Đăng ký kinh doanh kiểu hành doanh nghiệp

Tìm hiểu kỹ thủ tục, cẩn thận thuê cả công ty tư vấn nhưng không ít người vẫn bị "tắc" khi đến làm thủ tục thành lập doanh nghiệp. Muốn được việc, nhiều người đã nghĩ đến giải pháp chi thêm các khoản tiền không chính thức.

Cầm trên tay xấp hồ sơ vừa hoàn tất thủ tục thành lập doanh nghiệp, anh Nguyễn Tuấn Vinh, kế toán trưởng một công ty chuyên về nội thất ở phố Kim Liên, Hà Nội vẫn chưa hoàn hồn sau chặng đường nhiêu khê hơn 2 tháng. Anh cho biết, lúc đầu tưởng thủ tục đơn giản chỉ cần nắm rõ quy trình thủ tục và hoàn tất đầy đủ hồ sơ giấy tờ là được. Ai ngờ, sau hơn một tháng đi lại Sở Kế hoạch và Đầu Tư Hà Nội, anh lại vấp phải đủ mọi rắc rối khi đi đăng ký mã số thuế.

"Đúng là 1.001 kiểu làm khó của cán bộ thừa hành. Hỏi ra tôi mới biết sở dĩ thủ tục lâu như vậy là do tôi đã không chi thêm các khoản phí bôi trơn”, anh Vinh cho biết. Trong khi chờ đợi thủ tục, doanh nghiệp vẫn phải chi thêm các khoản chi phí thuê mặt bằng, tiền điện, nước, điện thoại, trả lương… bởi công ty đã khai trương nhưng chưa hoạt động được

Anh Minh ở quận Cầu Giấy, Hà Nội, kể: Sau một thời gian cân nhắc, anh quyết định thuê mặt bằng kinh doanh ngành nghề ăn uống. Sau khi nộp hồ sơ tại quận, 20 ngày sau anh mới nhận được câu trả lời là không đủ điều kiện. Lý do lý là nhà anh đang thuê trước kia đã có người kinh doanh nhưng không hiệu quả. Trong khi theo quy định hiện hành, người dân được phép kinh doanh bất cứ ngành nghề gì mà pháp luật không cấm, và thủ tục cấp phép chỉ trong 15 ngày.

"Qua tìm hiểu, tôi được biết thủ tục thẩm tra tại cấp phường luôn gặp rắc rối. Nếu không lót tiền cho cán bộ phường thì sẽ bị xác định không đủ điều kiện kinh doanh với vô số lý do”, anh cho biết.

Xếp hàng làm thủ tục đăng ký kinh doanh. Ảnh: SGGP

Để hỗ trợ những người chập chững kinh doanh trong thời gian khai sinh doanh nghiệp, mới đây Sở Kế hoạch đầu tư TP HCM triển khai kế hoạch cấp phép đăng ký kinh doanh qua mạng. Thay vì mất gần 1 tháng để nhận được giấy phép kinh doanh, thì đăng ký qua mạng chỉ trong vòng 2 tuần, thế nhưng, vẫn còn không ít những thủ tục phiền hà gây khó khăn cho doanh nhân.

Anh Võ Huỳnh Quang, ngụ quận Bình Thạnh cho biết, anh đứng tên giám đốc, nộp đơn xin thành lập công ty tại Phòng Đăng ký kinh doanh Sở Kế hoạch đầu tư. Trụ sở công ty, theo quyết định của Hội đồng quản trị, đặt tại phường 25, quận Bình Thạnh, là nhà thuộc sở hữu của người anh ruột nhưng chưa được hợp thức hóa.

"Cán bộ phòng đăng ký kinh doanh yêu cầu tôi phải nộp hợp đồng thuê nhà có chứng thực thì mới cấp phép thành lập. Trong khi nhà anh tôi chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà, UBND phường không chịu chứng thực hợp đồng", anh Quang kể.

Sau nhiều lần lên xuống phường, qua phòng đăng ký kinh doanh mà không đạt kết quả, anh Quang phải nhờ một công ty chuyên thực hiện dịch vụ đăng ký kinh doanh tư vấn, mới lách được bằng cách xin cấp số nhà cho trụ sở và đưa tên người anh vào danh sách ủy viên hội đồng quản trị.

"Tôi chỉ cần làm lại danh sách hội đồng quản trị, kèm giấy cho mượn nhà làm trụ sở công ty của ủy viên và quyết định cấp số nhà, bổ sung vào hồ sơ thành lập công ty là xong", anh Quang thở phào nhẹ nhõm. Thế nhưng, anh đã mất gần 3 tháng mới hoàn tất các thủ tục hồ sơ, sau khi tốn thêm một loạt chi phí như xin cấp số nhà, thuê công ty tư vấn.

