'Ra biển khơi tất chịu nhiều sóng to gió lớn'

Phó thủ tướng Vũ Khoan

"Hội nhập càng sâu vào kinh tế thế giới, sự cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt hơn, nhất là VN sẽ phải mở cửa thị trường để đánh đổi lấy những mối lợi trên nguyên tắc có đi có lại. Khi ra biển khơi tất chịu nhiều sóng to, gió lớn", Phó thủ tướng Vũ Khoan nói.

- Thưa Phó thủ tướng, trong năm 2005, VN tiếp tục hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới bằng việc phấn đấu gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Phó thủ tướng nhận định khó khăn, thách thức nào là lớn nhất?

- Thực ra, kinh tế nước ta từ lâu đã hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, việc gia nhập WTO sẽ hoàn tất quá trình hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu với những "luật chơi" chung. Điều này đem lại không ít mối lợi thông qua việc mở rộng thị trường, được hưởng quyền bình đẳng như những thành viên khác, tạo thêm sức hấp dẫn để thu hút vốn đầu tư, công nghệ. Chỉ cần đơn cử trường hợp hàng dệt may cũng đủ thấy mối lợi đó. Đứng ngoài WTO, VN vẫn chịu sự áp đặt về hạn ngạch, hạn chế việc phát huy tiềm năng to lớn của đất nước về mặt này trong khi bàn dân thiên hạ không bị hạn chế.

Mặt khác cũng dễ thấy rằng, khi ra biển khơi tất chịu nhiều sóng to gió lớn, sự cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt hơn, nhất là chúng ta sẽ phải mở cửa thị trường để đánh đổi lấy những mối lợi như trên theo nguyên tắc "có đi có lại". Đây sẽ là thách thức lớn nhất.

- Vậy VN phải làm gì để có được "mối lợi" lớn nhất?

- VN không có sự lựa chọn nào khác là phải nâng cao khả năng cạnh tranh của cả quốc gia lẫn từng doanh nghiệp cũng như từng mặt hàng và loại hình dịch vụ. Ở tầm quốc gia, điều quan trọng là tạo dựng một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, rõ ràng, minh bạch, một môi trường kinh doanh thuận lợi cho mọi thành phần kinh tế. Đối với mỗi doanh nghiệp thì điều quan trọng là nắm vững thông tin thị trường để từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp, hình thành sự liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp trong nước với nhau.

Theo tôi, cần phải có sự nhìn nhận lạc quan hơn về khả năng cạnh tranh của VN. Nhiều mặt hàng VN đã từng bước đẩy lùi được hàng ngoại như bia, bánh kẹo, quần áo, đồ nhựa... Có mặt hàng thậm chí chiếm vị thế ngày càng cao trên thương trường quốc tế như gạo, cà phê, hồ tiêu, quần áo, giày dép, thủy sản, đồ gỗ... Nói một cách khác, chẳng những chúng ta không đến nỗi chịu thua trên sân nhà mà còn thắng trên sân người.

- Phó thủ tướng đánh giá như thế nào về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp nước nhà hiện nay?

- Như trên tôi đã nói, khả năng cạnh tranh của chúng ta ngày một nâng cao, hàng hóa VN ngày càng chiếm lĩnh nhiều trận địa trong nước và trên thế giới. Có được điều đó một phần không nhỏ là nhờ ở sự đóng góp của các doanh nghiệp.

Người VN thường thích nhanh nhạy nắm bắt cái mới, thích nghi với hoàn cảnh mới. Chính nhờ vậy mà trong sự cọ xát với thị trường thế giới kể từ khi mở cửa, các doanh nghiệp đã trưởng thành vượt bậc. Từ kinh nghiệm thực tế tôi thấy họ đã trở nên năng động, thành thạo hơn nhiều.

- Nhưng theo kết quả nhiều cuộc điều tra, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp VN vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó là sự "thờ ơ" trước hội nhập của không ít cơ quan công quyền. Phó thủ tướng nhìn nhận vấn đề này ra sao?

- Đương nhiên trong giai đoạn đầu, chúng ta còn cần phải bổ khuyết nhiều mặt. Theo tôi, có lẽ doanh nghiệp cần quan tâm tìm hiểu kỹ hơn những luật chơi của thế giới, nhất là những quy định của WTO, đồng thời chú trọng hơn tới việc tiếp cận thông tin thị trường, chủ động hơn trong việc tiếp thị, xúc tiến thương mại, đầu tư, liên kết chặt chẽ hơn với nhau và đương nhiên phải biết ngoại ngữ.

Nhiệm vụ hàng đầu của các cơ quan Nhà nước là cần đặt mình vào địa vị của người kinh doanh, lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp, đưa ra những cơ chế chính sách phù hợp, vừa chăm lo tới lợi ích chung của quốc gia, vừa tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chứ không nên tạo thêm "cửa quyền". Các cơ quan Nhà nước cũng cần quan tâm hơn tới việc cung cấp thông tin cho doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp vừa và nhỏ không có điều kiện tiếp cận thông tin. Nói một cách khác, các cơ quan này cần chuyển mạnh từ khái niệm "quản, nắm" sang khái niệm "hầu, giúp" doanh nghiệp với tư cách là người công bộc thực thụ. Tóm lại cần đoạn tuyệt với cơ chế "xin - cho", chuyển mạnh sang cơ chế thông tin hai chiều, đối thoại hai bên nhằm vào một mục tiêu chung là dân giàu, nước mạnh.

(Theo Đầu Tư)