Việt kiều vẫn vướng thủ tục mua nhà trong nước

Mặc dù Nghị định 90 hướng dẫn thực hiện Luật Nhà ở, trong đó có thủ tục mua bán nhà liên quan đến kiều bào, đã được triển khai đến từng tỉnh, thành, song Việt kiều muốn mua nhà vẫn bó tay. Nguyên nhân là còn phải chờ quy định của Liên bộ Ngoại giao - Công an về xác định thời hạn cư trú tại VN.
> Mới có hơn 100 Việt kiều mua được nhà tại VN/ Gỡ vướng việc mua nhà cho Việt kiều

Trao đổi với VnExpress chiều 26/12, bà Nguyễn Thị Thọ, Phó chủ nhiệm Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài tại TP HCM, cho biết, tính từ tháng 7 - thời điểm xác định có hơn 100.000 Việt kiều đã mua được nhà ở trong nước - đến nay chỉ mới có thêm vài trường hợp người Việt Nam định cư nước ngoài được giải quyết mua nhà tại TP HCM.

"Mặc dù các quy định của Luật Nhà ở, Nghị định 90 đã rất mở, nhưng hầu như cơ quan chức năng vẫn chưa đưa vào thực hiện vì thiếu hướng dẫn. Mọi thủ tục giải quyết cho Việt kiều được mua nhà vẫn áp dụng Nghị định 81 ban hành từ năm 2001", bà Thọ nói.

Mà theo Nghị định 81, ngoài việc phải thuộc 4 đối tượng được mua nhà trong nước là Việt kiều đầu tư về nước định cư lâu dài, có công với đất nước, trí thức được mời về nước, kiều bào được phép hồi hương, thì người có nhu cầu mua nhà còn phải làm đầy đủ thủ tục như xin giấy chứng nhận quốc tịch, chứng nhận công dân... Những thủ tục nhiêu khê, mất nhiều thời gian và công sức này khiến nhiều kiều bào nản chí, bỏ ý định về nước mua nhà định cư.  

Nhiều chung cư được xây dựng nhắm đến đối tượng khách chính là Việt kiều. Ảnh: P.A.

Nói mở nhưng cửa vẫn đóng  

Anh Nguyễn Tấn Huy, Việt kiều Mỹ về TP HCM muốn mua nhà để đón bố mẹ lớn tuổi hồi hương. Mặc dù nghị định 90 đã cho phép 5 đối tượng Việt kiều được mua, nhận, tặng cho, nhận thừa kế nhà ở như người Việt Nam ở trong nước, không hạn chế số lượng nhà được sở hữu, nhưng anh Huy vẫn bị Phòng công chứng từ chối chứng nhận với lý do là chờ thông tư hướng dẫn từ liên Bộ Ngoại giao - Công an về việc xác định thời hạn cư trú tại Việt Nam của người định cư nước ngoài.

Nghị định 90 cũng cho phép Việt kiều không thuộc 5 đối tượng đặc biệt nhưng đã về Việt Nam cư trú với thời hạn được phép từ 6 tháng trở lên, trong thời gian này được sở hữu một nhà ở riêng lẻ hoặc một căn hộ. Quy định này khiến nhiều kiều bào mừng khấp khởi vì từ nay có thể mua được nơi ở của mình trong thời gian ở trong nước, song cũng sớm thất vọng vì chưa trở thành hiện thực.

Tại Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài TP HCM, nhiều kiều bào về nước cũng phản ánh tình trạng thủ tục mua nhà vẫn khó khăn như trước, chưa được cải thiện sau Luật Nhà ở.

Theo bà Thọ, so với Nghị định 81, Nghị định 90 rất mở ở chỗ cho phép 5 đối tượng kiều bào được mua nhà không hạn chế số lượng hoặc thời hạn cư trú trong nước 6 tháng là được sở hữu nhà. Tuy nhiên hiện cửa vẫn bị đóng do thiếu quy định xác định thời hạn cư trú.

Bà Nguyễn Thị Thọ cho biết, TP HCM đã nhiều lần kiến nghị với các bộ Xây dựng, Ngoại giao, Công an để giải quyết tình trạng chờ này, song đến nay chưa nhận được phản hồi của các cơ quan chức năng.

Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài TP HCM cũng đề nghị đơn giản hóa các thủ tục mua nhà của Việt kiều hơn so với quy định của Nghị định 90. Cụ thể, bà Thọ cho rằng, nên hủy tất cả quy định về giấy chứng nhận công dân, giấy chứng nhận quốc tịch. "Tôi cho rằng, Việt kiều muốn mua nhà chỉ cần xin giấy xác nhận huyết thống, đồng thời kèm với các giấy tờ liên quan đến đầu tư trong nước như giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh... là đủ thủ tục cần thiết", bà Thọ nhấn mạnh.

Phan Anh