Khó kiểm soát kinh doanh theo mạng

Kinh doanh theo mạng (kinh doanh đa cấp) đang bị dư luận lên án mạnh mẽ vì sự “lừa dối” của nó đối với nhà phân phối và người tiêu dùng. Một cuộc đối thoại giữa các công ty với cơ quan truyền thông báo chí và Vụ Pháp chế (Bộ Thương mại) đã diễn ra tại TP HCM sáng nay.

Các công ty kinh doanh đa cấp cho rằng, hình thức này sẽ không phải bỏ ra những chi phí trong khâu lưu thông, phân phối hàng hóa từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng, nhất là chi phí quảng cáo cho một sản phẩm mới ra đời. Tất nhiên, những công ty muốn tồn tại được đều có sản phẩm chất lượng tốt và chính sách hỗ trợ, huấn luyện nhà phân phối. Vì vậy, cũng cần phân biệt rõ đâu là kinh doanh đa cấp chân chính và bất chính, chứ không thể "vơ đũa cả nắm" như một số phương tiện truyền thông đã phản ánh trong thời gian qua. Theo họ, bản thân hình thức kinh doanh không tốt, cũng không xấu, mà chính những tổ chức và cá nhân lợi dụng làm điều xấu mới đáng lên án và nghiêm trị.

Ông Đỗ Anh Cường, Phó Giám đốc Công ty Thiên Quang (Hà Nội), một đơn vị phân phối sản phẩm của tập đoàn quốc tế Vision, cho rằng đơn vị mình kinh doanh hợp pháp, hoàn thành mọi nghĩa vụ về thuế đối với nhà nước. Theo ông, không hề có chuyện giá sản phẩm đội lên trời. Ông dẫn chứng, sản phẩm của Vision có 2 loại là thực phẩm bổ sung dinh dưỡng và mỹ phẩm, với mức giá trước thuế nhập về đến Việt Nam là 11,5 USD/lọ và 14 USD/lọ. Sau khi cộng chi phí vận chuyển, thuế, sản phẩm này có mức giá tương đương 236.000 đồng/lọ và 287.500đồng/lọ. Do đó, Thiên Quang đưa ra bán với đơn giá 264.000 đồng và 321.000 đồng. Như vậy, lợi nhuận trước thuế của Thiên Quang thu được khoảng 11,7-11,8%, cũng không phải là cao so với hoạt động kinh doanh thông thường.

Biện pháp kiểm soát kinh doanh đa cấp để bảo vệ người tiêu dùng là trách nhiệm lớn của các cơ quan nhà nước. Đặc biệt vấn đề kiểm soát thông tin, chất lượng, giá cả sản phẩm bởi nó được “truyền miệng” là chính. Trong khi trách nhiệm và pháp lý của nhà nước còn nhiều bất cập, ông Vinh khuyên người tiêu dùng phải biết tự bảo vệ mình, phải tỉnh táo thông minh hơn để phân biệt được thông tin thật giả.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế Trương Quang Hoài Nam cho biết, sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của các công ty đã, đang kinh doanh theo hình thức này để Nghị định giám sát đạt được hiệu quả cao, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng nhưng cũng không đi ngược với xu thế của thế giới. Theo ông, các công ty phải giải thích rõ để phân biệt được đâu là hình tháp ảo và việc bán hàng thông thuờng, đâu là chính sách bảo vệ những người tiêu dùng khỏi bị nhân viên lừa gạt và kiểm soát các cộng tác viên phân phối của mình, cũng như mô hình trả hoa hồng cho nhà phân phối các cấp là như thế nào…

Bùi Đương