Chưa có chỗ mới cho cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ở TP HCM

Một cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường.

Khoảng 400 cơ sở sản xuất ngành tẩy nhuộm, xi mạ, thuộc da và hóa chất ở quận 11 như đang ngồi trên đống lửa. Chỉ còn chưa đầy 14 tháng nữa họ phải di dời ra khỏi địa bàn quận, nhưng đến nay vẫn chưa biết phải đi đâu, về đâu.

Ông N.N.O. - người được nhiều chủ cơ sở thuộc da và nhuộm nhờ đi tìm địa điểm thích hợp để di dời nhà xưởng đã "quần thảo" khắp cả khu công nghiệp ở TP HCM hơn tháng trời nhưng đến đâu cũng bị từ chối. Ông cho biết: "Nói đến cơ sở sản xuất gây ô nhiễm nguồn nước như thuộc da, nhuộm là ban quản lý khu công nghiệp nào cũng sợ. Họ không muốn tiếp nhận những doanh nghiệp này để rồi phải gánh lấy trách nhiệm xử lý nước thải".

Khi lên kế hoạch di dời các cơ sở sản xuất ô nhiễm, quận 11 có gợi ý cho các chủ doanh nghiệp đến các khu công nghiệp Lê Minh Xuân, Hiệp Phước và hai khu công nghiệp Tân Bửu, Long Trạch (Long An). Trong các khu trên, nhiều doanh nghiệp muốn vào khu Lê Minh Xuân vì ở đây có cơ sở hạ tầng khá hoàn chỉnh gần địa điểm hiện nay của họ nhưng khu công nghiệp này chưa sẵn lòng đón nhận.

Ông Tạ Quốc Dân, Phó giám đốc Ban quản lý khu công nghiệp Lê Minh Xuân cho biết: "Từ khi TP HCM công bố quyết định di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm trong nội thành, rất nhiều chủ doanh nghiệp xin được vào khu công nghiệp này nhưng chúng tôi rất ngại".

Trong 25 khu công nghiệp đã được duyệt quy hoạch chi tiết chỉ có Hiệp Phước là được quy hoạch để tiếp nhận nguồn nước. Tuy nhiên, đến nay việc xây dựng cơ sở hạ tầng khu này vẫn chưa xong. Ban Quản lý cho biết, ít nhất đến cuối năm nay mới xây dựng xong hệ thống đường điện và thoát nước cho 106 ha đầu tiên. Trong khi đó, chủ doanh nghiệp cũng không muốn về Hiệp Phước vì xa xôi và chất lượng nguồn nước ngầm ở đây không thích hợp cho ngành thuộc da, nhuộm. Nước máy thì chưa biết đến bao giờ mới có. Ngay cả khi có nước máy thì giá cũng quá đắt. Ngoài ra, Hiệp Phước chưa có nhà máy xử lý nước thải. Nếu doanh nghiệp thải nước ô nhiễm ra xung quanh, họ sợ rằng sẽ không bồi thường nổi cho các ruộng lúa và đầm nuôi tôm của nông dân ở khu vực này. Đến Lê Minh Xuân không được, Hiệp Phước thì chưa xong lại không phù hợp. Trong lúc đó hai khu công nghiệp ở Long An thì mới có trên giấy. Các chủ cơ sở sản xuất quả là "tiến thoái lưỡng nan".

Một chủ doanh nghiệp than phiền: "Tôi tán thành việc di dời cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi nội thành nhưng kế hoạch di dời phải khả thi". Theo ông này, trước khi yêu cầu các chủ cơ sở di dời, TP HCM cần xây dựng các khu công nghiệp để họ đến. Nhưng đến nay việc này thành phố chưa làm xong khiến cho các doanh nghiệp lúng túng. Thành phố cũng đã giao cho Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn quy hoạch xây dựng khu công nghiệp rộng 500 ha ở Củ Chi. Nhưng do khu này nằm ở đầu nguồn sông Sài Gòn nên không thích hợp cho các cơ sở có gây ô nhiễm nguồn nước.

Bên cạnh đó, hầu hết các cơ sở sản xuất ở TP HCM có quy mô nhỏ vốn liếng không nhiều, mặt bằng sản xuất chỉ cần vài trăm m2. Nếu vào khu công nghiệp họ không thể thuê vài trăm m2, còn thuê nhiều đất thì không có đủ khả năng. Điều ngán ngại nhất đối với doanh nghiệp là khi di dời sẽ làm gián đoạn sản xuất và sẽ mất hết khách. Như vậy, cơ sở sản xuất nào đi trước có thể sẽ chết trước. Còn nếu tất cả cùng đồng loạt ra đi thì nguồn cung cấp hàng trong nước sẽ bị gián đoạn. Đây là cơ hội để hàng ngoại tràn vào lấp lỗ hổng thị trường và tất cả có thể sẽ cùng chết.

Thời hạn di dời đến cuối năm 2004 là quá gấp gáp, theo các chủ doanh nghiệp, thành phố nên giãn thời hạn di dời ra trong khoảng 5-7 năm và cho thực hiện cuốn chiếu để tránh làm gián đoạn sản xuất. Một số chuyên viên tư vấn, doanh nghiệp nên hợp tác với nhau để cùng di dời thì sẽ hạn chế được nhiều rủi ro. Hiện một số chủ cơ sở nhỏ ở Tân Bình và quận 11 đang thảo luận việc sáp nhập với nhau thành công ty cổ phần. Làm vậy, cơ sở có thể vào khu công nghiệp thuê mảnh đất rộng xây dựng một nhà máy lớn hơn vừa giải quyết được phần nào khó khăn về vốn vừa tránh lãng phí do đầu tư thừa công suất. Cái khó là các doanh nghiệp Việt Nam lâu nay làm ăn quá độc lập, muốn thuyết phục họ ngồi lại với nhau thật không dễ dàng.

(Theo Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn)