‘Chưa có luật nào cấm phương thức kinh doanh trực tiêu’

Ông Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP HCM, khẳng định như vậy, khi bàn về phương thức kinh doanh một số mặt hàng thực phẩm bổ dưỡng mà nhiều doanh nghiệp đang áp dụng. Hàng nghìn người đang được mời làm đại lý để hưởng hoa hồng, nhưng rồi trở thành nạn nhân lừa đảo mà không biết kêu ai.

Công an quận Đống Đa, Hà Nội, hồi đầu tháng 9 đã khởi tố vụ án lừa đảo ở Công ty TNHH Thế Giới Mới, một đầu mối kinh doanh sản phẩm não bạch kim Melatonin và tảo xoắn Spirulina với tên gọi "thực phẩm bổ dưỡng". Giá giao cho các đại lý khoảng 40 USD/lọ thì đại lý được hưởng tới 36 USD quảng bá, tiêu thụ thành công sản phẩm. Khoảng 4.000 đại lý đã bị mê hoặc bởi lời mời chào này, và giờ đây họ trắng tay bởi các ông chủ Trung Quốc đã biến mất mang theo số tiền 4 tỷ đồng.

Trong lúc đó, tại TP HCM, Công ty Thiên Sư đang tiếp tục quảng bá và mở rộng mạng lưới bán hàng trực tiêu của mình tới hàng nghìn đại lý (chỉ tới cuối năm 2001, đơn vị này đã đào tạo, cấp thẻ trực tiêu viên cho hơn 2.500 người). Trong danh mục 16 mặt hàng mà công ty nhập vào Việt Nam thì chỉ một nửa được Cục Quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phậm, Bộ Y tế, cấp đăng ký lưu hành. Tương tự, Công ty Âu Việt Á ở quận Tân Bình, đang quảng bá sản phẩm bổ sung dinh dưỡng của Vision, với cách tính hoa hồng hấp dẫn, với từng tầng đại lý. Nhiều người vì ham lợi nhuận đã bỏ ra 400.000 đồng để tham gia khóa học làm hợp tác viên, rồi đóng 134 USD để mua sản phẩm. Thứ thực phẩm bổ dưỡng này khi không bán được, các đại lý đành chịu mất tiền.

Theo luật sư Bùi Quang Nghiêm, nếu có chứng cứ chứng minh giá trị sử dụng của sản phẩm không đúng như lời công ty nói, sản phẩm không thể bán chạy, không thể thu được hoa hồng như hứa hẹn..., thì quan hệ giữa công ty và đại lý có yếu tố lừa dối. Theo Bộ luật Dân sự, giao dịch đó vô hiệu, phải huỷ bỏ và phía công ty phải trả lại tiền cho hợp tác viên.

Luật sư Trương Trọng Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư cũng khẳng định, Nghị định 32 của Chính phủ cùng 2 văn bản khác đã cấm việc quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa chưa được phép lưu thông. Luật Thương mại cũng quy định cấm thương nhân lừa dối gây nhầm lẫn cho khách hàng, quảng cáo dối trá. Đạo luật này cũng yêu cầu giao dịch có hoa hồng phải được lập thành hợp đồng, và phải nộp thuế. Phương thức kinh doanh trực tiêu đang tạo ra những quan hệ xã hội mới mà pháp luật hiện chưa điều chỉnh. Trường hợp này, để bảo vệ các lợi ích trong xã hội, tránh việc lách luật kiếm lợi bất chính, cơ quan quản lý nhà nước về thương mại có thể kiến nghị Chính phủ có biện pháp quản lý chặt chẽ hình thức bán hàng này.

(Theo Tuổi Trẻ)