'Giá xăng không tác động nhiều đến lạm phát'

Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Ngọc Tuấn.

Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Ngọc Tuấn khẳng định như vậy với báo giới quanh quyết định mở rộng biên độ giá bán lẻ xăng. Theo ông, Chính phủ chỉ điều chỉnh giá xăng, không thay đổi giá dầu - yếu tố đầu vào quan trọng của sản xuất - nên vẫn đảm bảo mục tiêu kiềm chế lạm phát.
*Tăng giá xăng thêm 500 đồng/lít
*Người dân lo lắng về việc tăng giá xăng

- Giá dầu thô trên thị trường thế giới đã tăng mạnh trong suốt thời gian qua, tại sao bây giờ mới cho phép áp dụng biên độ điều chỉnh giá bán lẻ xăng trong nước, thưa thứ trưởng?

- Trong tháng 10, giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng ghê gớm, có lúc đã đạt 55,3 USD/thùng. Nhiều người cũng đã thắc mắc tại sao ngay khi giá tăng đến mức kỷ lục đó không điều chỉnh. Nhưng chúng ta không thể điều hành theo những biến động nhất thời, không thể theo giá chỉ mang tính thời điểm. Và điều này cũng đã được quy định cụ thể trong pháp lệnh giá, phải theo dõi biến động trong 30 ngày và biến động đó phải có xu hướng rõ rệt khi đó mới điều chỉnh.

Quyết định 187 của Thủ tướng Chính phủ cũng quy định, trong trường hợp giá xăng dầu biến động mạnh trong thời gian dài thì Bộ Tài chính sẽ được ủy quyền điều chỉnh giá bán lẻ. Còn khi thay đổi có mức độ thì Bộ Thương mại lại là cơ quan được ủy quyền mở rộng biên độ. Hiện tại, Chính phủ chưa cho phép điều chỉnh giá bán định hướng. Kết thúc cuộc họp liên bộ chiều qua, và được phép của Chính phủ, hôm nay chúng tôi quyết định áp dụng biên độ và cũng chỉ dùng tới mức 7%, chưa phải dùng đến mức 10% theo quy định.

- Liệu quyết định tăng giá xăng lần này có ảnh hưởng tới mục tiêu kiềm chế lạm phát?

- Giá thế giới 30 ngày trong tháng 10 đã đạt mức bình quân 52-53 USD/thùng và các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã bắt đầu có hiện tượng lỗ, mỗi ngày xăng lỗ hơn 4 tỷ đồng. Khi mở biên độ giá xăng, tác động chủ yếu chỉ là tới tiêu dùng. Kiềm chế lạm phát hay không phục thuộc nhiều vào đầu vào của các ngành sản xuất quan trọng.

Dầu, với giá thế giới hiện nay, các doanh nghiệp lỗ tới hơn 1.000 đồng/kg. Nhưng thái độ của Chính phủ là cương quyết giữ giá bán, bởi đây là yếu tố đầu vào quan trọng của các ngành sản xuất thiết yếu như điện, xi măng, than... Trong khi đó, thuế nhập khẩu vẫn giữ mức 0%. Và như vậy đảm báo sẽ góp phần kiềm chế lạm phát. Các bộ ngành cũng sẽ thực hiện tốt chỉ thị của Chính phủ để kiên quyết điều hành giá cả làm sao để kiềm chế lạm phát ở mức kiểm soát được.

- Quyết định điều chỉnh hôm nay có tính tới lợi ích của người dân?

- Chủ trương của Chính phủ đã rất rõ là không bù lỗ cho xăng, bởi đây chủ yếu là mặt hàng tiêu dùng cá nhân, tác động tới sản xuất rất ít. Và kể cả với người tiêu dùng, sự tăng giá này không ảnh hưởng nhiều tới những người có thu nhập khẩu bởi nhu cầu tiêu thụ của họ không lớn lắm. Mức điều chỉnh 500 đồng/lít cũng không quá lớn, thậm chí còn rất thấp so với các nước. Thực tế thì điều kiện kinh tế của người dân đã khá lên, vì vậy toàn dân phải gánh đỡ cho ngân sách nhà nước, phải tạo điều kiện để Nhà nước có vốn nhập xăng về cho dân dùng. Đó là chưa kể nguy cơ xuất lậu qua biên giới khi giá xăng trong nước thấp hơn một số nước trong khu vực.

Tăng giá xăng là điều bất khả kháng, chúng ta không thể đắp đê ngăn biến động giá thế giới, phải chấp nhận điều đó như việc người dân phải sống chung với lũ vậy. Về phần mình, Chính phủ đang chia xẻ bằng cách chịu thất thu thuế còn doanh nghiệp xăng dầu phải giảm chi phí kinh doanh 5%.

- Tăng giá xăng, nhưng lại yêu cầu các ngành sản xuất khác như than, điện, xi măng giữ giá. Điều đó có duy ý chí?

- Yêu cầu là như vậy, nhưng có bắt buộc thực hiện thì chỉ buộc được khối doanh nghiệp nhà nước. Với vai trò chủ đạo của mình, các doanh nghiệp nhà nước, mà cụ thể là ở đây là doanh nghiệp sản xuất than, điện, xi măng phải phát huy trách nhiệm của mình đối với nền kinh tế, với xã hội và với người dân. Hơn nữa, kinh tế thị trường ở Việt Nam là nền kinh tế có định hướng xã hội chủ nghĩa. Chúng ta chấp nhận giá thế giới nhưng không có nghĩa là để nó tăng giảm tự phát mà không điều tiết. Tất cả các nền kinh tế thị trường trên thế giới đều có vai trò quản lý của Nhà nước.

Xin khẳng định là yêu cầu đó hoàn toàn không duy ý chí, bởi nó đã tính tới điều kiện kinh tế, xã hội khả thi và cần thiết. Biện pháp kinh tế trong điều hành vĩ mô là rất cần thiết và quan trọng nhất, song không phải lúc nào cũng áp dụng. Trong trường hợp cần thiết cũng phải áp dụng biện pháp hành chính, tất nhiên không quá lạm dụng và kéo dài.

Đối với 3 ngành sản xuất than, điện, xi măng, Chính phủ cũng không thể để họ chết. Nếu đã gồng hết sức mà họ không chịu được thì sẽ có các biện pháp hỗ trợ như giảm thu thuế...

- Lần điều chỉnh hồi tháng 6, các doanh nghiệp taxi đã ồ ạt tăng cước dù đã có khuyến cáo của các cơ quan chức năng. Vậy còn lần này thì sao, thưa ông?

- Trong lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng trước đây, chúng tôi đã khuyến cáo các doanh nghiệp taxi không tùy tiện tăng giá. Tuy nhiên, tham gia vào loại hình dịch vụ này rất nhiều doanh nghiệp tư nhân, cổ phần, không thể bắt buộc họ một cách cứng nhắc. Công việc của các cơ quan chức năng là cùng các địa phương giám sát chặt chẽ và có thái độ với các trường hợp tăng giá bất hợp lý.

- Khi giá thế giới lên cao, giá trong nước cũng được tăng lên. Thế còn khi giá thế giới xuống thấp, liệu sẽ có điều chỉnh tương tự?

- Khi mà giá xăng dầu thế giới giảm thì công việc trước hết là Nhà nước phải xóa bù lỗ, khôi phục lại thuế đê bù đắp cho ngân sách. Trong trường hợp giá thế giới tiếp tục giảm mạnh thì Nhà nước sẽ hạ giá bán lẻ cho người dân.

Song Linh thực hiện