'EU vẫn là đối tác lớn của VN'

Ông Phillipe Mayer

Kết thúc cuộc họp VN - EU về Thương mại Đầu tư hôm qua, ông Phillipe Mayer, quyền Vụ trưởng phụ trách về châu Á của Tổng vụ Thương mại Ủy ban châu Âu đã trò chuyện với báo giới. Ông cho biết, thời gian qua đầu tư từ EU sang VN có giảm sút, song chỉ là tạm thời và chắc chắn sẽ tăng mạnh trong thời gian tới.

- Xin ông cho biết sơ qua kết quả của cuộc họp vừa diễn ra?

- Cuộc họp đã diễn ra trong một bầu không khí sôi nổi và tích cực. Chúng tôi đã bàn thảo rất nhiều vấn đề từ luật pháp tới phương hướng quan hệ trong tương lai. Chúng tôi đã xem xét chi tiết việc triển khai Hiệp định Tiếp cận Thị trường được ký hồi tháng 12/2004 giữa VN và EU. Phía EU tỏ ra rất thoải mái với việc thực hiện các cam kết của VN.

Chúng tôi cũng bàn về Sáng kiến Thương mại liên vùng ASEAN - EU (TREATI). Mục đích là giảm bớt những rào cản thương mại giữa hai khu vực. EU rất hài lòng khi biết rằng, trong khuôn khổ TREATI, VN giữa vai trò điều phối của khối ASEAN trong các vấn đề mang tính luật pháp đối với các lĩnh vực như thực phẩm, đầu tư, sản phẩm gỗ và điện tử. Trong lần gặp mặt này, chúng tôi cũng biết thêm rằng, VN mong muốn trở thành cơ quan điều phối tốt về đầu tư.

- Bắt đầu từ năm nay EU dỡ bỏ hạn ngạch cho hàng dệt may cho VN. Tuy nhiên, quý I vừa qua kim ngạch xuất khẩu mặt hàng trên vào EU lại thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Ông có lời khuyên nào cho doanh nghiệp VN để họ tận dụng được hết những thuận lợi của việc xóa bỏ hạn ngạch?

- Rất khó để đưa ra lời khuyên nào cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, tôi cho rằng, chừng nào tốc độ xuất khẩu hàng dệt may của Trung Quốc còn chóng mặt như hiện nay thì tất cả các quốc gia đều gặp phải khó khăn chứ không riêng VN. Chúng tôi đã nghĩ đến việc phải kiểm soát chặt chẽ về sự tăng trưởng xuất khẩu hàng dệt may của nước này sang EU. Thậm chí, chúng tôi còn nghĩ đến việc phải có một nghiên cứu khoa học về những tác động của hàng may mặc Trung Quốc đối với nền kinh tế của các nước trong khối EU.

- VN mong muốn được EU trao quy chế nền kinh tế thị trường. Cuộc họp lần này cũng có bàn tới vấn đề đó. Vậy EU đã đi đến kết luận gì?

- Trước hết tôi muốn nói rằng, việc EU có công nhận và trao quy chế nền kinh tế thị trường cho VN không quá quan trọng như chúng ta thường hiểu về nó. Nó không có vai trò gì đáng kể ngoài việc khi EU xem xét, điều tra những trường hợp về chống bán phá giá. Việc VN có được trao quy chế kinh tế thị trường hay không chỉ ảnh hưởng tới 0,1% quan hệ thương mại giữa VN và EU.

Chúng tôi có một số tiêu chí để xác định một nền kinh tế thị trường. Khi nhận được yêu cầu từ phía VN, chúng tôi đã xem xét và có gửi cho phía VN yêu cầu cung cấp thông tin thêm. Cho tới giờ VN vẫn đang xem xét cách thức trả lời như thế nào đối với những yêu cầu đó. Trong cuộc họp lần này, chúng tôi cho biết sẵn sàng cử chuyên gia sang giúp VN hoàn thành bản trả lời trong thời gian sớm nhất.

- EU đang xem xét việc tái áp dụng Hệ thống Ưu đãi thuế quan phổ cập của EU (GSP) cho các quốc gia đang phát triển. Xin ông cho biết cụ thể?  

- Việc xem xét lại hệ thống GSP là một tin tốt lành với hầu hết các nước trong ASEAN. Tất cả các mặt hàng thủy sản của ASEAN vẫn được hưởng GSP khi xuất khẩu sang EU. Đối với trường hợp VN, chúng tôi đã tranh cãi rất nhiều trong nội bộ. Thông thường, mặt hàng giày dép của VN sẽ không được hưởng GSP nữa vì nó đang hoạt động rất tốt tại EU. Trong khi bản chất của GSP là giúp đỡ những nước gặp khó khăn trong lĩnh vực nào đó. Tuy nhiên cuối cùng chúng tôi đảm bảo giày dép của VN vẫn được hưởng quy chế này.

Hồi tháng 2 chúng tôi đã thông báo là sẽ ban hành quy chế GSP mới vào ngày 1/4 nhằm hỗ trợ cho các nước bị tàn phán bởi sóng thần gồm Maldives, Sri Lanka, Thái Lan và Indonesia. Tuy nhiên, cuộc thảo luận lại diễn ra quá lâu, do vậy có thể ngày có hiệu lực sẽ lùi vào ngày 1/7.

- Ông đánh giá thế nào về triển vọng quan hệ kinh tế giữa VN - EU trong thời gian tới?

- Trong lĩnh vực thương mại, EU là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của VN. Về đầu tư, EU cũng sẽ vẫn giữa vị trí dẫn đầu so với các nước khác đầu tư vào VN.

Tuy nhiên thời gian vừa qua, đầu tư của EU vào VN có phần giảm sút. Một trong những nguyên nhân là do thái độ chờ và xem của các nhà đầu tư EU. Họ lo ngại khả năng môi trường đầu tư của VN sẽ có nhiều thay đổi lớn nếu như VN gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và Luật Đầu tư thống nhất mà VN đang soạn thảo và sẽ được ban hành vào cuối năm nay. Do vậy, họ quyết định dừng lại để chờ và xem.

Tuy nhiên tôi không cho rằng đây là xu hướng lâu dài, nó chỉ có tính tạm thời. Nếu nhìn rộng hơn, môi trường pháp lý mà VN đang nỗ lực cải thiện để tạo thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư sẽ giúp thúc đẩy FDI trong thời gian tới. Do đó cũng sẽ thu hút các nhà đầu tư EU hơn.

Hà Vy ghi