Môi trường kinh doanh chưa có chuyển biến

Hầu hết đại biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam diễn ra sáng nay tại Hà Nội cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Song cũng nhiều doanh nghiệp tỏ ra lo ngại về triển vọng môi trường kinh doanh trong những năm tới.  

Theo khảo sát của Ban thư ký Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam VBF), tỷ lệ hài lòng của các doanh nghiệp về môi trường kinh doanh tại Việt Nam có phần suy giảm so với năm 2005. Đồng thời, nghiên cứu của Ban thư ký VBF cũng chỉ ra rằng, môi trường kinh doanh tại Việt Nam 12 tháng qua không có chuyển biến nào đáng kể. Năm 2006, chỉ số hài lòng của doanh nghiệp là 2,25/4 trong khi chỉ số của năm 2005 là 2,35/4.

Trái với mong đợi môi trường kinh doanh sẽ không ngừng được cải thiện, các doanh nghiệp cho rằng, triển vọng trong giai đoạn 2007-2009 không mấy khả quan. Theo đó, triển vọng năm 2007 sẽ thấp hơn năm 2006 và tiếp tục giảm nhẹ trong 2 năm 2008-2009.

Lý giải về điều này, theo Ban thư ký BVF, với việc Việt Nam gia nhập WTO, hệ thống pháp lý được điều chỉnh theo các cam kết WTO song việc thực hiện sẽ vẫn có nhiều khó khăn. Vì vậy, hiệu quả tức thời của việc gia nhập WTO sẽ không rõ nét.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp hoài nghi việc những thay đổi về pháp lý được hiểu và thực hiện một cách đúng đắn, đồng thời việc chuyển đổi từ những luật cũ sang luật mới có thể mang lại rủi ro cho doanh nghiệp. Một lý do khác, theo Ban thư ký BVF, là nhiều doanh nghiệp trong nước lo ngại về sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp nước ngoài khi chính thức gia nhập WTO.  

Không nghị định, luật vẫn nằm trên giấy

Bàn về hiệu quả của những luật mới được ban hành, ông Oliver Massmann, thành viên Ban quản trị Phòng Thương mại châu Âu (Eurocham), cho rằng, khó khăn mà hầu hết doanh nghiệp gặp phải là có luật nhưng chưa thể áp dụng vì chưa có nghị định hướng dẫn thi hành.

Ông Massmann lấy ví dụ về việc cho phép thành lập chi nhánh thương mại của công ty nước ngoài tại Việt Nam, đã gần 5 tháng trôi qua nhưng văn bản hướng dẫn thi hành vẫn chưa có. "Vậy nên việc cho phép thành lập chi nhánh thương mại vẫn chỉ trên lý thuyết", ông cho biết.  

Tương tự, theo Ban thư ký VBF, Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp được Quốc hội thông qua từ năm 2005 và được áp dụng từ tháng 7/2006, nhưng đến tháng 8, khi khảo sát của VBF được tiến hành, nghị định hướng dẫn thực hiện 2 luật này vẫn đang được bàn thảo.  

Cùng chung ý kiến này, ông Sin Foong Wong, Giám đốc khu vực Công ty Tài chính quốc tế tại Việt Nam, đồng chủ tọa Diễn đàn, khẳng định, các nhà đầu tư đều mong muốn sớm có văn bản hướng dẫn thi hành luật mới, tránh tạo ra khoảng trống khi luật cũ đã hết hiệu lực.  

Đồng thời, ông Wong cho rằng, thách thức to lớn đối với nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam là những thay đổi liên quan đến pháp lý. "Sắp tới Việt Nam sẽ phải điều chỉnh một lượng lớn văn bản pháp lý trong quá trình hội nhập", ông Wong nhận định.

"Vấn đề cơ bản không phải là bao nhiêu văn bản được ban hành hay chỉnh sửa, mà là những văn bản pháp lý được thực thi như thế nào và được thể hiện trong các nghị định và thông tư ra sao", ông cho biết. Vì vậy, theo ông, để các nghị định phục vụ tốt doanh nghiệp thì sự đối thoại cởi mở giữa chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp là hết sức cần thiết.

VN là điểm đến thứ 3 của doanh nghiệp Nhật

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm cho biết, năm 2006, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 8,2%, thu hút FDI lập kỷ lục mới khi đạt trên 9 tỷ USD. Cũng theo Phó Thủ tướng, Việt Nam hy vọng trong 5 năm tới sẽ huy động được 140 tỷ USD cho nền kinh tế, trong đó 1/3 số vốn này do các doanh nghiệp nước ngoài đóng góp.  

Tại Diễn đàn, đại diện cộng đồng doanh nghiệp Nhật công bố kết quả điều tra cho thấy, Việt Nam hiện là điểm đến đầu tư thứ 3 của doanh nghiệp Nhật, chỉ sau Trung Quốc và Ấn Độ. Trong năm 2006, Việt Nam đã vượt lên trước Thái Lan về thu hút đầu tư từ Nhật.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam, cho biết có đến 75% doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh trong 2 năm tới.  

Trao đổi với báo chí bên lề Diễn đàn, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc cho rằng, sức hấp dẫn của Việt Nam với các nhà đầu tư sẽ tăng dần cùng việc Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO. Theo ông Phúc, Việt Nam cam kết cải cách hành chính, thực hiện tốt những cam kết gia nhập WTO và cải cách hệ thống tài chính theo hướng minh bạch hóa đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để trở thành điểm đến lâu dài cho các nhà đầu tư.  

Ngọc Châu