Dệt may đề phòng nguy cơ Mỹ kiện phá giá

Quản lý chặt chẽ giá xuất khẩu, thiết lập cơ chế giám sát giá. Chống chuyển tải hàng bất hợp pháp sang VN để vào Mỹ. Kiểm soát tăng trưởng nóng hàng đi Mỹ từ năm tới. Đó là những động thái VN đang xúc tiến để tránh nguy cơ Mỹ khởi động vụ kiện phá giá hàng dệt may sau WTO.  
>10 ngày khốn khổ cho dệt may VN vì hạn WTO/ Cấp visa tự động cho dệt may vào Mỹ trước 11/1/2007/ Bỏ hạn ngạch sang Mỹ, dệt may có thể bị thuế cao

Tại hội nghị lấy ý kiến doanh nghiệp dệt may phía Nam về cơ chế giám sát hàng xuất khẩu vào Mỹ sau WTO diễn ra tại TP HCM chiều nay, Thứ trưởng thường trực Bộ Công nghiệp Bùi Xuân Khu cho biết, Bộ Thương mại Mỹ đang ráo riết tìm hiểu để chuẩn bị đối phó với hàng dệt may xuất xứ VN sau hội nhập WTO.

Do đó các nhà nhập khẩu Mỹ đã khuyến cáo VN lưu tâm 3 vấn đề lớn. Đó là khả năng Mỹ khởi động áp dụng biện pháp chống bán phá giá do giá gia công tại VN rẻ mạt; tìm hiểu dệt may VN có còn được hưởng trợ cấp nhà nước hay không sau WTO. Các nhà nhập khẩu Mỹ cũng lo ngại nguy cơ hàng Trung Quốc chuyển tiếp bất hợp pháp sang VN với danh nghĩa gia công sau đó xuất vào Mỹ.

Chủ tịch Hiệp hội dệt may Lê Quốc Ân cũng tiết lộ, đầu tháng 12, Mỹ đã khởi động xây dựng cơ chế giám sát 5 cat hàng dệt may nhạy cảm của VN để nếu cần sẽ tiến hành điều tra chống bán phá giá. Đó là áo sơ mi, quần dài, đồ bơi, đồ lót và áo thun len. Nước này cũng đã gửi thông báo đến các doanh nghiệp VN liên quan, đề nghị công khai thông tin. "Chậm nhất là 27/12, Mỹ sẽ khóa sổ thu thập ý kiến để tiến hành cơ chế giám sát", ông Ân cho biết và khẳng định đây là tin đáng lo cho ngành.

Dệt may VN sẽ tăng gấp đôi xuất khẩu vào Mỹ sau WTO. Ảnh: L.T.B.

Theo ông Ân, để khởi động một vụ kiện bán phá giá với hàng dệt may VN, Mỹ phải tiến hành 3 bước. Đầu tiên phải giám sát lượng hàng bán phá giá, chắc chắn Mỹ sẽ thực hiện 6 tháng một lần dựa trên số liệu xuất khẩu dệt may VN vào nước này. Giai đoạn 2, sẽ quyết định điều tra mặt hàng nào. Cuối cùng là kết luận có bán phá giá để áp thuế chống phá giá. Đây là một quá trình rất lâu dài và tốn kém.

Ông Ân cho rằng, chỉ cần Mỹ bắt đầu giai đoạn 2 để chuẩn bị cho vụ kiện bán phá giá dệt may là VN đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bởi các đối tác sẽ hủy đơn hàng với VN vì ngại tác động xấu của một vụ kiện. Trước kia, Mỹ cũng tiến hành điều tra phá giá đối với hàng áo len Đài Loan. Khi nước nhập khẩu này tuyên bố điều tra, lập tức Đài Loan giảm sút 50% đơn hàng. Năm 2004, Mỹ kết luận áo len Đài Loan không bán phá giá nhưng thời gian cũng đủ giết chết hơn 90% đơn hàng của nước này và gần như phá sản ngành áo len Đài Loan.

"Nguy cơ tương tự có thể xảy ra với dệt may VN nên cần chuẩn bị phòng tránh ngay từ lúc này. Làm tốt công tác phòng ngừa sẽ tránh cơ chế chống bán phá giá của Mỹ", ông Ân khuyến cáo.

Dùng 'van' giám sát để điều tiết giá nhập khẩu vào Mỹ

Hơn một nửa trong số 428 doanh nghiệp dệt may Việt Nam khi được Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) hỏi ý kiến đều cho rằng, nên có một cơ chế giám sát đặc biệt đối với hàng xuất đi Mỹ để tránh nguy cơ bị kiện phá giá. Tuy nhiên giám sát chặt nhưng vẫn có cơ chế thông thoáng, đơn giản thủ tục để đảm bảo tính cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Cơ chế giám sát của VN sẽ song song với cơ chế giám sát của Mỹ, nhằm điều tiết lượng và giá hàng dệt may xuất khẩu vào nước này để tránh tình trạng tăng trưởng quá nóng. Trưởng Ban điều hành dệt may thuộc Bộ Thương mại Nguyễn Đức Thanh đề nghị, doanh nghiệp sẽ đăng ký số lượng và giá xuất khẩu với ban giám sát để có thể điều chỉnh được phù hợp tình hình chung.

Ví dụ, đối với cat hàng 338, 339 hiện nay có giá xuất khẩu bình quân là 3,30 USD/sản phẩm. Sau khi VN trở thành thành viên WTO, mức giá này phải giữ mức trừ 10-20%, nếu giảm thấp hơn nữa có thể bị Mỹ yêu cầu điều tra. Do đó, ban giám sát nếu được thành lập sẽ giữ vai trò bình quân giá của các doanh nghiệp, xác định giá xuất khẩu phù hợp. Trường hợp đơn hàng của doanh nghiệp xuất 100.000 sản phẩm với giá 4 USD/chiếc hay 10.000 chiếc giá 2 USD/sản phẩm, nếu bình quân giá vẫn ở mức cho phép thì doanh nghiệp được đưa hàng đi Mỹ và ngược lại.

Nhiều doanh nghiệp cũng đề nghị đăng ký kế hoạch xuất khẩu các cat nhạy cảm theo từng tháng hoặc quý, để ban giám sát nắm được số lượng và giá cả nhằm điều tiết kịp thời nếu có tăng nóng. Đồng thời đề nghị cải tiến thủ tục cấp chứng chỉ xuất khẩu (E/C) và chứng nhận xuất xứ (C/O) để kiểm tra chặt chẽ tình trạng gian lận thương mại, chuyển tải hàng bất hợp pháp từ nước thứ ba vào Mỹ...

Hiệp hội dệt may khuyến cáo doanh nghiệp tham gia hệ thống hải quan điện tử, sử dụng mạng kỹ thuật ELVIS... để thuận lợi trong công tác giám sát hàng xuất khẩu. 

Theo thống kê hạn ngạch đến ngày 15/12, các doanh nghiệp VN đã thực hiện trên 90% suất được phép. Ước trong năm nay, kim ngạch xuất khẩu dệt may VN có thể đạt đến hơn 5,8 tỷ USD, trong đó hàng vào Mỹ khoảng 2,2 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm ngoái. Dự kiến xuất khẩu dệt may vào Mỹ sẽ tăng gấp đôi sau khi VN vào WTO. 

Phan Anh