Giá xe năm tới chưa chắc đã giảm

Khi giảm thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc từ 90% xuống 80%, Bộ Tài chính hy vọng giá xe về Việt Nam sẽ giảm ít nhất 5%. Tuy nhiên, giới chuyên môn e ngại chưa chắc người tiêu dùng đã có cơ hội mua xe giá hạ, vì còn phụ thuộc quá nhiều vào nhà nhập khẩu, hải quan cũng như các hãng lắp ráp trong nước.

Ôtô vẫn là niềm mơ ước chưa thành hiện thực với nhiều người. Ảnh: Autohome.

Ông Phạm Vũ Đức, Giám đốc Công ty TNHH Đức Hòa nói như đinh đóng cột: "Còn lâu giá xe nhập khẩu mới giảm". Lý do mà ông Đức đưa ra là hiện nay giữa doanh nghiệp và hải quan vẫn còn những bất đồng về phương pháp tham vấn giá. Hải quan căn cứ vào giá chào bán trên mạng để áp giá cao, trong khi giá mà các doanh nghiệp mua được lại thấp hơn rất nhiều. Có thể một chiếc xe nhập về với giá doanh nghiệp mua là 10.000 USD, hợp đồng cũng ghi rõ, nhưng hải quan vẫn khăng khăng không phải vậy. Họ xác định chiếc xe ấy có giá tới 14.000 USD và yêu cầu doanh nghiệp phải nộp thêm thuế.

"Thuế bị áp cao nên dù doanh nghiệp có muốn hạ giá bán cũng khó lòng mà thực hiện được. Chính vì vậy, hầu hết các đơn vị hiện nay đều nhập nhỏ lẻ theo đơn đặt hàng cá nhân hoặc chuyển hướng kinh doanh", ông Đức nói. Đức Hoà từng nhập xe mới, nhưng do vướng chuyện tham vấn giá của hải quan, đã bỏ nghề, chuyển sang nhập khẩu xe đạp Thái Lan.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung, VN đã là thành viên của WTO, mọi chính sách đều minh mạch. Từ năm 2004, VN thực hiện việc tính thuế theo GATT cho phép các doanh nghiệp tự khai báo giá nhập khẩu và hải quan dựa vào những thông tin này để tính thuế. Như vậy, nếu hải quan thấy nghi ngờ thì tiến hành tham vấn giá, ngược lại nếu doanh nghiệp thấy hải quan làm sai có quyền khởi kiện.

Theo giới chuyên môn, câu chuyện tham vấn giá chỉ là một trong số nhiều nhân tố cấu thành lên giá cả. Người tiêu dùng có được mua ôtô với giá cả hợp lý hay không còn phụ thuộc vào chính sách bảo hộ đối với nền công nghiệp sản xuất trong nước, cơ sở hạ tầng và còn do chính các nhà nhập khẩu.

Xe lắp ráp trong nước quyết không hạ

Các liên doanh trong nước nhận định mức giảm thuế nhập khẩu từ 90% xuống 80% chưa thực sự gây nên biến động lớn cho xe lắp ráp trong nước. Kể cả trong trường hợp giá xe nhập khẩu diễn biến theo đúng dự đoán của Bộ Tài chính thì mức giảm 5% này chưa đủ để các hãng xe trong nước phải thay đổi kế hoạch sản phẩm của mình một cách đột ngột. Trên thực tế, thời gian gần đây, các hãng đưa ra chương trình khuyến mãi, tặng quà thì mức mà người tiêu dùng nhận được cũng tương đương khoảng 5% giá xe. Vì vậy, khả năng giảm giá lớn là khó xảy ra.

Trao đổi với VnExpress, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp Đỗ Hữu Hào cũng cho rằng thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc giảm về lý thuyết giá xe trong nước sẽ chịu tác động, tuy nhiên, mức giảm 10% quá nhỏ. "Giá xe nhập khẩu phụ thuộc hoàn toàn vào chính sách thuế, còn giá xe trong nước chỉ có thể giảm trước sức ép cạnh tranh. Trong khi đó theo cam kết với WTO, thuế nhập khẩu ôtô được giảm theo lộ trình và như vậy, phải tới 2020-2025 người dân VN mới có thể mua được giá xe ôtô ngang với mức trong khu vực. Còn với thuế suất hiện tại, giá xe vẫn đắt ít nhất gấp đôi", ông nhận định.

Ông Võ Trí Thành, Trưởng ban nghiên cứu chính sách hội nhập kinh tế quốc tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương cho rằng các liên doanh lắp ráp ôtô trong nước vẫn được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu tới 52%, ít nhất là 2-5 năm nữa. Điều này giải thích vì sao các hãng vẫn khá "ung dung" với chính sách giá hiện tại. Về về nguyên tắc, khi gia nhập WTO, VN phải xóa bỏ chính sách bảo hộ và không phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước trong nước. Tuy nhiên, các cam kết này trong giai đoạn đầu chỉ áp dụng đối với loại thuế tiêu thụ đặc biệt, còn thuế nhập khẩu sẽ thực hiện chính sách cắt giảm ưu đãi dần dần và kéo dài trong nhiều năm. "Điều này cũng đồng nghĩa với việc người tiêu dùng trong nước vẫn phải chấp nhận mua xe với giá cao trong thời gian tới", ông Thành nói.

Chia sẻ quan điểm này, một chuyên gia của Viện nghiên Kinh tế VN cũng cho rằng, thuế giảm nhưng các nhà nhập khẩu không chia sẻ quyền lợi của mình cho người tiêu dùng và vẫn bán với giá tính theo thuế cũ, thì cũng dẫn tới một kết cục là không có biến động gì cho thị trường ôtô trong nước.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trương Chí Trung vẫn bảo vệ quan điểm của mình khi cho rằng thuế giảm 10% thì ôtô nhập khẩu cũng giảm mức tương đương khoảng 5%. Theo ông, chính sách thuế tuy không tác động trực tiếp đến giá xe sản xuất trong nước, nhưng một khi xe nhập khẩu về nhiều, nguồn cung trong nước dồi dào thì để cạnh tranh các hãng phải giảm giá bán.

Cũng đồng tình với quan điểm của Bộ Tài chính, Giám đốc Công ty Tradoco - chuyên nhập khẩu mặt hàng xe cũ - Phan Hữu Tâm, nhìn nhận thị trường xe ôtô trong nước năm 2007 sẽ có sự đảo chiều. Thuế xe mới giảm, các nhà nhập khẩu xe cũ sẽ chuyển sang kinh doanh mặt hàng xe con nguyên chiếc vì cảm thấy có lợi hơn và nhu cầu thị trường cũng rất lớn. "Xe về nhiều sẽ gây sức ép với các nhà sản xuất trong nước, để cạnh tranh không còn cách nào khác, các hãng sẽ phải giảm giá bán. Khi ấy giá xe trong nước có khả năng sẽ giảm hơn con số 6%", ông Tâm nhấn mạnh.

Trọng Minh