Linh kiện điện tử không cần bảo hộ?

Hàng nội kém thế trước hàng ngoại. Ảnh: Anh Tuấn

Tổng công ty điện tử Tin học vừa trình Bộ Tài chính danh mục các linh kiện đề nghị giảm thuế, trong đó mức thuế suất 0% được đưa ra với hầu hết sản phẩm, duy chỉ có một số loại như đèn hình, loa, vỏ nhựa được áp thuế 5-10%.

Theo ông Lê Ngọc Sơn, Phó tổng giám đốc Tổng công ty điện tử Tin học VN, các doanh nghiệp sản xuất linh kiện phụ tùng điện tử phần lớn là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, quy mô không lớn. Hình thức đầu tư chủ yếu là gia công, lắp ráp trên cơ sở toàn bộ vật tư, thiết bị công nghệ từ nước ngoài, sản phẩm chủ yếu để xuất khẩu, tỷ lệ nội địa hóa thấp. "Thực ra đó là hình thức thuê đất, thuê nhân công, tận dụng các ưu đãi trong chính sách thu hút đầu tư của VN để sản xuất kinh doanh", ông Sơn phân tích.

Hiệp hội doanh nghiệp điện tử VN cũng cho rằng, các nhà sản xuất linh kiện phụ tùng không thể tồn tại nếu không có khách hàng là các nhà lắp ráp. Do đó, họ phải nâng cao khả năng cạnh tranh trên cơ sở hạ giá thành, đổi mới công nghệ, đảm bảo chất lượng, đa dạng hóa mặt hàng, hợp chuẩn với yêu cầu khác nhau của khách hàng. Sự bảo hộ của Nhà nước chỉ nên ở mức độ thấp (vì bảo hộ cao đã kéo dài nhiều năm) và phải có điều kiện (chứng minh tỷ lệ nội địa hóa về công nghệ và vật tư, có thời hạn và lộ trình cụ thể).

Trao đổi với VnExpress, Thứ trưởng Công nghiệp Đỗ Hữu Hào thừa nhận, ngành công nghiệp điện tử VN còn non yếu, tỷ lệ nội địa hóa thấp dưới 30%. Tuy nhiên, không thể đánh đồng tất cả các linh kiện để áp thuế nhập khẩu 0% theo đề nghị của các doanh nghiệp lắp rắp vì trong tương lai VN vẫn cần phát triển sản xuất điện tử. Ông Hào cho rằng, khi xem xét vấn đề thuế, Bộ Tài chính cần phân loại các linh kiện phụ tùng trong nước đã sản xuất được để duy trì thuế bảo hộ, các linh kiện phụ tùng trong nước chưa sản xuất được nhưng có tiềm năng, khả năng sản xuất trong thời gian tới, các linh kiện phụ tùng trong nước không nên sản xuất, không thể sản xuất... "Chia thành từng nhóm sản phẩm như vậy để áp thuế phù hợp vừa giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp lắp ráp khi hội nhập vừa duy trì sức cạnh tranh cho các nhà sản xuất trong nước", thứ trưởng nhận xét.

Số liệu của Bộ Công nghiệp cho thấy, VN hiện có khoảng 65 doanh nghiệp sản xuất kinh kiện, phụ tùng điện tử, trong đó có tới 61 công ty có vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn thực hiện 1,052 tỷ USD. Trong chiến lược phát triển công nghiệp VN, điện tử được xếp vào một trong những ngành cần đầu tư phát triển song hướng đi cụ thể ra sao đang được Viện Chiến lược công nghiệp nghiên cứu xem xét.

Về phần mình, các nhà sản xuất linh kiện trong nước chưa lên tiếng tỏ rõ quan điểm về vấn đề trên, ngoại trừ Liên doanh sản xuất bóng đèn hình Orien Hanel. Công ty này mới đây đã đầu tư thêm dây chuyền sản xuất bóng đèn hình loại 21 inch nâng sản lượng từ 2,2 triệu chiếc lên 4,5 triệu chiếc mỗi năm. Công ty còn có kế hoạch lắp đạt dây chuyền thứ 3 sản xuất bóng đèn hình 29 inch để nâng công suất lên 6,5 triệu chiếc vào năm 2006. "Chúng tôi đề nghị Chính phủ giữ nguyên mức thuế như đã công bố. Nếu thay đổi cần có lộ trình và thời gian để doanh nghiệp kịp thích nghi và có hướng đầu tư khác", đại diện công ty nói.

Theo đề nghị của Tổng công ty Tin học Điện tử, mức thuế áp cho đèn hình phẳng là 10%, đèn hình cong là 5%. Tổng công ty lý giải rằng, đèn hình sản xuất tại VN không cần bảo hộ quá cao do tỷ lệ nội địa hóa mới đạt dưới 10%, không đa dạng mẫu mã (có loại 21 inch trở xuống) và chỉ có khoảng 400.000 chiếc cung cấp cho thị trường trong nước. Tuy nhiên, Bộ Công nghiệp lại cho rằng, với những sản phẩm trong nước đã sản xuất được nên giữ nguyên lộ trình thuế như đã công bố 15-20%.

Hiện Bộ Tài chính đang xem xét bản Danh mục phụ tùng linh kiện lắp ráp và bản kiến nghị thuế suất nhập khẩu trên. Ông Quách Đức Pháp, Vụ trưởng Chính sách thuế cho hay, sẽ tham khảo ý kiến của Bộ Công nghiệp, Bưu chính Viễn thông để có quyết định sớm nhằm kịp thời tháo gỡ bớt khó khăn cho ngành điện tử trước sức ép cạnh tranh của hàng ngoại nhập.

Phong Lan