Cuối năm tiểu thương lại tìm đến tín dụng 'đen'

Nhu cầu cần vốn của giới bán buôn nhỏ lẻ ở các chợ trên địa bàn TP HCM đang nóng bỏng vào những ngày cuối năm. Tuy nhiên, họ ngại đến ngân hàng vì thiếu điều kiện, nên lại tìm đến tín dụng chợ đen. Giới chuyên cho vay nóng lãi suất cao ra sức "cắt cổ" tiểu thương để thu lợi.

Cuối năm các tiểu thương rất cần vốn. Ảnh T.V.

Chị Nguyễn Thu Hà, kinh doanh hàng bánh kẹo ở chợ Rạch Ông, quận 8 cho biết, cả tuần nay chạy vạy khắp nơi nhưng vẫn không vay được 10 triệu đồng để lấy hàng bán Tết. Lúc đầu chị cũng nghĩ đến chuyện vay vốn ở ngân hàng. Tuy nhiên, gian hàng chị đang kinh doanh là thuê lại từ một người khác, không có tài sản thế chấp. Vả lại, chị là dân lưu trú, Ban quản lý chợ không thể bảo lãnh để chị vay tín chấp trả góp tuần hoặc tháng cho ngân hàng.

Không còn cách nào khác, chị Hà quyết định tìm đến các nguồn vay nóng, với mức lãi suất 12%/tháng. Có nghĩa, với 10 triệu đồng tiền vốn vay, mỗi tháng chị phải trả hết 1,2 triệu đồng tiền lãi suất. Theo chị Hà, những người buôn bán nhỏ lẻ thì cầu về vốn tuy không lớn nhưng thường bế tắc vào những tháng cuối năm, nhất là thời gian cận Tết. Thời gian này, sức tiêu thụ cao hơn so với ngày thường, nếu không có sự chuẩn bị trước sẽ thiếu hàng bán. "Cả năm buôn bán ế ẩm, giá cả luôn tăng cao, người tiêu dùng hạn chế mua bán. Giờ chỉ có dịp Tết tranh thủ làm ăn nhưng không biết tiền lời có đủ để trả lãi", chị Hà buồn bã nói.

Trao đổi với VnExpress, bà Bùi Thị Hồng, thành viên của hội phụ nữ phường 1, quận 8, cho biết nhu cầu vốn mua hàng dự trữ bán Tết của các hộ dân buôn bán ở đây rất lớn. Một số người chỉ buôn bán vào dịp Tết luôn có nhu cầu vay vốn nóng. Tuy nhiên, họ không thể đến ngân hàng vì phần lớn không đảm bảo điều kiện thế chấp, nếu có cũng mất quá nhiều thời gian để ngân hàng thẩm định. Theo bà Hồng, từ lâu các thành viên trong hội và người dân ở đây đã tiếp xúc với Quỹ trợ vốn cho người lao động nghèo (CEP). Nhưng hạn mức CEP cho vay quá ít, tối đa mỗi hộ chỉ được 3 triệu đồng kỳ hạn 10 tháng. Đồng thời, những người vay phải có hộ khẩu thường trú hoặc KT3 tại TP HCM. "Quỹ hỗ trợ chỉ đáp ứng được một phần nhỏ, lại không thể vay vốn ở ngân hàng, cách tốt nhất để các đối tượng này xoay vốn là tìm đến tín dụng chợ đen, mặc dù vẫn biết lãi suất cắt cổ", bà Hồng nói.

Nắm được điểm yếu này các tổ chức tín dụng "đen" ra sức ép bằng cách nâng lãi suất. Chị Nguyễn Thị Thu Tuyết, bán quần áo may sẵn tại chợ Hòa Bình, quận 5 cho biết, cuối tuần rồi chị cần 15 triệu đồng để lấy lô hàng của một thương lái từ Trung Quốc nhập về, nhưng không xoay kịp tiền. Hàng cũ vẫn còn, tiền bỏ mối chưa thu kịp, chị phải vay nóng mới lấy được lô mới. Tuy nhiên, để vay được số tiền 15 triệu, chị Hà phải chịu lãi suất 20%. "Năn nỉ mãi họ vẫn không hạ, nói là do giá vàng tăng cao, nếu không tăng lãi suất sẽ bị lỗ. Mình cần tiền, đành nhắm mắt chứ biết làm sao", chị Tuyết kể lại.

Các ngân hàng trên địa bàn thành phố luôn đẩy mạnh hình thức cho các tiểu thương ở chợ vay vốn. Trong đó, có cả hình thức thế chấp và tín chấp. Thậm chí, các ngân hàng cho nhân viên xuống tận quầy của tiểu thương. Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu (ACB) có cho vay sản xuất kinh doanh trả góp. "Tiểu thương không có đăng ký kinh doanh được vay tối đa 300 triệu đồng. Nếu có đăng ký, mức vay lên đến 1 tỷ đồng. Thời hạn tùy theo khả năng và nhu cầu người vay, lãi suất thả nổi hoặc cố định", Giám đốc khối khách hàng cá nhân ACB Bùi Tấn Tài cho biết. Ngoài ra, Sacombank, Đông Á, VPBank…đều có chương trình tín dụng hỗ trợ tiểu thương dự trữ hàng hóa kinh doanh trong dịp Tết, với hạn mức vay 20-70 triệu đồng.

Tuy nhiên, để vay được vốn tiểu thương phải có xác nhận Ban quản lý chợ và khảo sát của ngân hàng về giấy phép kinh doanh, giấy đăng ký lô sạp tại chợ. Vì thế, hầu hết tiểu thương vẫn không mấy mặn mà với tín dụng ngân hàng. "Thực tế khi đến với ngân hàng thủ tục không đơn giản chút nào. Mặt khác, thế chấp giấy tờ sạp, nhưng muốn vay 100 triệu đồng ngân hàng chỉ đáp ứng được phân nửa, sao đủ vốn", chị Tuyết cho biết thêm.

Nguyễn Thùy