Chính phủ sẽ can thiệp vụ quy chế kinh doanh thép

Tổ công tác hỗ trợ Thủ tướng giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp vừa đề nghị Hiệp hội Thép Việt Nam có văn bản trình bày quan điểm về quy chế này. Tổ sẽ lấy thêm ý kiến của các Bộ Tài chính, Thương mại, Tư pháp để trình Thủ tướng.

Ông Nguyễn Minh Mẫn, tổ phó tổ công tác 23 của Thủ tướng cho biết thông tin trên.

Sản xuất thép Hoà Phát. Ảnh: Anh Tuấn

Buổi đối thoại về quy chế kinh doanh thép chiều 23/9 tại Hà Nội vắng mặt đại diện Bộ Thương mại, chỉ có các chuyên gia tổ tư vấn của Thủ tướng. Chủ tịch Hiệp hội thép Việt Nam Phạm Chí Cường cho rằng các nhà sản xuất thực hiện mô hình mua đứt bán đoạn không phải chịu trách nhiệm về giá thép bán lẻ cuối cùng theo như quy chế yêu cầu. “Nói Hiệp hội Thép không đọc kỹ nên không hiểu văn bản này, chả nhẽ 23 công ty thép, rồi cả các công ty luật cũng không hiểu như chúng tôi”, ông Cường phát biểu.

Phó tổng giám đốc Công ty Thép Thái Nguyên Hoàng Văn Tòng cho hay, doanh nghiệp đã thực hiện mô hình đại lý trực thuộc nhưng không hiệu quả. "Mỗi tháng, một đại lý tiêu thụ 1.000 tấn thép, vốn nằm đó 40 ngày doanh nghiệp mới thu về. Cộng với số vốn đầu tư nguyên liệu, hàng tồn kho của công ty ước khoảng 1.000 tỷ đồng. Nếu thực hiện mô hình trên, số tiền nợ đọng lên tới 1.400 tỷ đồng, lãi vay tương ứng 7-8 tỷ, doanh nghiệp làm sao chịu nổi. Chưa kể mỗi lần tăng, giảm giá công ty phải tổ chức 1 đoàn xuống đại lý kiểm kê. Không làm chặt, họ nâng giá, lại phạm quy chế. Mô hình này ngành thép không phải không muốn làm mà là thiếu khả thi”, ông bức xúc.

Giám đốc thép Hòa Phát Chu Quang Vũ lấy dẫn chứng minh họa tại sao công ty ông không trực tiếp bán hàng mà phải bán đứt cho công ty phân phối. “Bán cho một đơn vị của tổng công ty xây dựng danh tiếng số thép tương ứng 1,7 tỷ đồng, mất 127 ngày, dọa kiện cả ra tòa chúng tôi mới thu được tiền”.

Tổng công ty thép Việt Nam thì cho rằng Luật Thương mại cho phép doanh nghiệp đi theo 4 mô hình đại lý bao tiêu, tổng đại lý độc quyền và các hình thức khác. "Quy chế này chỉ đi theo hình thức đại lý hoa hồng là không logic. Không phải hệ thống phân phối hiện tại yếu kém mà phải thay thế. Quy chế ban hành, doanh nghiệp không theo thì có tác dụng gì?”.

Ông Doi Makoto, Tổng giám đốc công ty thép Vina Kyoe, một nhà đầu tư nước ngoài có mặt tại buổi họp cũng tỏ ra bức xúc. Theo ông, bất kỳ văn bản nào đưa ra đều bảo vệ người tiêu dùng. Văn bản này làm cho việc phân phối thép khó khăn hơn thì người tiêu dùng không được lợi. Giá cả một phần do thị trường quyết định, trong thời điểm này các công ty thép có muốn bán giá cao cũng không được. Vậy không thể nói khâu phân phối là nguyên nhân đẩy giá thép lên cao.

Luật sư Trần Vũ Hải còn gay gắt chỉ trích: “Bộ Thương mại thấy mình ban hành quy chế không đúng thì biện hộ rằng quy chế chỉ mang tính định hướng doanh nghiệp, theo thì theo không thì thôi, chứ chưa thừa nhận họ đã làm sai”. Vấn đề hiện nay, theo ý kiến của ông Hải, là bao giờ Bộ Thương mại sửa hay hủy văn bản này. Nếu Bộ Thương mại không làm, Chính phủ sẽ quy định, vấn đề không được giải quyết, Hiệp hội Thép có thể đưa tới Uỷ ban pháp luật của Quốc hội để kiến nghị.

Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Minh Mẫn cho hay tổ công tác của Chính phủ sẽ tập hợp các ý kiến của các bộ ngành liên quan, ý kiến doanh nghiệp để trình Thủ tướng xem xét.

Phong Lan