Doanh nghiệp không nên lệ thuộc vào vốn ngân hàng

"Có bột mới gột nên hồ, sản xuất kinh doanh cũng vậy, phải có vốn. Đương nhiên không thể ai cũng đủ vốn, nhưng hãy tận dụng nhiều nguồn khác nhau. Trả nợ ngân hàng với lãi suất 9-10%/năm không đơn giản", Tổng giám đốc Incombank Phạm Huy Hùng trao đổi với VnExpress bên lề Hội thảo Dịch vụ ngân hàng với doanh nghiệp vừa và nhỏ hôm qua, tại Hà Nội.

Theo ông Hùng, tỷ suất lợi nhuận của các dự án sản xuất kinh doanh ở nước ta còn rất thấp, nhiều dự án trình lên ngân hàng chỉ đạt khoảng 5-7%. "Điều đó cho thấy tính không ổn định, bền vững. Trong khi mỗi dự án thường kéo dài tới 7-8 năm, nếu doanh nghiệp lệ thuộc tới 90% vốn vào ngân hàng thì không ổn. Đây là gánh nặng, cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của chính doanh nghiệp", ông nói thêm.

Ông gợi ý, trong trường hợp thiếu vốn, cần bổ sung thì nên cân nhắc vay ở mức nào. Đồng thời, nên khai thác bằng các kênh khác như vốn tự có, của gia đình, bạn bè vì các nguồn này ổn định hơn.

Tổng giám đốc Công ty khóa Đông Anh Trịnh Lê Thanh tỏ ý không đồng tình với quan điểm của vị Tổng giám đốc Ngân hàng Công thương (Incombank). "Không nên lệ thuộc vào ngân hàng, câu nói này xem ra không thuận tai lắm. Chúng tôi có thiếu vốn thực sự mới phải đi vay, và đã đi vay thì luôn gắn trách nhiệm với từng đồng vốn đó", ông tâm sự với VnExpress.

Tuy nhiên, ông Thanh cũng thừa nhận thật khó giải được bài toán về mối quan hệ giữa ngân hàng với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo ông, cần thông cảm với các nhà băng bởi họ cũng phải mượn tiền của dân rồi cho vay lại. Trong khi đó, trên thực tế, một số doanh nghiệp chỉ đi vay mà không tính chuyện trả nợ, nhiều doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả. "Dù sao đó chỉ là những con sâu bỏ rầu nồi canh. Chúng tôi rất cần vốn, nhưng khi đi vay lại phải có thế chấp. Cứ cầm sổ đỏ đi mãi sao được", ông Thanh nói.

Ông đề xuất, về phía doanh nghiệp, nên lập luận chứng kinh tế rõ ràng, đầy đủ và có sức thuyết phục. Ngân hàng căn cứ trên đó rồi đi tìm hiểu thực tế doanh nghiệp xem khả năng trả nợ đến đâu, thực lực thực thi dự án đến đâu và nên quyết định cho vay mà không cần thế chấp. Trong quá trình thực thi dự án, ngân hàng cũng phải có người giám sát, đốc thúc cùng doanh nghiệp.

Phó tổng giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Lê Đào Nguyên cùng chung quan điểm này. Ông cho rằng, bản thân ngân hàng cũng rất muốn cho vay và khi quyết định giải ngân thì có nghĩa đã chung thuyền với doanh nghiệp. "Khó khăn của khách hàng cũng là khó khăn của chúng tôi. Vì vậy, hãy làm thế nào đó để cả hai bên cùng tốt lên, cùng nâng cao năng lực cạnh tranh. Vấn đề thế chấp tài sản, thủ tục vay vốn sẽ không còn là cản trở nếu chúng ta làm tốt điều này", ông nói.

Theo ông Nguyên, để làm được điều đó, phải thiết lập cơ chế thông tin minh bạch, rõ ràng giữa doanh nghiệp và ngân hàng. Doanh nghiệp phải hiểu ngân hàng và ngược lại, ngân hàng phải thông suốt năng lực của doanh nghiệp, phải có trách nhiệm tư vấn cho doanh nghiệp từ khâu lập dự án, phương án sản xuất kinh doanh đến khâu triển khai. "Hãy cho chúng tôi tiếp cận với các bạn để tìm hiểu, mổ xẻ, phân tích khó khăn của các bạn và cùng tìm giải pháp tháo gỡ", ông đề nghị.

Tuy nhiên, theo ông Hoàng Trung, Giám đốc Công ty cổ phần Thăng Long giày, bản thân doanh nghiệp vừa và nhỏ, dù làm ăn tốt cũng rất khó chứng minh được với các ngân hàng. Vì vậy, ông gợi ý nên thành lập hiệp hội chung cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam. "Hội sẽ đứng ra bảo lãnh cho doanh nghiệp thành viên. Đồng thời, cử các chuyên gia giỏi tư vấn về tài chính, kế toán, kiểm toán và thuế quan cho doanh nghiệp và giúp lập dự án", ông trao đổi với VnExpress.

Tham luận của Giám đốc Công ty Cho thuê tài chính (thuộc Incombank) Nguyễn Văn Bình tại hội thảo hôm qua đã thu hút sự chú ý của nhiều doanh nghiệp. Về bản chất, cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác. Theo đó, bên cho thuê cam kết mua máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển, và các động sản khác theo yêu cầu của bên thuê. Hết thời hạn thuê, quyền sở hữu tài sản sẽ được chuyển giao cho bên thuê. Đa số các giám đốc công ty đều lạ lẫm với dịch vụ này. Tuy nhiên, tranh thủ thời gian giải lao, nhiều vị đã tìm cách tiếp cận với ông Bình để tìm hiểu thêm. Khi được biết, lợi ích lớn nhất của hoạt động cho thuê tài chính là không cần thế chấp và thủ tục nhanh gọn, một số giám đốc bắt đầu cân nhắc về hướng đi mới cho mình.

Theo thống kê, doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm gần 96% số lượng doanh nghiệp trong nền kinh tế, tạo ra 25% GDP của cả nước, thu hút 64,8% lực lượng lao động mỗi năm. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của lực lượng này là về tài chính. Nguồn vốn chủ yếu của doanh nghiệp vừa và nhỏ là vốn phi chính thức. Hầu hết đều không có tài sản thế chấp, không có phương án kinh doanh đủ sức thuyết phục vì vậy, không đáp ứng được điều kiện vay vốn của ngân hàng.

Song Linh