiểm toán cả việc định giá doanh nghiệp khi cổ phần hóa.
> Kiểm toán đòi hộ Nhà nước hàng nghìn tỷ

Kiểm toán Nhà nước không chịu áp lực khi công bố thông tin. Ảnh: S.L.

Ông Huệ đã trao đổi với VnExpress bên lề buổi họp báo công bố kết quả báo cáo kiểm toán Nhà nước niên độ ngân sách 2005 hôm qua.

- Trong quá trình đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước, đã có hiện tượng định giá thấp làm thất thoát tài sản Nhà nước. Cơ quan Kiểm toán Nhà nước nhìn nhận thế nào về vấn đề này?

- Từ trước tới giờ, không có một định chế nào của Kiểm toán Nhà nước tham gia vào quá trình xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa. Công việc này thường do các tổ chức kiểm toán độc lập tiến hành. Nhưng nay, thẩm quyền kiểm toán là thuộc Kiểm toán Nhà nước. Luật cũng đã quy đinh rõ điều này. Vì vậy, tới đây chúng tôi sẽ có những kiểm toán chuyên đề đối với lĩnh vực cổ phần hóa.

Thực tế thì chủ đề cổ phần hóa rất rộng, trong đó xác định giá trị doanh nghiệp chỉ là một mảng. Việc định giá doanh nghiệp bây giờ cũng linh hoạt hơn, trong đó yếu tố thị trường có tính quyết định. Tuy nhiên, khi định giá doanh nghiệp, ngoài tài sản hữu hình, dứt khoát phải tính tới giá trị tài sản vô hình như thương hiệu, lợi thế kinh doanh, giá trị quyền sử dụng đất... Đấy mới là những cái lớn, nó giải thích tại sao cùng một mảnh đất có diện tích như nhau ở chỗ này thì giá thấp, nhưng ở trung tâm lại cao.

- Vậy Kiểm toán Nhà nước sẽ tham gia vào quá trình này như thế nào?

- Chúng tôi đang nghiên cứu để tiến tới một triết lý kiểm toán mới, đó là kiểm toán vốn và và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp. Có nghĩa là ở đâu có đồng vốn và tài sản của Nhà nước thì chúng tôi kiểm toán. Tất nhiên đó là kiểm toán chuyên đề, đánh giá hiệu quả đầu tư, kinh doanh vốn Nhà nước.

Luật Kiểm toán hiện nay mới cho phép chúng tôi kiểm toán doanh nghiệp Nhà nước, gồm công ty 100% vốn Nhà nước; công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên vốn Nhà nước; công ty cổ phần có các cổ đông đều là Nhà nước; các loại doanh nghiệp Nhà nước khác có trên 51% vốn Nhà nước. Nhưng đến một lúc nào đó chúng tôi sẽ kiểm toán cả Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), cũng như Công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng (DATC). Đây cũng sẽ là đối tượng kiểm toán chúng tôi, Một năm qua, SCIC đã hoạt động khá nhiều. Giữa Kiểm toán Nhà nước và SCIC có hai quan hệ, họ vừa là đối tượng kiểm toán của chúng tôi, vừa phối hợp với chúng tôi trong việc kiểm toán, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

- Liên quan tới báo cáo kiểm toán niên độ ngân sách 2005, có ý kiến cho rằng Kiểm toán Nhà nước chỉ chuyển 2 vụ việc sang cơ quan điều tra là ít. Ông nghĩ sao?

- Tôi cho rằng không nên định lượng ít, hay nhiều. Qua kiểm toán, nếu chúng tôi phát hiện sai sót trong quản lý, sẽ chỉ nêu ra để kiểm điểm rút kinh nghiệm. Có những loại vi phạm phải đề nghị xử lý hành chính. Cũng có loại sai phạm phải đề nghị xử lý hình sự, chuyển sang cơ quan điều tra. Kiểm toán Nhà nước có trách nhiệm phát hiện vấn đề và kiến nghị xử lý. Nếu tất cả các vụ việc đều xử lý hình sự, đều hình sự hóa thì doanh nghiệp làm ăn kiểu gì đây?

Khi phát hành báo cáo kiểm toán, chúng tôi đều có công văn gửi tới chủ tịch UBND tỉnh, bộ trưởng... ở những nơi được kiểm toán. Những người đứng đầu này phải có trách nhiệm tổ chức điều tra, làm rõ và xử lý theo thẩm quyền những sai phạm mà chúng tôi phát hiện. Trách nhiệm xử lý là của các bộ, kiểm toán không làm thay. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận, chúng tôi phải làm sát hơn, từ khâu kiến nghị và giám sát việc thực hiện kiến nghị xử lý ở các cơ quan liên quan. Chúng tôi sẽ cố gắng quyết liệt hơn trong vấn đề này.

- Đụng chạm tới chuyện tài chính ở các địa phương, bộ ngành và doanh nghiệp lớn, Kiểm toán Nhà nước chịu những áp lực gì khi công bố báo cáo kiểm toán?

- Chúng tôi không chịu bất cứ áp lực nào trong việc công bố thông tin. Tất cả những gì luật pháp không cấm thì chúng tôi đều công khai.

Điều đó thể hiện ở báo cáo năm nay. So với lần đầu công bố vào năm ngoái, có thể khẳng định báo cáo năm nay chi tiết hơn, đầy đủ hơn, toàn diện hơn, chính xác và sắc sảo hơn. Ví dụ ngân hàng năm ngoái chúng tôi không công bố một chi tiết nào, năm nay chúng tôi công bố rất rõ, kể cả Ngân hàng Nhà nước. Các kiến nghị của chúng tôi với Chính phủ, các bộ ngành cũng rất chi tiết, cụ thể.

Song Linh