Thị trường chứng khoán tăng trưởng chậm chạp

Thị trường chứng khoán sẽ ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư.

Theo Vụ trưởng - Trưởng đại diện Ủy ban chứng khoán Nhà nước tại TP HCM, Vũ Nguyên Hoàn, hoạt động giao dịch trên thị trường chứng khoán năm 2004 sôi động hơn năm 2003. Tuy nhiên, tốc độ tăng chậm và phát triển hàng hóa gặp nhiều khó khăn.

Các nhà đầu tư vẫn dè dặt khi mua cổ phiếu. Nguyên nhân, theo ông Hoàn, vì thị trường chứng khoán của Việt Nam hiện nay quá bé nhỏ, mà giá và chỉ số chứng khoán lại luôn biến động. Các công ty cổ phần chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ nên chưa có sức hút mạnh mẽ đối với nhà đầu tư. Hàng hóa cho thị trường thưa thớt, chất lượng kém. Số lượng tài khoản thường xuyên có giao dịch chiếm tỷ lệ thấp, tài khoản của nhà đầu tư có tổ chức và nước ngoài rất ít, dẫn đến thị trường có những giai đoạn trầm lắng.

Người bán - các công ty cổ phần - chưa nhận thấy thuận lợi của mình, đó là có thể huy động vốn trên thị trường chứng khoán mà không cần phải tìm đến ngân hàng như trước. Trách nhiệm thuộc về nhà môi giới vì chưa kích hoạt được sự phát triển của thị trường.

Tổng giám đốc Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Khánh Hội (công ty niêm yết) Lê Văn Truông, cho biết, nhiều công ty cổ phần quan niệm lên sàn giao dịch lắm phiền phức mà ưu đãi trong 2 năm, cùng lắm chỉ giảm 50% thuế thu nhập doanh nghiệp. Chi phí này không bù được công sức và tiền bỏ ra làm thủ tục. "Mục tiêu của Ủy ban chứng khoán Nhà nước đề ra từ nay đến 2010 là có 200 cổ phiếu niêm yết trên thị trường làm tôi rất băn khoăn. Thị trường còn quá nhỏ chưa phản ánh đúng tốc độ phát triển của nền kinh tế cả nước. Đến nay mới chỉ có 26 công ty và 1 quỹ đầu tư tham gia niêm yết", ông Truông nói.

Cũng theo ông Truông, một lý do nữa khiến các công ty ngại huy động vốn trên thị trường là việc chi trả cổ tức. Với tình hình cạnh tranh gay gắt như hiện nay, việc tìm ra lãi để trả ở mức từ 15% trở lên như các năm trước là không dễ dàng. Trả cổ tức thấp thì các công ty niêm yết không muốn, vì lo ngại sẽ ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Vay ngân hàng với lãi suất 9% một năm vẫn tốt hơn. 

Ông Hoàn cho rằng quan điểm trên không chính xác. Nguyên tắc chỉ cho phép cổ đông được chia cổ tức theo lợi nhuận. Vấn đề nan giải là các doanh nghiệp phải hiểu một cách đúng đắn hơn về thị trường chứng khoán. Doanh nghiệp trong nước thường không tính đến lợi nhuận của tương lai mà chỉ đòi hỏi ở hiện tại.

Các công ty môi giới chứng khoán ở Việt Nam cũng chưa đảm nhiệm tốt việc truyền bá thông tin về các cổ phiếu cho nhà đầu tư, không hình thành được mối liên kết thường xuyên giữa nhà môi giới và khách hàng. "Nhà môi giới đóng vai trò rất quan trọng, là người mở đường và tạo niềm tin cho nhà đầu tư khi muốn mở tài khoản để giao dịch. Nhưng điều này các công ty môi giới ở Việt Nam còn rất hạn chế", ông Hoàn nhấn mạnh.

Ông Hà Khánh Thủy, Phó giám đốc Công ty chứng khoán Ngân hàng Công Thương Việt Nam, cho rằng, tất cả các công ty chứng khoán khi nhận được thông tin về cổ phiếu đều thông báo đến nhà đầu tư. Nhưng thông tin có đầy đủ hay không thì thuộc về trách nhiệm của công ty niêm yết. "Nhà môi giới phải đặt quyền lợi của nhà đầu tư lên hàng đầu. Song hiện còn một vài hạn chế như thông tin về cổ phiếu chỉ dán ở bản tin của công ty chứ chưa gửi trực tiếp đến nhà đầu tư", ông Thủy nói.

Năm 2005, Ủy ban chứng khoán Nhà nước đã có kế hoạch hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán, đồng thời đa dạng hóa và nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường. Nhiệm vụ huy động vốn cho đầu tư phát triển thông qua thị trường chứng khoán sẽ được đẩy mạnh hơn nữa. Bên cạnh đó, tiến trình cổ phần hóa Ngân hàng Ngoại thương, Ngân hàng Đồng bằng sông Cửu Long và công ty Vận tải đường sắt cũng được Ủy ban chú trọng.

Ủy ban Chứng khoán cũng sẽ tổ chức việc đấu giá bán cổ phần các doanh nghiệp Nhà nước để cổ phần hóa ngay từ đầu năm tới, tiếp tục tham gia với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc xét duyệt hồ sơ chuyển đổi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thành cổ phần, hướng dẫn các công ty đó niêm yết trên thị trường. Các định chế trung gian như: thành lập trung tâm lưu ký chứng khoán, xây dựng kế hoạch cấp phép, kế hoạch phát triển quỹ đầu tư sẽ đẩy mạnh trong 2005. Ủy ban đã lên kế hoạch triển khai các dự án công nghệ thông tin: Dự án trung tâm tích hợp dữ liệu thuộc Đề án 122; chương trình phần mềm ứng dụng trong việc quản lý niêm yết cũng như quản lý công ty chứng khoán sẽ được nâng cấp, nhằm giúp cho việc thống kê, phân tích các hoạt động về chứng khoán nhanh chóng hơn.

Nguyễn Thùy