Cũng liên quan đến thủ tục hồ sơ cấp phép kinh doanh, ông Hồ Hoài Ân, ngụ ở Tân Bình phàn nàn là biên bản họp của Hội đồng quản trị đã quyết định đề cử ông làm giám đốc Công ty Sao Ta. Thế nhưng khi làm hồ sơ thành lập công ty, cán bộ tiếp nhận ở Phòng đăng ký kinh doanh đòi ông phải bổ sung thêm quyết định bổ nhiệm giám đốc. "Không lẽ tôi là giám đốc lại phải làm quyết định bổ nhiệm chính mình", ông Ân bức xúc. Cuối cùng, ông vẫn phải làm cái quyết định hiển nhiên này cho đúng với thủ tục đăng ký nếu muốn công ty được khai sinh đúng thời điểm.

Trong khi đó, bà Thanh Loan, giám đốc một công ty chuyên doanh cho thuê văn phòng thì phải nhờ hẳn dịch vụ đăng ký kinh doanh lo toàn bộ khâu xin giấy phép, khắc con dấu, đăng ký mã số thuế, đăng ký hồ sơ thuế ở Chi cục thuế quận... "Phí trọn gói 10 triệu đồng, nhờ vậy tôi không mất nhiều thời gian cho những công việc này", bà Loan cho biết. Thông thường từ khâu nộp hồ sơ xin thành lập công ty đến lúc vận hành công ty, phải mất không dưới 3 tháng.

Trao đổi với VnExpress, Phó giám đốc Sở Kế hoạch đầu tư TP HCM Nguyễn Thị Hữu Hòa cho biết, theo quy định pháp luật và quy trình cấp phép tại Sở, thời gian cấp phép cho doanh nghiệp thành lập mới kể từ khi nhận hồ sơ là 15 ngày. Đối với trường hợp thay đổi, bổ sung chức năng kinh doanh, thêm hoặc bớt vốn..., thời gian hẹn là 7 ngày.

Tuy nhiên, đối với những trường hợp doanh nghiệp thành lập có liên quan đến Quyết định 200 do UBND thành phố ban hành về quản lý ô nhiễm môi trường, thì hồ sơ xin cấp phép phải được chuyển về UBND quận, huyện để xin ý kiến. "Những trường hợp này do còn tùy thuộc vào thẩm định, sự trả lời của quận, huyện nên có thể việc cấp phép sẽ chậm", bà Hòa thừa nhận. Theo bà Hòa, Sở cũng phải thường xuyên nhắc các quận huyện trả lời nhanh cho những trường hợp này, nhưng việc cấp phép vẫn phải phụ thuộc cấp chính quyền cơ sở.

Những trường hợp doanh nghiệp khiếu nại khác, bà Hòa cho biết, Sở đã công khai phương pháp làm việc tại Phòng Đăng ký kinh doanh. Trong đó lãnh đạo phòng trực 8 giờ mỗi ngày để tiếp và giải đáp thắc mắc cho doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp vẫn chưa thỏa mãn với giải quyết của lãnh đạo phòng, có thể đăng ký gặp trực tiếp với Ban giám đốc Sở để có trả lời thỏa đáng. Bà Hòa cho rằng, đã có nhiều doanh nghiệp trực tiếp làm việc với Ban Giám đốc Sở như vậy khi có những thắc mắc, khiếu nại.

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào được thành lập cũng đi vào hoạt động. Nhiều doanh nhân lập xong công ty thì đã qua mất cơ hội kinh doanh nên phải bỏ dở. Một nghiên cứu quy mô nhỏ do Ngân hàng thế giới (WB) thực hiện năm ngoái cho thấy, nhiều doanh nghiệp thành lập công ty xong nhưng không hoạt động được vì không lo được vốn, để lỡ mất cơ hội thị trường hoặc các đối tác tiềm năng của doanh nghiệp không còn quan tâm...

Cũng theo nghiên cứu của WB, khoảng 8% doanh nghiệp đã có giấy phép kinh doanh nhưng chưa đi đến được giai đoạn đăng ký mã số thuế, đồng nghĩa với việc họ chưa thể hoạt động được.

Theo giới chuyên môn, hiện nay, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với hàng loạt các loại chi phí dọc đường, phí bôi trơn... Chi phí này đôi khi chiếm tới 30% khoản chi của doanh nghiệp, chính vì vậy, doanh nghiệp liên tục phải tìm cách lách chỗ này, luồn chỗ kia để kiếm thêm.

Trong lần trả lời báo giới mới đây, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh ví von, chi phí về thời gian do thủ tục hành chánh, từ đăng ký kinh doanh cho tới thủ tục nhà đất, xây dựng kiến trúc, là một cuộc trường chinh vô tận. Nếu tình trạng này không được cải thiện thì các doanh nghiệp trong nước rất khó cạnh tranh khi gia nhập WTO.

Hồng Anh - Phan Anh