USD tụt giá - buồn nhiều hơn vui?

USD đã mất giá tới 30% kể từ năm 2002

Hôm qua, 1 euro đã đổi được hơn 1,33 USD - kỷ lục nhất từ khi được đưa vào lưu thông. Đôla Mỹ liên tục xuống giá với biên độ ngày càng tăng là nguyên nhân khiến quá trình phục hồi kinh tế tại một số nước, khu vực thế giới bị ảnh hưởng.

Tờ Strait Times mới đây đưa ra tổng kết, tính từ tháng 2/2002 đến nay, USD đã mất giá tới 30%. Trong phiên giao dịch cuối cùng trước kỳ nghỉ Lễ Tạ Ơn Mỹ, tỷ giá euro/USD có lúc đã tăng lên tới 1 euro "ăn" 1,3329 USD, sau đó mới giảm xuống còn 1 euro còn 1,329 USD. Ngoài euro, USD cũng mất giá thảm hại so với một số ngoại tệ mạnh khác. Kể từ tháng 12/1999, tỷ giá USD/yen đã ở mức thấp nhất, chỉ 1 USD = 102,56 yen.

Diễn biến "dài hơi" này của đồng đôla đang khiến EU và Hàn Quốc, Nhật Bản lo lắng bởi nó ảnh hưởng tới giá cả hàng hoá của họ trên thị trường thế giới. Đà phục hồi kinh tế của xứ sở hoa anh đào bị cản trở khi yen Nhật (YJP) lên quá cao so với USD. Tính đến thời điểm này, tỷ giá yen/USD đã ở mức cao nhất trong vòng 4 năm qua. Điều đó đe dọa xuất khẩu - lĩnh vực chính thúc đẩy quá trình phục hồi của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này. Quý II vừa qua, kinh tế Nhật Bản chỉ tăng có 0,1%, mức thấp nhất trong hơn 1 năm trở lại đây.

Châu Âu còn khó khăn hơn khi đồng euro đã tăng tới hơn 50% so với USD kể từ năm 2000. Việc tăng giá này đang đe dọa giảm lĩnh vực xuất khẩu - mũi nhọn để phục hồi kinh tế trong khu vực này. Quý III, tăng trưởng tại 12 nước sử dụng đồng tiền chung đã chậm lại. Không những thế, mục tiêu tăng trưởng 5% trong năm 2005 mà các đầu tàu Pháp, Đức đề ra cũng đã hạ xuống chỉ còn 4%.

Tuy nhiên, khác với những lo lắng của EU và Nhật, Trung Quốc hiện vẫn chưa phải lo lắng về sự sụt giảm của đồng đôla. Nguyên nhân do đến thời điểm này, Chính quyền Bắc Kinh vẫn duy trì tỷ giá NDT/USD ổn định từ nhiều năm qua. Bất chấp những phản đối của các nước khác, đặc biệt là Mỹ, rằng tỷ giá 8,3 NDT = 1 USD đã giúp hàng hóa Trung Quốc có được lợi thế cạnh tranh trên thị trường thế giới, đích thân Thủ tướng Ôn Gia Bảo trong cuộc gặp lãnh đạo các nước cuối tuần qua đã tuyên bố Trung Quốc không có gì phải vội vàng trong chuyện định giá lại đồng nhân dân tệ.

Về phần Mỹ, trước sự phản đối của các quốc gia trong EU, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác, Nhà Trắng vẫn tỏ ra không mấy quan tâm tới chuyện phải cắt giảm thâm hụt ngân sách, và thâm hụt thương mại - hai yếu tố đẩy nhanh sự tuột dốc của USD. EU càng sốt ruột hơn khi Tổng thống tái đắc cử George Bush không có bất kỳ hành động nào can thiệp. Giới quan sát thì cho rằng, Mỹ đang "ý đồ" duy trì tình trạng này bởi chính sự suy giảm của USD lại là tín hiệu tốt lành cho nền kinh tế nước này. Giá hàng hóa được bán ra thị trường rẻ hơn, nâng cao sức cạnh tranh, thúc đẩy lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu, từ đó giảm dần mức thâm hụt mậu dịch.

Đến lúc này người ta bắt đầu cảm thấy không còn có sự an toàn khi cất giữ Mỹ kim - đồng tiền vốn có ảnh hưởng rất lớn trên thế giới. Người ta cũng không thấy ngạc nhiên trước cảnh bán thống bán tháo đôla để chuyển sang các phương tiện cất trữ khác an toàn hơn. Và vàng đã trở thành một sự lựa chọn phổ biến. Nhu cầu sử dụng vàng tại một số quốc gia đã tăng lên nhanh chóng. Ấn Độ là một ví dụ. Tờ Blomberg cho biết, nhu cầu về vàng của nước này đã tăng tới 16% trong quý III năm nay. Không những thế, thời gian này, nhu cầu về vàng trang sức của thế giới cũng tăng khoảng 5,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại VN, trái với xu hướng giảm giá của USD so với euro, yen... tỷ giá đồng tiền này so với VND vẫn khá ổn định thời gian qua. Theo ông Nguyễn Phước Thanh, Giám đốc Ngân hàng Ngoại thương chi nhánh TP HCM, VND có lên giá so với USD hay không còn phụ thuộc nhiều yếu tố như cán cân vãng lai, cán cân thương mại, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, chính sách điều hành tỷ giá của quốc gia... Cho đến nay VND vẫn tiếp tục mất giá ở mức độ hợp lý so với USD. Theo ông Thanh, về tổng thể, USD mất giá trên thị trường thế giới nhưng chưa tác động trực tiếp đến tỷ giá VND với USD ở trong nước.

Đồng tình với quan điểm trên, Tổng giám đốc Ngân hàng thương mại cổ phần các Doanh nghiệp ngoài quốc doanh (VPBank) Lê Đắc Sơn cho biết, không có chuyện người dân bán tháo USD như tại một số nước khác. Lý giải cho điều này, ông cho biết, lãi suất tiền gửi ngoại tệ tại các ngân hàng trong nước vẫn ở mức khá cao so với thế giới nên người dân vẫn thích gửi tiết kiệm bằng đôla.

Đại diện một số cửa hàng kinh doanh vàng, bạc ở Hà Nội cũng cho biết, số người đến giao dịch bằng USD vẫn bình thường. Không có cảnh bán ra USD nhiều như một số dự đoán.

Kiều Giang