Chưa muốn trao quyền điều tra cho cơ quan thuế

Toàn bộ đại biểu cho ý kiến trong phiên thảo luận về dự Luật Quản lý thuế đều đề nghị xem xét thật kỹ việc trao thêm quyền cho cơ quan thuế. Họ lo ngại doanh nghiệp và đối tượng nộp thuế sẽ bị sách nhiễu nhiều hơn.

Dự luật quy định cơ quan thuế có quyền thanh tra theo định kỳ với người nộp thuế có số thuế nộp lớn, ngành nghề kinh doanh đa dạng, phạm vi hoạt động rộng hoặc đột xuất đánh giá việc tuân thủ pháp luật. Giám đốc Công ty gạch Đồng Tâm Võ Quốc Thắng lo ngại cơ quan thuế sẽ lạm dụng quyền để thường xuyên kiểm tra, thanh tra gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu Nguyễn Văn Tuyết thẳng thắn: "Đặt ra thanh tra định kỳ, định kỳ là bao nhiêu? Những cá nhân, tổ chức có số thuế nộp lớn cần động viên, khen thưởng, nếu quy định phải thanh tra thì không ổn".

Từng nhiều năm làm giám đốc doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Hoàng Anh cho hay ngành thuế chỉ nắm những doanh nghiệp có tóc, chứ không nắm những doanh nghiệp trọc đầu. "Anh càng làm có hiệu quả thì người ta quản lý càng chặt, hằng tháng đều xuống kiểm tra, giám sát, đấy cũng là hình thức thanh tra rồi, tại sao lại phải đưa ra những biện pháp thanh tra đột xuất?".

Đại biểu Trần Văn Nam tỏ ra hoài nghi "với quyền hạn được trao có lẽ phải thành lập cảnh sát thuế". Ông Nam đề nghị hoạt động điều tra của cơ quan quản lý thuế cần được giới hạn ở phạm vi nhất định, chủ yếu phục vụ công tác thanh tra thuế, những biện pháp khám xét chỉ được thực hiện khi có dấu hiệu phạm pháp, bắt quả tang. Thực hiện không tốt quyền này sẽ dẫn đến tình trạng hình sự hóa quan hệ kinh tế, nhất là khi có sự lạm quyền của người thừa hành.

Lý do khiến nhiều đại biểu đề nghị có quy định thật cụ thể vì điều tra thuế không chỉ liên quan đến các hoạt động kinh doanh của người nộp thuế mà còn ảnh hưởng đến một số quyền công dân của họ.  

"Nếu địa điểm khám xét là nơi ở của cá nhân trước sự chứng kiến của đại diện chính quyền địa phương và những người khác mà không phát hiện được gì thì cán bộ thuế chịu trách nhiệm như thế nào lại không thấy luật đề cập đến. Nếu họ kiện bồi thường do các thiệt hại về vật chất và uy tín thì sao?", ông Nam nêu vấn đề.

Chia sẻ quan điểm này, đại biểu Nguyễn Văn Nhượng yêu cầu luật càng chi tiết càng tốt: "Ví dụ quy định các biện pháp áp dụng khám nơi ở cất giấu hàng hóa, nên tiến hành vào thời điểm nào? Có được khám ban đêm không? Khám chỗ ở vì nghi anh ta cất giấu hàng hóa mà không phát hiện được gì là anh đã xâm phạm quyền ở, chỗ ở của người khác".

"Lờ" trách nhiệm cán bộ thuế, hải quan

Trong toàn bộ dự luật chỉ thấy đề cập đến trách nhiệm nghĩa vụ của đối tượng nộp thuế. Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế ngân sách Quốc hội Tào Hữu Phùng nhận xét: "Dự thảo không có một điều luật nào nói đến trách nhiệm và quyền hạn của công chức thuế và công chức hải quan".

Ông Võ Quốc Thắng cho rằng cán bộ thuế, hải quan là người trực tiếp thực thi các quy định của luật, việc làm của các công chức này ảnh hưởng trực tiếp đến người nộp thuế. Khi họ lạm quyền hoặc làm sai, ảnh hưởng đến quyền lợi của người nộp thuế thì trách nhiệm của công chức đến đâu, luật chưa quy định. Không có cơ sở trách nhiệm cho các công chức dễ dẫn đến tình trạng hạch sách, gây khó khăn cho người nộp thuế.

Đại biểu Nguyễn Đức Dũng chỉ ra cán bộ thuế là một trong 3 đối tượng người dân bất bình vì có nhiều biểu hiện tiêu cực, xử lý họ như thế nào cần có quy định chặt chẽ.

Phong Lan