Có thể sẽ phải nhập đường

Bảo hộ doanh nghiệp trong nước, Hiệp hội Mía đường VN kiến nghị từ nay đến cuối năm không cấp thêm giấy phép nhập khẩu. Tuy nhiên, trước cơn sốt giá, nguy cơ đường lậu lan tràn buộc hiệp hội cân nhắc giải pháp mới là nhập đường thô để sản xuất đường trắng và giới hạn trong một số thành viên.

Đường lậu được chuyển về từ biên giới. Ảnh. ĐK

Vào đầu vụ 2004/2005, Hiệp hội Mía đường đưa ra mức giá tối thiểu: đường thô 3.500-3.700 đồng/kg; đường vàng RS 4.000-4.300 đồng/kg, đường tinh luyện RE 4.500-4.700 đồng/kg. Tuy nhiên, đến giữa tháng 5, giá đường đạt mức kỷ lục với mức tăng gần 30% với mức giá chào bán đường thô là 7.500 đồng/kg, đường RS 7.200-7.500 đồng/kg, đường RE 8.000-8.500 đồng/kg.

Nhằm bảo hộ cho các doanh nghiệp sản xuất trong nước, trước đó, Hiệp hội mía đường VN có văn bản kiến nghị Chính phủ và các bộ ngành từ nay đến cuối năm không cấp thêm phép nhập khẩu đường để khuyến khích các doanh nghiệp trong nước tung hàng ra bán nhằm ổn định thị trường.

Tuy nhiên, khi các nhà máy chưa kịp tung lượng hàng tồn kho ra thị trường, ý định nhập đường về để giữ thế cân bằng giá chưa vẫn còn đang được cân nhắc thì đường nhập lậu đã tràn ngập thị trường.

Theo lực lượng chống buôn lậu hải quan An Giang, từ đầu tháng năm đến nay, lượng đường ồ ạt đổ bộ qua biên giới với số lượng trên 50 tấn/ngày, cao điểm có thể lên tới 100 tấn/ngày. Chỉ trong tháng 4, cơ quan hải quan đã bắt được trên 5 tấn đường nhập lậu trị giá khoảng 25 triệu đồng.

Đại diện đội phụ trách chống buôn lậu đường bộ địa bàn tỉnh An Giang cho rằng, với mức giá trong nước chênh lệch khá lớn so với giá đường của một số nước lân cận nên tình trạng buôn lậu dễ xảy ra. Tại khu vực biên giới, nhiều người dân VN thích sử dụng đường Thái Lan vì giá rẻ, trắng mịn, chất lượng tốt hơn.

Trước nguy cơ thiếu hụt đường đang đến gần, giá cả vẫn tiếp tục leo thang, hàng nhập lậu vẫn ồ ạt chảy qua biên giới, sau nhiều lần họp bàn, cuối cùng hiệp hội cũng bắt đầu cân nhắc đến việc sẽ nhập đường thô để sản xuất đường trắng và chỉ giới hạn trong một số thành viên.

Theo Chủ tịch Hiệp hội mía đường VN Lê Văn Tam, đường sốt giá thời gian qua là do hiện tượng đầu cơ găm hàng để nâng giá bán. Do vậy, việc có nhập khẩu đường hay không điều đó còn phụ thuộc nhiều vào các nhà máy. Ông cảnh báo nếu các đại lý, cửa hàng đưa hàng ra thị trường mà giá đường vẫn ở mức cao, vẫn còn đầu cơ, thì hiệp hội sẽ chủ động kiến nghị Nhà nước nhập khẩu đường về bình ổn giá. Quyết định cuối cùng sẽ được thống nhất vào cuộc họp sáng ngày 27/5 tới. Đồng thời, hiệp hội cũng có văn bản trấn an người tiêu dùng đề nghị các nhà máy phải cung cấp đủ lượng đường khoảng 90.000-100.000 tấn/tháng ra thị trường. Theo ông Tam, đây là biện pháp mạnh để góp phần ngăn chặn tình trạng găm hàng khiến giá đường tăng và dẫn đến đường lậu tràn vào VN.

"Chúng tôi đang kiến nghị Chính phủ thành lập tổ liên ngành tiến hành kiểm tra nhằm thúc các cửa hàng đại lý tung hàng ra bán để bình ổn giá", ông Tam cho biết thêm.

