Đằng sau sự giảm giá của VF1

Sau hai tuần, giá VF1 là 9.300 đồng/chứng chỉ quỹ, giảm 1.000 đồng so thời điểm phát hành. Theo thuật ngữ đầu tư, VF1 được giao dịch với chiết khấu 8,05% so với giá trị tài sản ròng 10.115 đồng/chứng chỉ. Tuy nhiên, việc giảm giá này phù hợp với thông lệ của hầu hết các chứng chỉ trên thế giới.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến sự giảm giá của VF1? Về bản chất, VF1 thuộc loại quỹ đóng. Theo đó, quỹ chỉ phát hành chứng chỉ để huy động vốn một lần, sau đó đóng quỹ trong suốt thời gian hoạt động còn lại. Người đầu tư không thể rút vốn khỏi quỹ mà chỉ có thể bán lại chứng chỉ quỹ của mình trên thị trường giao dịch. Đặc điểm này tạo nên một sự bảo đảm chắc chắn về vốn cho những người quản lý quỹ để phát triển một chiến lược đầu tư dài hạn, đồng thời loại bỏ rủi ro bị người đầu tư rút vốn ồ ạt khi không hài lòng với kết quả hoạt động của quỹ.

Nếu đã có thời gian nghiên cứu về quỹ đóng và tìm hiểu thông tin tình hình giao dịch của các quỹ đóng trên các sở giao dịch chứng khoán như NYSE hay AMEX, thì việc VF1 giảm giá trong 2 tuần vừa qua không phải là điều bất ngờ. Các nghiên cứu thực chứng cho thấy giá của các quỹ đóng vẫn thường giảm khi bắt đầu được giao dịch trên các sở giao dịch, và phần lớn các quỹ đóng đều được giao dịch ở một khoảng chiết khấu nhất định so với giá trị tài sản ròng của quỹ sau đó. Vì thế, quỹ đóng thường được ví như một sàn nhà bị ướt, nhưng nhiều người đầu tư vẫn phớt lờ những tấm biển cảnh báo và đã trượt chân.

Khó có thể lượng hóa một cách chính xác các nguyên nhân khiến VF1 được giao dịch ở mức chiết khấu so với giá trị tài sản ròng, nhưng có thể chỉ ra những lý do cơ bản như người đầu tư chiết khấu giá VF1 vì giá các chứng khoán niêm yết giảm giá. Trong hai tuần giao dịch vừa qua, VN-Index tiếp tục mất điểm, không tạo ra cơ hội tăng giá cho VF1. Giá của VF1 phụ thuộc cơ bản vào giá trị của danh mục chứng khoán đầu tư chiếm tối thiểu 60% tổng giá trị tài sản của quỹ, trong đó chứng khoán niêm yết chiếm một tỷ trọng đáng kể.

Tiếp đến là có sự chênh lệch giữa giá trị tài sản của quỹ so với giá trị đầu tư thực tế của người đầu tư. Nếu là người đầu tư, hãy nhớ rằng số vốn ban đầu đầu tư vào một đơn vị quỹ là 10.300 đồng chứ không phải 10.000 đồng/chứng chỉ như mệnh giá. Nhà đầu tư thực góp 309 tỷ đồng vào quỹ, nhưng 9 tỷ đồng được tính vào chi phí đăng ký mua chứng chỉ trả cho quỹ, còn quỹ chỉ dùng 300 tỷ đồng để đầu tư. Như vậy giá trị thực của tổng số vốn đầu tư đã giảm mất 9 tỷ đồng ngay từ đầu. Vì thế người đầu tư chiết khấu giá VF1 để phản ánh giá trị thực tế của vốn đầu tư.

Thứ ba, người đầu tư không biết chính xác thông tin cập nhật về giá trị tài sản ròng của quỹ. Vì giá trị tài sản ròng của VF1 chỉ được công bố hàng tuần, nghĩa là trong khoảng thời gian đến lần công bố giá trị tài sản ròng tiếp theo người đầu tư chỉ có thể ước tính giá trị tài sản ròng của quỹ để suy ra mức giá giao dịch cho VF1. Thêm vào đó, nhà đầu tư cũng không thể bỏ qua việc xem xét giá trị công bố của các chứng khoán không niêm yết trong danh mục đầu tư của VF1, vì những chứng khoán này không có một thị trường giao dịch chính thức. Khi không biết thông tin chính xác thì phải chiết khấu giá trị - một nguyên tắc định giá tài sản cơ bản của bất kỳ người đầu tư khôn ngoan nào. Chắc chắn vấn đề thông tin cập nhật về giá trị tài sản ròng của VF1 cũng được UBCKNN và TTGDCK Tp.HCM rất lưu ý, vì đây chính là điều kiện để phát sinh những giao dịch nội gián.

Thứ tư, rủi ro về tính thanh khoản cũng là một yếu tố để người đầu tư chiết khấu giá của VF1. Vì tham gia vào một quỹ đóng nên người đầu tư VF1 không thể yêu cầu quỹ mua lại chứng chỉ như quỹ mở, mà chỉ có thể bán lại trên thị trường. Điều này không mang lại một sự đảm bảo chắc chắn về khả năng thu hồi vốn - một rủi ro khác đối với người đầu tư.

Cuối cùng, nỗ lực của quỹ nhằm tiếp cận người đầu tư mất dần theo thời gian. Việc chào bán chứng chỉ quỹ cũng như những đợt phát hành ra công chúng. Một chiến dịch marketing được thực hiện công phu để thu hút sự quan tâm của công chúng đầu tư. Sự thành công của đợt phát hành tương đương với một phần thưởng trị giá 9 tỷ đồng thu từ phí đăng ký mua chứng chỉ dành cho công ty quản lý quỹ. Nỗ lực này không còn nữa sau khi kết thúc đợt phát hành, vì sẽ không còn phần thưởng đó lần thứ hai trong suốt phần thời gian hoạt động còn lại của quỹ.

(Theo Thời Báo Kinh Tế Việt Nam)