Nhượng quyền thương hiệu còn đi đường vòng

"Nhượng quyền thương hiệu ở Việt Nam vẫn chỉ như một cái ao làng so với thế giới".

G7- Mart, một mô hình nhượng quyền thương hiệu trên thị trường bán lẻ. Ảnh: NLĐ.

Luật Nhượng quyền ở nước ta có từ năm 2000, đến nay nhiều vấn đề mới phát sinh nhưng vẫn chưa được chỉnh sửa, bổ sung. Doanh nghiệp đã đề xuất Nhà nước điều chỉnh, bổ sung một số điều trong Luật này cho phù hợp với hiện trạng thực tế để việc mua bán, chuyển nhượng hiệu quả hơn.

"Nhượng quyền thương hiệu ở Việt Nam vẫn chỉ như một cái “ao làng” so với thế giới. Những năm gần đây, số doanh nghiệp trong nước đã giao dịch nhượng quyền thành công chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng văn phòng đại diện Cục Sở hữu Trí tuệ tại TP HCM, nói tại hội thảo rằng “Những chiến lược thực tiễn về quyền sở hữu trí tuệ và quản lý nhãn hiệu dành cho doanh nghiệp Việt Nam” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tổ chức mới đây.

Chưa chuyên nghiệp

Theo thông lệ quốc tế, khi nhượng quyền thương hiệu DN có thể thông qua trung gian hoặc nhượng quyền bậc thang ngay khi hai bên bắt đầu đàm phán. Thế nhưng, hiện nay, DN Việt Nam phải tiến hành ngược lại.

Cụ thể, bên nhượng quyền phải đăng ký lên Ủy ban Nhượng quyền, phía được nhượng quyền lại phải nhờ vào chính phủ bảo hộ một lần nữa. Trong khi chủ sở hữu tài sản nhượng quyền lại thuộc DN. Các công ty cho rằng nhượng quyền thương hiệu Việt Nam đã có hình thức đăng ký mới nhưng vẫn phải đi đường vòng. Kinh doanh, nhượng quyền phải đi qua các bước từ cấp phép, phân phối, đăng ký nguồn vốn tại ngân hàng... đã gây khó khăn cho DN. Trong khi vấn đề DN cần là hỗ trợ văn bản, bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ thì đang bị xem nhẹ. Mặt khác, hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, cung cấp dịch vụ... cũng không được bảo đảm tính an toàn tuyệt đối.

Ông Lê Non, Giám đốc đối ngoại Công ty Cà phê Trung Nguyên, cho biết khi các đối tác muốn hợp tác phân phối sản phẩm mang nhãn hiệu của Trung Nguyên đã được công ty “bí mật” chuyển giao công nghệ cùng những công thức pha chế cho các đối tác. Nhưng vấn đề an ninh công nghệ có bị đối tác cung cấp cho đối tượng thứ ba hay không thì lại nằm ngoài vòng kiểm soát của DN.

Theo ông Non, các giao dịch mua bán, nhượng quyền thương hiệu của doanh nghiệp nước ta vẫn ở bước manh nha, tự phát, chưa định hướng và chưa có tính chuyên nghiệp.

Gỡ luật để doanh nghiệp phát triển

Ông William Marshak, tùy viên lãnh sự thương mại, Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ, cho rằng doanh nghiệp quốc tế có tiềm lực mạnh đang tìm cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước nhượng thương hiệu hay một phần thương hiệu đang là xu hướng mới.

Cũng theo ông William Marshak, tại Mỹ, cứ 8 phút lại có một phiên giao dịch nhượng quyền thương hiệu. Hợp đồng chuyển nhượng thương hiệu đạt trên 2 triệu USD/năm. Trong khi đó, tại Việt Nam, số giao dịch thành công mới chỉ nhỏ giọt và mang tính hình thức. Ông cho rằng Luật Nhượng quyền thương hiệu tại Việt Nam hiện nay đang phát triển theo hướng “lệch pha” với sự hội nhập kinh tế. Nhượng quyền của các DN trong nước cho DN quốc tế kinh doanh tại Việt Nam chỉ dừng lại ở 49% quyền sở hữu. DN trong nước muốn nhượng quyền thương hiệu cho các DN quốc tế phải thông qua quy tắc liên doanh, liên kết. Vô hình trung chính quy chế, quy định đó đã làm khó các DN trong nước.

(Theo Người Lao Động)