Thêm nhiều nghị sĩ Mỹ ủng hộ PNTR cho VN 

Vừa trở về sau chuyến đi vận động Quốc hội Mỹ thông qua quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn đối với VN (PNTR), Chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại Quốc hội Vũ Mão cho hay việc lobby của VN đang tiến triển tốt.

Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Quốc hội Vũ Mão. Ảnh: V.A.

- Xin ông cho biết tại Mỹ đoàn đã tiến hành các hoạt động lobby gì?

- Tại Washington DC, đoàn đã gặp nhiều nghị sĩ như Thượng nghị sĩ Chuck Hagel, chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại Thượng viện, Hạ nghị sĩ Jim Leach, Chủ nhiệm tiểu ban châu Á - Thái Bình Dương, Hạ nghị sĩ Rob Simmons, đồng chủ tịch nhóm nghị sĩ hữu nghị Mỹ - Việt, ông Eric John, Phó trợ lý ngoại trưởng phụ trách châu Á - Thái Bình Dương... Đoàn cũng đã gặp gỡ và trao đổi với các thành viên của liên minh các doanh nghiệp ủng hộ VN vào WTO, với lãnh đạo tập đoàn City Group, Conoco Phillips, có cuộc trao đổi bàn tròn về chính sách đối ngoại của VN và quan hệ Việt - Mỹ tại trường đại học. Chúng tôi cũng đã tham dự cuộc điều trần tại Ủy ban tài chính của Thượng viện về việc thông qua dự luật PNTR cho VN ngày 12/7.

Đoàn đã tiếp xúc với cộng đồng người Việt tại Mỹ, qua đó thấy ngày càng có nhiều người VN tại Mỹ hiểu biết hơn về tình hình thực tế trong nước, muốn đầu tư trở lại VN. 

Trong các cuộc tiếp xúc, phía Mỹ đánh giá cao những thành tựu VN đã đạt được trong những năm đổi mới. Trong các cuộc tiếp xúc, đoàn Quốc hội VN nhấn mạnh việc thông qua dự luật PNTR là bước đi cuối cùng bình thường hóa hoàn toàn quan hệ vì lợi ích chung của cả VN và Mỹ.

- Sau chuyến đi, ông đánh giá thế nào về những thuận lợi và khó khăn đối với việc thông qua PNTR cho VN?

- Mặt thuận lợi là có sự ủng hộ rộng rãi của các giới chức Mỹ. Trợ lý chính của Chủ tịch hạ viện D.Hastert cho biết ông ủng hộ mạnh mẽ VN, khẳng định sẽ thông qua PNTR đối với VN trước khi Tổng thống Bush thăm VN. Về thời điểm, tuy gặp nhiều khó khăn nhưng ngài chủ tịch vẫn tiếp tục hy vọng vẫn còn khả năng hạ viện Mỹ sẽ thúc đẩy lộ trình thông qua PNTR trước kỳ nghỉ hè.

Phía Mỹ cho biết chưa có một dự luật thương mại vào đạt được sự ủng hộ mạnh mẽ của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa như dự luật PNTR lần này. Hiện đã có 45 hạ nghị sĩ và 10 thượng nghị sĩ ủng hộ dự luật. (tăng 6 người kể từ khi dự luật được giới thiệu tại cả hai viện). Hội đồng thương mại Mỹ - Việt, Mỹ - ASEAN, liên minh các doanh nghiệp Mỹ ủng hộ VN gia nhập WTO và cả các tập đoàn lớn hiện có nhiều hoạt động tích cực nhằm vận động Quốc hội Mỹ sớm thông qua dự luật này với VN.

Khó khăn ở chỗ thời điểm thông qua dự luật này phụ thuộc rất nhiều vào tình hình chính trị nội bộ của Mỹ. Vào tháng 11 tới, cử tri Mỹ sẽ bầu lại tất cả 435 hạ nghị sĩ và 1/3 trong tổng số 100 thượng nghị sĩ. Nhu cầu tái cử làm cho nội bộ cả hai đảng bị chia rẽ. Các nghị sĩ quan tâm trước hết tới việc giành phiếu cho mình và cho đảng của mình. Do đó có nhiều nhóm lợi ích muốn gắn việc bỏ phiếu PNTR đối với VN với Hiệp định thương mại tự do với Oman và Peru hoặc nhóm lợi ích về dệt may, thủy sản...

- Vậy thời điểm thông qua PNTR cho VN sớm nhất là bao giờ?

- Tại thượng viện, dự luật này được bỏ phiếu vào 26/7. Hiện nay chưa có dấu hiệu cho thấy hạ viện sẽ xem xét PNTR đối với VN trong tháng 7, có nhiều khả năng sẽ lui lại đến tháng 9. Theo nhận định chung của phía Mỹ, lộ trình này sẽ hoàn tất trước khi Tổng thống Bush sang thăm VN.

Theo thông lệ, sau khi tiến hành điều trần tại các Ủy ban tài chính của thượng viện và hạ viện, các ủy ban này sẽ tiếp thu những ý kiến đóng góp và yêu cầu sửa đổi đối với văn bản rồi mới trình ra hạ viện và thượng viện.

- Từ nay đến khi dự luật được trình hạ viện Mỹ, VN tiếp tục tiến hành vận động theo hướng nào?

- Diễn biến tại phiên điều trần của Ủy ban tài chính thượng viện cho thấy vấn đề quan tâm của các thượng nghị sĩ chủ yếu xoay quanh những cam kết của VN khi gia nhập WTO và thực hiện những cam kết đó. Ví dụ như vấn đề thủy sản, dệt may, nhập khẩu thịt bò của Mỹ, vấn đề thực hiện Luật Sở hữu trí tuệ...

Chúng tôi cho rằng VN cần tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến tại Quốc hội Mỹ để giải quyết kịp thời những vướng mắc mà một số nghị sĩ Mỹ nêu. Đồng thời, thông qua các kênh doanh nghiệp, bạn bè, giới học giả truyền thông của Mỹ để vận động các hạ nghị sĩ Mỹ sớm thông qua một cách thuận lợi nhất dự luật PNTR đối với VN.

Về thực chất vấn đề thông qua PNTR là cuộc đấu trí trong nội bộ Mỹ. Vì quyền lợi trong năm bầu cử nên giới chức Mỹ có nhiều tính toán riêng, trong quá trình vận động ta không nên quá sốt ruột gây sức ép không cần thiết lên các nghị sĩ Mỹ đang ủng hộ VN.

Việt Phong