Giải trình Chính phủ về vấn đề in tiền

Giám đốc Nhà máy in tiền Quốc gia Bùi Công Lư cho biết đang xin ý kiến để hoàn tất bản báo cáo gửi Chính phủ, trong đó xác minh những vấn đề liên quan đến việc in tiền polymer mà báo chí đăng tải những ngày gần đây.
> Chất lượng tiền polymer

Ông Lư cho biết thêm, báo cáo có thể được gửi ngay trong ngày hôm nay, sau khi đã được thông qua. Nội dung văn bản này sẽ được công khai trước dư luận nhằm tránh những phản ứng không đáng có từ phía người dân đối với đồng tiền Việt Nam.

Liên quan tới trường hợp tiền 500.000 đồng bị thiếu hoa văn nhũ vàng ở góc, Cục phó Cục Phát hành Kho quỹ (Ngân hàng Nhà nước) Nguyễn Văn Toản cho biết tờ bạc này đã được chuyển từ TP HCM ra Hà Nội. Cục đang gửi tới bộ phận giám định để xác minh rõ nguyên nhân và sớm công khai khi có kết quả.

Ông Nguyễn Văn Toản đang chứng minh với phóng viên về vấn đề "tiền trôi mực". Ảnh: T.T.

Theo ông Lư, vì chưa xác định rõ nguyên nhân nên chưa thể đưa ra kết luận, tuy nhiên cũng không hoàn toàn loại trừ khả năng tờ bạc bị lỗi trong quá trình lưu thông, thậm chí bị huỷ hoại.

Nhiều sự cố về tiền polymer

Mấy ngày gần đây, một số người dân cho biết họ có những tờ tiền thật, song có nhiều dấu hiệu kỳ lạ như thiếu hoa văn, dễ rách, cùng một mệnh giá song màu sắc của tờ này thì đậm, tờ kia lại nhạt. Cũng có ý kiến cho rằng việc in tiền trên chất liệu polymer quá tốn kém, trong khi chất lượng không đảm bảo như công bố trước đây của Ngân hàng Nhà nước, nên dẫn tới tình trạng tiền dễ bị trôi mực khi chà xát, ngâm trong dung môi, hoặc tiền in bị lộ chân (các chi tiết của mặt sau bị nhìn thấy rõ nét ở mặt trước)...

Theo ông Bùi Công Lư, sự cố với một đồng tiền có thể xảy ra trong khâu in ấn hoặc quá trình lưu thông. "Có những đồng tiền ra lưu thông 5 năm không hỏng, nhưng cũng có đồng tiền lưu thông 2 ngày đã hỏng do sự cố. Cho tiền vào máy giặt, nếu đổ đến nửa túi xà phòng sẽ hỏng. Nhưng vô tình để quên tiền trong túi và giặt quần áo bình thường bằng máy, nếu hỏng thì chúng tôi xin đền", ông Lư cam đoan về chất lượng của tiền polymer. Ông cho biết thêm, tại nhà máy in tiền có hẳn máy giặt để thử nghiệm độ bền của đồng tiền polymer.

Tiếp xúc với báo chí sáng nay, Cục phó Cục Phát hành kho quỹ Nguyễn Văn Toản và Giám đốc Nhà máy in tiền Quốc gia Bùi Công Lư một lần nữa lặp lại thao tác thí nghiệm liên quan đến việc tiền polymer bị trôi mực. Theo giải thích của ông Toản và ông Lư, vì được in lõm, nên những bề mặt nhám ráp dễ bị trôi mực khi ngâm nước và cố ý chà xát vào nhau, và đây là đặc điểm phổ biến trên các đồng tiền được in lõm.

Sơ xuất trong in tiền, theo ông Lư, là khó tránh khỏi và cũng từng xảy ra trong quá trình in tiền cotton, chứ không riêng gì polymer. "Tiền của Singapore còn in nhầm tên tổng thống cơ mà...". Ông Lư cho rằng, ê kíp làm tiền polymer ngày nay cũng chính là những người từng trực tiếp làm tiền cotton, vì vậy không thể nói là in tiền polymer thiếu trách nhiệm hơn so với in tiền cotton.

Ông Lư xác nhận việc in tiền polymer là một trong những nội dung làm việc của đoàn thanh tra Chính phủ ở Ngân hàng Nhà nước. Dự kiến cuối tháng 10 có thể kết thúc đợt thanh tra, nếu những lỗi nào thuộc khâu in ấn, Nhà máy in tiền Quốc gia sẽ phải giải trình trước Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và công khai xin lỗi trước dân chúng.

Giám sát chưa chặt

Tờ bạc 10.000 đồng bị in thiếu một dấu chấm ngăn đơn vị hàng nghìn. Gần 300 tờ tiền mẫu có series là dãy số 0 bị lọt ra ngoài lưu thông. Dư luận cho rằng, phát hành tiền là một việc trọng đại của quốc gia, không cho phép xảy ra sự cố, nhưng những gì diễn ra thời gian qua cho thấy việc phát hành tiền polymer được thực hiện chưa tròn trách nhiệm. Trong đó, khâu kiểm soát trước khi lưu thông đồng tiền cũng cần được thực hiện nghiêm ngặt hơn.

Trao đổi với VnExpress về trường hợp tờ bạc 500.000 đồng bị thiếu hoa văn ở góc, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP HCM Hồ Hữu Hạnh xác nhận tờ tiền còn mới, không có dấu hiệu nào cho thấy đã bị cố tình huỷ hoại. Tuy nhiên, theo ông Hạnh, khi đưa tờ bạc qua máy soi, không thấy dấu hiệu bất thường vì đó là tiền thật, máy cũng không phát hiện ra chi tiết bảo an bị thiếu.

Ông Hạnh cho biết thêm, theo quy trình, khi tiền được chuyển từ Ngân hàng Trung ương tới vẫn còn nguyên niêm phong, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố sẽ chi cho các ngân hàng thương mại có yêu cầu mà không kiểm tra lại. "Lỗi nhỏ ở một tờ tiền, chúng tôi khó kiểm soát được. Xét về mặt nào đó, chúng tôi chỉ là kho giữ tiền hộ cho Ngân hàng Trung ương. Tiền còn nguyên niêm phong", ông Hạnh nói thêm.

Song Linh