DN nước ngoài kiến nghị nhiều về chính sách đầu tư

Buổi gặp gỡ cuối năm giữa UBND TP HCM với các nhà đầu tư nước ngoài ngày 17/12 đã trở thành diễn đàn cho nhiều doanh nhân bày tỏ bức xúc vướng mắc xoay quanh những vấn đề về quy hoạch đất đai, giao thông công cộng và lao động.

Luật sư Lucy Wayne đại diện Văn phòng luật Lucy Wayne & Associates.

Ông Robert Tournadre, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Navarre Việt Nam, cho biết, công ty là một liên doanh giữa một công ty của Pháp và Việt Nam (Mai Anh) được thành lập vào tháng 7/2001, nhưng đến tháng 7/2002 của năm sau công ty phải ngưng hoạt động. Với lý do số nợ bên Mai Anh để lại lên đến hàng triệu USD. Phần chung vốn giữa Navarre và Mai Anh lại là vốn mua đất. Trong khi đó nhà đầu tư nước ngoài thì không có quyền mua đất. Lúc đầu công ty muốn mua lại cổ phần để trở thành công ty 100% vốn đầu tư, nhưng theo luật Việt Nam thì không cho phép bởi có sự liên kết với Mai Anh. Cuối cùng Navarre đành chờ chính quyền giải quyết.

Tháng 8/2004, ban lãnh đạo của Navarre Việt Nam đã xin gặp Bộ Kế hoạch và Đầu tư cầu cứu và cơ quan này hứa sẽ giải quyết trong một tháng. Nhưng 2 tháng sau đó, công ty vẫn chưa thể hoạt động trở lại. "UBND thành phố cũng nắm rất rõ về những vấn đề này nhưng chưa có một tiếng nói cụ thể nào. Nếu kéo dài tình trạng này thì rất khó khăn cho Navarre", ông Robert nói.

Cũng như Navarre Việt Nam, Công ty liên doanh Mercedes - Benz cũng có vướng mắc về đất đai. Phó tổng giám đốc Công ty Mercedes - Benz Việt Nam, Nguyễn Thị Hồng Ngọc cho biết, những cam kết đầu tư cho các doanh nghiệp FDI của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP HCM chưa thỏa đáng. Vì thực tế những cam kết đó chỉ dành cho các doanh nghiệp mới đầu vào Việt Nam, chứ chưa đề cập tới nhà đầu tư FDI đã hoạt động lâu năm.

Bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc, Phó tổng giám đốc Mercedes - Benz Việt Nam.

Cụ thể liên doanh Mercedes - Benz VN đã hoạt động trên 10 năm với hơn 700 lao động, nhưng còn gặp rất nhiều khó khăn không được giải quyết. Đơn cử như dự án xây dựng khu triển lãm xe hơi của công ty ở quận 2 đã trình lên UBND thành phố rất lâu nhưng vẫn chưa được trả lời. Theo bà Ngọc các cấp chính quyền không nên hứa sẽ giải quyết hoặc phải có thời gian xem xét mà phải trả lời ngay cho nhà đầu tư là được hay không được; nếu được thì phải thông báo cho doanh nghiệp biết thời điểm cụ thể để họ yên tâm hoạt động.

Giao thông công cộng cũng là nỗi bức xúc bấy lâu nay của nhà đầu tư nước ngoài. TP HCM hiện nay đường phố thường kẹt xe vào những giờ cao điểm dẫn đến lao động của họ đi làm trễ nhiều giờ. Ngoài ra, đại diện một công ty Nhật Bản đã nêu ra một vấn đề có liên quan đến quyền lợi của người lao động liên quan đến giao thông. Đó là việc trong hợp đồng lao động của doanh nghiệp có ghi sẽ bảo hiểm cho người lao động khi bị tai nạn. Trong khi đó tình trạng xảy ra tai nạn giao thông ở Việt Nam ngày càng tăng, nhất là TP HCM. Do đó nếu không cải thiện được mạng lưới giao thông bằng cách hạn chế các phương tiện cá nhân bằng phương tiện công cộng thì rất phức tạp và khó khăn cho doanh nghiệp.

Khá nhiều ý kiến cũng phàn nàn về nguồn nhân lực có tay nghề kỹ thuật cao đang thiếu trầm trọng cũng gây nhiều khó khăn cho nhà đầu tư nước ngoài. Đại diện Đại học quốc tế RMIT Việt Nam cho biết, là trường đại học quốc tế đầu tiên tại Việt Nam và cho tới thời điểm này thu hút được khá đông học sinh, sinh viên. RMIT rất cần các chuyên gia về công nghệ thông tin để vào làm việc và sẵn sàng chi trả cho họ 10.000 USD/tháng. "Nhưng tôi đã tìm đỏ cả con mắt cũng không thể có được các chuyên gia này ở Việt Nam, do đó phải thuê từ nước khác. Tuy nhiên, việc đưa lao động từ các nước sang Việt Nam cũng không phải dễ dàng chút nào do thủ tục rất phức tạp. Vì vậy các cơ quan ban ngành của Việt Nam nên xem xét lại vấn đề này", vị đại diện này đưa ra dẫn chứng. Thủ tục giấy tờ cũng là một vấn đề làm cho vị đại diện trên đau đầu. Vị đại diện này cho rằng, ông không thể hiểu được tại sao Việt Nam lại đặt ra những luật lệ phức tạp như trong vấn đề giáo dục. Muốn đưa con đến trường cũng phải trình hết chỗ này đến chỗ nọ, thời gian xin giấy ít nhất cũng đến cả tuần mới hoàn tất.

Đại diện Văn phòng luật sư Lucy Wayne & Associates, bà Lucy Wayne cho rằng, làm tục đăng ký lao động tại Sở Lao động Thương binh Xã hội hiện còn quá nhiều phức tạp. Tuy nội dung đăng ký nhà đầu tư đã đưa đến sẵn bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh nhưng Sở vẫn cứ hẹn qua ngày này đến ngày khác. Điều này làm cản trở rất nhiều đối với doanh nghiệp, vì người lao động luôn đòi hỏi được đảm bảo quyền lợi của mình trong thời gian nhất định.

Sau khi lắng nghe ý kiến của các nhà đầu tư, đại diện các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Lao động Thương binh và Xã hội đã đưa ra lời giải thích cho sự chậm trễ của mình. Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Hữu Tín cũng hứa sẽ giải quyết những thắc mắc thỏa đáng cho nhà đầu tư nước ngoài và trong nước tốt hơn trong năm tới.

Nguyễn Thùy