Hàng Trung Quốc chuyển hệ

Chợ Mai Xuân Thưởng (TP HCM), cách đây vài năm, là một trong những điểm tập kết của các mặt hàng trái cây Trung Quốc như táo, lê, mận… Hồi đó, trung bình mỗi ngày lượng hàng này đổ về cả hơn trăm tấn, nhưng nay đã giảm 70%.

Ban quản lý chợ cho biết: sự sụt giảm này, một phần do xu hướng "chạy chợ" của tiểu thương, đưa hàng trực tiếp đến các chợ nhỏ mà không thông qua chợ đầu mối. Nhưng phần khác là do người tiêu dùng thay đổi sau những thông tin một số trái cây Trung Quốc sử dụng hóa chất để bảo quản, và sự thay thế của trái cây ngoại nhập từ các nước khác, như Thái Lan, New Zealand…

Tình trạng cũng tương tự với chợ Kim Biên, một chợ đầu mối trước đây tập trung chủ yếu hàng Trung Quốc để phân phối cho cả nước, nay mối hàng này về chợ giảm mạnh và thay thế vào đó là hàng Việt Nam hoặc hàng nhập từ các nước khác.

Tại các siêu thị, trung tâm mua sắm…, tỷ lệ hàng Trung Quốc cũng đang giảm mạnh. Bà Nguyễn Thị Thanh Hải, Giám đốc siêu thị Hà Nội (TP HCM) cho biết: nhiều mặt hàng Trung Quốc giảm sức tiêu thụ do chất lượng không ổn định cũng như không cạnh tranh được với hàng Việt Nam và hàng từ các nước ASEAN nhập về Việt Nam được giảm thuế.

Nhiều nhà sản xuất Việt Nam cũng cho biết áp lực hàng Trung Quốc lên lĩnh vực của họ cũng đã giảm đáng kể so với trước. Ông Thái Văn Hải, giám đốc chi nhánh Sứ Hải Dương tại TP HCM cho biết trước đây có khi hàng sứ Trung Quốc chiếm tới 50% đến 60% thị trường, nhưng nay con số này chỉ còn khoảng 30%.

Tuy nhiên, theo các quan chức của Bộ Thương mại, từ đầu tháng 8/2004, Trung Quốc đã vươn lên thành bạn hàng lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch xuất nhập khẩu trong bảy tháng là 3,7 tỷ USD. Và năm nay, kim ngạch buôn bán giữa hai nước có thể vượt mức 5 tỷ USD, con số mà hai nước đã đề ra cho năm 2005. Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh cũng cho biết, trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu của Trung Quốc 1,76 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, những nhóm mặt hàng Trung Quốc xuất sang Việt Nam có trị giá lớn nhất là: hàng cơ điện và linh phụ kiện (hơn 324 triệu USD), hoá chất công nghiệp (gần 296 triệu USD), hàng khoáng sản (gần 303 triệu USD), nguyên liệu và sản phẩm hàng dệt may (gần 287 triệu USD), kim loại và các sản phẩm kim loại (hơn 215 triệu USD)…

Như vậy, những nhóm mặt hàng Việt Nam nhập khẩu của Trung Quốc với trị giá lớn hầu hết vẫn là nguyên vật liệu. Điều này phản ánh đúng thực tế là bên cạnh những mặt hàng trước nay vẫn lệ thuộc nhiều vào nguồn cung cấp linh kiện, nguyên liệu từ Trung Quốc như thuốc trừ sâu, hàng may mặc và nhiều mặt hàng điện tử, điện gia dụng… Hiện nay đã có thêm nhiều ngành hàng khác có cơ cấu nguyên liệu, linh kiện xuất xứ Trung Quốc gia tăng.

Chẳng hạn, đối với mặt hàng vi tính, nhiều linh kiện, thiết bị của các hãng có tên tuổi trước đây đưa vào thị trường Việt Nam đều có xuất xứ các nước ASEAN, châu Âu, Mỹ…thì nay đa số đều mang xuất xứ Trung Quốc. Ông Lê Thành, Giám đốc công ty Lê Thành, chuyên kinh doanh thiết bị vi tính tại TP HCM nhận định cách đây vài năm, linh kiện, thiết bị vi tính có xuất xứ từ Trung Quốc chỉ chiếm khoảng trên dưới 50%. Hiện nay "hàm lượng Trung Quốc" trong mặt hàng vi tính đã lên tới 80%, thậm chí 90%.

Nhiều ngành hàng trước đây ít sử dụng nguyên liệu, phụ gia nhập từ Trung Quốc mà chỉ sử dụng nguyên, phụ liệu, phụ gia nhập từ các nước khác như thực phẩm, nước giải khát, giày dép làm bằng da tự nhiên… nay cũng đã dần chuyển đổi với xu hướng sử dụng ngày càng nhiều hơn các nguyên liệu, phụ gia từ Trung Quốc . Ông Trần Hữu Thành, chủ cơ sở giày da LongThành nói: nhiều cơ sở sản xuất giày từ da tự nhiên đang chuyển sang sử dụng nguyên liệu giả da cao cấp của Trung Quốc để có giá thành rẻ hơn. Loại nguyên liệu này so với da thật thì chỉ có dân trong nghề mới phân biệt được.

Ông Nguyễn Đăng Hiến, giám đốc công ty nước giải khát Tân Quang Minh cho rằng chính các tập đoàn cung cấp nguyên liệu, phụ gia lớn trên thế giới tập trung đầu tư sản xuất ở thị trường Trung Quốc nên việc chuyển đổi này là hiển nhiên. Bởi vì cùng một mức chất lượng nhưng nguyên liệu, hương liệu nhập từ Trung Quốc có giá thành rẻ hơn sẽ giúp các nhà sản xuất kềm giữ được giá thành sản xuất trong thời điểm nhiều loại nguyên liệu, nhiên liệu nhập từ các nước cũng như nhiều chi phí sản xuất khác đang liên tục tăng giá. Cụ thể như mặt hàng caramen của cùng một hãng, nhưng nhập trực tiếp từ Mỹ thì có giá mắc hơn nhập từ Trung Quốc đến 40%.

(Theo Sài Gòn Tiếp Thị)