Nếu doanh nghiệp quyết, việc chỉnh giá xăng sẽ rất nhanh

Trả lời báo chí sáng 13/1, Thứ trưởng Thương mại Phan Thế Ruệ cho rằng, Hiện, giá bán lẻ xăng dầu vẫn là giá trần do nhà nước ấn định. Cón nếu để doanh nghiệp quyết, việc điều chỉnh sẽ rất nhành. Ông cho rằng, càng sớm giao cho doanh nghiệp càng tốt. Một dự thảo nghị định về vấn đề này đã hoàn tất.
> Giá xăng giảm 400 đồng/lít từ 15h ngày 13/1

Thứ trưởng Thương mại Phan Thế Ruệ: "Giảm giá xăng là món quà Tết tặng cho người tiêu dùng". Ảnh: S.L.

- Giá dầu thế giới đang đứng dưới 53 USD/thùng, người tiêu dùng kỳ vọng giá bán lẻ trong nước phải giảm ít nhất 500 đồng/lít. Vậy tại sao Bộ Thương mại chỉ quyết định giảm 400 đồng?

- Quả thật mức giảm không nhiều, song cũng đúng quy luật vận động của giá thế giới. Với mức giảm này, các doanh nghiệp nhập khẩu xăng phải chịu lỗ 100 đồng/lít xăng A90, còn xăng A92 thì vừa đảm bảo hòa vốn. Từ 2005, Chính phủ đã có chủ trương không bù lỗ cho mặt hàng xăng. Vì vậy, về nguyên tắc kinh doanh xăng phải đảm bảo cả năm không lỗ. Như vậy, doanh nghiệp kinh doanh phải chịu thiệt thòi, doanh nghiệp lớn thì không sao, nhưng những đơn vị nhỏ sẽ khó khăn. Tất nhiên, bây giờ mới là tháng 1, các doanh nghiệp có thể trông chờ vào những tháng về sau để cân bằng lỗ lãi.

- Thị trường thế giới ổn định ở mức thấp suốt từ cuối 2006, nhưng tại sao đến nay Bộ Thương mại mới quyết định giảm giá bán lẻ, thưa ông?

- Năm 2006 giá dầu thô thế giới biến động thất thường, giá xăng thường chênh xa so với giá dầu thô. Từ cuối 2006 và đầu 2007 giá tương đối ổn định, khoảng 54-60 USD/thùng, thậm chí hôm 10/1 còn xuống 52 USD/thùng. Tuy nhiên, thường thì giá dầu thô khó dự báo. Vì vậy, các cơ quan quản lý phải hết sức thận trọng khi theo dõi để điều chỉnh giá bán, không thể để xảy ra tình trạng nay giảm mai lại tăng, rất khó cho các nhà kinh doanh và khó cho cả cơ quan quản lý.

Thủ tướng đã có chủ trương sẽ để giá bán lẻ xăng trong nước tiếp cận với thị trường và dần dần để doanh nghiệp tự ấn định, Chính phủ và Bộ Thương mại sẽ không tham gia ấn định giá bán lẻ nữa. Hiện nay, giá bán lẻ vẫn là giá trần do nhà nước ấn định. Đã là giá Nhà nước thì rất chậm điều chỉnh, bởi các bộ ngành còn mất thời gian bàn bạc, thống nhất, theo dõi rồi mới quyết định. Nếu để doanh nghiệp điều chỉnh, sẽ rất nhanh.

Nhưng một khi đã giao cho doanh nghiệp, phải chấp nhận nay giảm, mai tăng và giá không thống nhất trên toàn quốc. Bởi phải tuân theo cơ chế thị trường mà. Cá nhân tôi rất mong Chính phủ sớm chuyển giao quyền ấn định giá cho doanh nghiệp.

- Trong 2006, các bộ ngành nhiều lần tuyên bố đầu 2007 sẽ để giá xăng tiếp cận với thị trường. Vậy chính xác bao giờ Nhà nước sẽ giao quyền ấn định giá cho doanh nghiệp?

- Hiện các bộ ngành đã dự thảo xong Nghị định kinh doanh xăng dầu, thay thế Quyết định 187 trước đây. Ba nội dung chính của nghị định này là phải đảm bảo kinh doanh xăng dầu theo cơ chế thị trường, bám sát diễn biến quốc tế; thứ hai, phải đảm bảo chiến lược an ninh năng lượng, thứ ba đây là mặt hàng kinh doanh có điều kiện vì vậy phải đảm bảo chất lượng, ổn định nguồn cung cũng như hệ thống phân phối.

Khi nào Thủ tướng ký duyệt nghị định này, sẽ thực hiện luôn. Tuy nhiên, an ninh năng lượng là yêu cầu cực kỳ quan trọng. Hơn nữa, xăng dầu là mặt hàng chúng ta được phép bảo hộ khi gia nhập WTO. Vì vậy, phải căn cứ vào lộ trình và nguyên tắc bảo hộ để điều hành giá cho phù hợp.

Cá nhân tôi cho rằng, càng sớm giao cho doanh nghiệp càng tốt. Vì để giá biến động theo cơ chế thị trường thì việc hạch toán chi phí đầu vào sẽ rõ ràng hơn, thực hơn. Các doanh nghiệp kinh doanh cũng thuận lợi hơn và đặc biệt là sòng phẳng với người tiêu dùng hơn.

- Trong hai lần điều chỉnh gần đây, bao giờ cũng là tăng thuế trước để đảo bảo nguồn thu cho ngân sách, rồi mới giảm giá bán lẻ. Một bên là quyền lợi người tiêu dùng và một bên là Nhà nước, cá nhân ông nghiêng về phía nào hơn?

- Về nguyên tắc trong một nền kinh tế thị trường, phải đảm bảo cả 3 phía, Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Thời gian qua, Bộ Thương mại và Tài chính đều căn cứ theo cả 3 tiêu chí này để điều tiết.

Xăng dầu là sản phẩm kinh doanh đặc biệt. Trên thế giới đều áp mức thuế nhập khẩu rất cao, vì thế giá bán của họ thường cao. Ở Việt Nam, trong hai năm 2005 và 2006, có một thời gian dài thuế suất bằng 0. Sau này giá ổn định mới tăng thuế để đảm bảo nguồn thu. Bản thân doanh nghiệp kinh doanh xăng, vì không được Nhà nước bù lỗ, nên phải đảm bảo không để lỗ. Khi điều kiện cho phép, giá bán lẻ phải giảm để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng.

Khi để doanh nghiệp tự ấn định giá, điều quan trọng nhất là phải ổn định thuế nhập khẩu. Thuế nên công bố chậm nhất là trước một năm, để doanh nghiệp chủ động. Điều này chúng tôi cũng đề xuất trong dự thảo nghị định kể trên. Tất nhiên cũng phải nhìn nhận thực tế là thị trường thế giới liên tục biến động, trong khi ta chỉ có hai công cụ điều tiết đó là thuế và giá bán lẻ.

T.T. ghi