Giá ôtô cũ: Doanh nghiệp tạm nghe lời hải quan

Loay hoay mãi, cuối cùng hải quan TP HCM cũng tìm ra mức giá để tính thuế cho 4 chiếc xe cũ đầu tiên về cảng. Doanh nghiệp tạm chấp nhận để tránh chi phí đội lên nếu hàng tiếp tục bị ách tại cảng. Đồng thời, họ đang soạn thảo văn bản đề nghị Tổng cục Hải quan xét lại thuế.

Lô hàng 4 ôtô cũ trên do Chi nhánh 1 Công ty cổ phần thương mại và đại lý dầu Bà Rịa Vũng Tàu (Tradoco) nhập khẩu. Chi cục Hải quan TP HCM Khu vực 3 yêu cầu Tradoco phải nộp đủ số thuế và nhận hàng về, nếu có thắc mắc hay kiến nghị gì thì làm công văn sau.

Không bằng lòng song ông Phạm Hữu Tâm, Giám đốc Tradoco, đành chấp nhận bởi còn vướng lô hàng 4 chiếc vừa được công ty mở tờ khai hôm qua và đang trên đường về cảng. "Nếu cả 8 chiếc cùng bị ách lại một lúc thì các khoản chi cho bến bãi, tỷ giá, lãi suất ngân hàng sẽ bị đội lên rất nhiều. Khi ấy, thiệt hại cho doanh nghiệp sẽ không thể kể hết", ông Tâm nói.

Chiếc Mercedes S500 đời 2002 tại cảng Hải Phòng. Ảnh: T.N.

Dù chấp nhận nộp thuế song ông Tâm cho biết, công ty đang soạn thảo văn bản gửi Tổng cục Hải quan để xem xét lại mức thuế, bởi giá mỗi chiếc xe của ông bị đội lên tới 2-3 lần. Thậm chí, có những chiếc mang tiếng là xe cũ nhưng có giá cao hơn cả hàng mới có cùng model.

Theo tính toán của ông, với giá đưa ra hiện nay, tổng số thuế phải nộp cho 4 chiếc xe tăng lên 41.405 USD, tương đương với trên 650 triệu đồng. Và như vậy, sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, cộng thêm chi phí khác, giá bán đến tay người tiêu dùng sẽ ngang ngửa với dòng xe cùng hạng trong nước.

Không chỉ bức xúc về mức giá mà hải quan áp, Công ty TNHH Vĩnh Hoàng (Hải Phòng) còn dẫn giải, việc tham vấn giá không nằm trong Thông tư hướng dẫn số 03/2006 của Liên bộ Thương mại - Tài chính - Giao thông vận tải - Công an. Chính vì thế, việc hải quan gọi doanh nghiệp lên tham vấn là chưa phù hợp với văn bản đã ban hành.

Trao đổi với VnExpress, bà Hoàng Thị Vĩnh, Giám đốc Công ty, cho rằng, đa số các nhà nhập khẩu đều biết chủ trương hạn chế nhập khẩu ôtô cũ. Thậm chí ai cũng biết, chính sách thuế, rồi các điều kiện nhập khẩu chính là hàng rào ngăn chặn dòng xe cũ vào thị trường. Tuy nhiên, các quy định, hướng dẫn cần phải rõ ràng, minh bạch để doanh nghiệp biết đường mà kinh doanh.

Bản thân các doanh nghiệp trước khi quyết định nhập hàng họ đã phải tìm hiểu rất rõ chính sách, thăm dò thị trường, biểu thuế... vậy mà vẫn luôn trong thế bị động. Khi doanh nghiệp có đơn thắc mắc thì hải quan lại chậm trễ trong việc trả lời.

Theo giới chuyên môn, việc Bộ Tài chính đưa ra các hàng rào thuế để hạn chế xe cũ nhập khẩu cũng có cái lý là tránh ảnh hưởng đến môi trường và phát triển nền công nghiệp trong nước. Còn doanh nghiệp khi chấp nhận điều kiện để đưa hàng về chứng tỏ họ nhìn thấy lợi nhuận. Bởi khi đã quyết định nhập khẩu, doanh nghiệp phải tính toán rất kỹ, nếu không nhìn thấy có lãi, sẽ chẳng ai "dại" gì đứng ra kinh doanh. Chỉ có điều, cơ quản lý cần thông thoáng hơn trong quá trình làm thủ tục với những đơn vị "thành tâm thành ý" muốn kinh doanh mặt hàng này. Nếu họ đã có giấy chứng nhận đăng kiểm với đầy đủ điều kiện thì nên làm thủ tục cho thông quan để tránh gây tổn thất cho doanh nghiệp khi hàng bị ách tại cảng.

Tiến sĩ Phạm Liêm Chính, Đoàn Luật sư Hà Nội, thì cho rằng, cốt lõi của vấn đề nằm ở chỗ, doanh nghiệp và hải quan chưa thực sự tin tưởng nhau. Hải quan do sợ thất thu nên liên tục dùng nghiệp vụ mong tìm ra giá trị thực để áp thuế, tuy nhiên, việc chậm trễ trong thông quan vô tình lại gây khó khăn cho doanh nghiệp vì chi phí tăng lên.

Theo ông, thay vì "lời qua tiếng lại", hải quan nên "tin doanh nghiệp một lần" để cho họ thông quan trước. Sau đó, các đơn vị làm nhiệm vụ như chống buôn lậu, gian lận thương mại... tiếp tục điều tra, thu thập chứng cứ, nếu phát hiện doanh nghiệp làm sai thì áp thuế cũng chưa muộn. Khi ấy, số thuế truy thu có thể gấp vài chục lần, thậm chí lên tới hàng trăm lần với doanh nghiệp làm sai để răn đe và "gỡ lại" những vụ mà hải quan không phát hiện ra.

Một luật sư khác thì cho rằng, để xảy ra cơ sự này có vẻ như phía cơ quan quản lý chưa thực sự cởi mở nên doanh nghiệp vẫn "lơ mơ" với các quy định hiện hành. Chẳng hạn, với biểu thuế giá trị tuyệt đối, doanh nghiệp hiểu rằng, khi một chiếc xe nhập về không cần biết giá bao nhiêu, cứ dòng xe, chủng loại, dung tích và đảm bảo đầy đủ điều kiện sẽ chịu mức thuế nhất định. Thế nhưng khi làm thủ tục khai báo, họ mới "tá hỏa" bởi hàng vẫn phải qua tham vấn giá để tính thuế VAT và thuế tiêu thụ đặc biệt.

Chính vì thế, ông đề xuất, Bộ Tài chính nên thành lập Ban tư vấn để hỗ trợ các nhà nhập khẩu trong việc tiếp cận thông tin về giá, thủ tục... trước khi có quyết định nhập hàng về. Không thể để tình trạng các nhà nhập khẩu không biết về cách thức tính thuế cũng như các thủ tục liên quan. Về phía doanh nghiệp, nếu thực sự làm ăn chân chính thì chẳng có lý do gì lại không tìm đến Ban tư vấn trước khi tiến hành nhập khẩu. Thậm chí, họ còn có thể cung cấp số liệu về giá cả chủng loại xe để hỗ trợ cơ quan quản lý sớm tìm ra giá trị đích thực để hạn chế tranh cãi không đáng có, vừa tốn chi phí doanh nghiệp mà hải quan cũng bị ảnh hưởng.

Minh Khuyên - Trọng Nghiệp