Ông Tam thừa nhận, trên thực tế, việc giá đường tăng mạnh phần nhiều là do thời tiết khô hạn khiến các nhà máy luôn ở trong tình trạng khan hiếm nguyên liệu mía, dẫn đến cạnh tranh gay gắt, đẩy giá mía cây tăng cao. Một nguyên nhân khác tác động trực tiếp tới giá đường nữa là chi phí đầu vào tăng, như giá xăng dầu, chi phí vận chuyển, giá phân bón, thuốc trừ sâu đều tăng cao.

Tuy nhiên, trao đổi với VnExpress, một số doanh nghiệp cho rằng, việc giá đường tăng hiện nay ở mức mặt bằng của giá chung thế giới chứ không phải các doanh nghiệp VN thiếu đường hay găm hàng không muốn bán. Hơn nữa, giá đường thế giới vẫn đang giữ ở mức cao việc cho phép nhập đường hay không còn là vấn đề đáng bàn nữa.

Bà Phạm Thị Sung, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần đường Biên Hòa cho rằng, việc mức giá hiện nay vẫn ở ngưỡng cho phép, bởi 1 kg đường tinh luyện giá chỉ xấp xỉ 1 lon sữa hộp nhãn hiệu Ông Thọ của Vinamilk. "Có điều trước đây giá đường giảm nhiều nên giờ tăng lên người tiêu dùng cảm thấy bỡ ngỡ", bà Sung nói.

Bà cho biết, hiện nay công ty chuyên sản xuất đường tinh luyện nên nguyên liệu chủ yếu là đường thô (đường vàng) được thu mua từ các nhà máy sản xuất trong nước. Tuy nhiên, hiện nay giá mía nguyên liệu đang giữ ở mức cao khoảng 370.000-390.000 đồng/tấn do vậy, giá thành phẩm bán ra không còn cách nào khác là phải điều chỉnh.

"Việc hiệp hội quyết định từ nay đến cuối năm không cho phép nhập đường thì sẽ làm khó cho một số doanh nghiệp. Song nếu hiệp hội cho phép nhập đường thì công ty cũng không mấy mặn mà bởi không phải đơn vị nào cũng có đủ ngân sách để nhập", bà nói.

Chia sẻ quan điểm này, đại diện một công ty mía đường khác cho rằng, hiện nay, nhiều doanh nghiệp đứng trước hai con đường, không nhập khẩu thì sợ thiếu hàng mà nếu nhập thì không đủ kinh phí. Theo ông, giá đường tăng chưa hẳn là cơ hội tốt đối với các doanh nghiệp bởi kế hoạch sản xuất trong năm cũng như hợp đồng bán ra được ký kết từ đầu năm không thể điều chỉnh giá bán. "Vấn đề đặt ra là cơ quan quản lý phải kiểm tra việc giám sát lượng hàng tồn kho tại chính các cửa hàng đại lý để thúc họ tung hàng ra bán ổn định thị trường", ông nói.

Quản trị viên Công ty TNHH sản xuất đường Bourbon - Tây Ninh, Lê Văn Dĩnh thì cho rằng, hiện giá đường tăng một phần là do sự xáo trộn dư luận của thị trường đã vô hình chung tạo cơ hội cho những người buôn bán đẩy giá tăng lên. Vì tâm lý người tiêu dùng khi một mặt hàng nào đó tăng giá họ sợ sẽ tiếp tục tăng nên đã mua hàng dự trữ. Cụ thể như các đợt xăng dầu tăng giá vừa qua nhiều người dân đã làm việc đó. Đối với mặt hàng đường cũng vậy, họ sợ giá còn tăng nên mỗi người mua thêm 1 kg cũng là cơ hội để người bán nhích giá.

Theo ông Dĩnh, đứng trước tình trạng đường tăng giá, quan điểm của các cơ quản lý thì muốn có đủ số lượng, nhằm đảm bảo lượng cung ứng cho người dân trong khi thực tế nhu cầu của người dân VN không thực sự cao. "Lâu nay, việc các mặt hàng tăng giá phụ thuộc phần nhiều vào tâm lý người tiêu dùng. Dù mới nghe phong phanh thiếu hàng là kéo nhau đi mua về dự trữ. Do vậy, để người dân an tâm không sợ khan hiếm cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhằm giúp họ an tâm hơn trong việc tiêu dùng", ông nói.

Hồng Anh - Nguyễn Thùy