‘Kinh tế VN đang vận hành theo cơ chế thị trường’

Đoàn chuyên gia Mỹ tại buổi tiếp xúc với Bộ Thương mại tối 2/10.

Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển khẳng định như vậy với VnExpress tối qua, sau buổi tiếp đoàn chuyên gia do Phó trợ lý Bộ trưởng Thương mại Mỹ (DOC) Joseph A. Spetrini dẫn đầu. Tại buổi gặp, phía Việt Nam đề nghị DOC cẩn trọng khi điều tra áp dụng thuế chống phá giá với cá tra, basa xuất xứ từ Việt Nam.

Bộ trưởng cho rằng: “Trên thế giới này không nơi nào có nền kinh tế thị trường thuần khiết. Bởi ngay như Mỹ, cũng đã thông qua ngân sách 120 tỷ USD trợ cấp nông nghiệp. Đoàn chuyên gia Mỹ đã thừa nhận việc này”.

Về việc xác định cơ chế nền kinh tế, trong quan hệ thương mại với Liên minh châu Âu (EU), Việt Nam đã được xếp vào nhóm 1, danh sách các nước xuất khẩu thủy sản trực tiếp (nhóm các nước có nền kinh tế thị trường). Theo Bộ trưởng Trương Đình Tuyển, điều đó có nghĩa là EU đã có cái nhìn tích cực về tính chất nền kinh tế Việt Nam. Trong chuyến công du trước đây của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, Chủ tịch EU Romano Prodi cũng tuyên bố, họ công nhận Việt Nam là nước có nền kinh tế thị trường.

Bà Susan Adams

Giám đốc quỹ tiền tệ quốc tế tại Việt Nam Susan Adams, trong buổi tiếp xúc riêng với VnExpress cũng cho rằng, trong hầu hết các lĩnh vực, Việt Nam đều chứng tỏ mình là nước có nền kinh tế thị trường. Về cơ bản, Việt Nam đang nỗ lực hướng tới một nền kinh tế thị trường kiểu xã hội chủ nghĩa, với các ứng xử theo nguyên tắc thị trường tự do.

Còn trong trường hợp vụ kiện cá basa, theo bà Susan Adams, các nhà sản xuất Mỹ đang tìm mọi cách để áp dụng hàng rào phi thuế quan đối với sản phẩm nhập khẩu từ Việt Nam. Bà gợi ý: "Các nhà sản xuất Việt Nam nên đổi tên cho sản phẩm của mình. Không nên dùng tên catfish. Cá basa có vẻ cũng không phải là cái tên hấp dẫn trong thực đơn ở các nhà hàng. Có thể dùng một cái tên nghe hay hơn như “tigerfish” chẳng hạn".

Đoàn chuyên gia Mỹ làm việc với Bộ Thuỷ sản sáng 2/10.

Trao đổi với VnExpress, tiến sĩ Nguyễn Minh Chí, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Thương mại, cho biết trong buổi làm việc với Bộ, các chuyên gia DOC đã trình bày tóm tắt quá trình điều tra, khẳng định tất cả được thực hiện khách quan, đúng pháp luật Mỹ. Phía Việt Nam cũng đề nghị đoàn giải thích và cung cấp thêm một số nội dung liên quan đến cách thức thực hiện điều tra và áp dụng thuế chống bán phá giá nói chung, vụ kiện cá da trơn nói riêng; sự phù hợp của việc làm này với các qui định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Bộ Thương mại Việt Nam cũng đề nghị các thành viên trong đoàn và DOC cẩn trọng trong việc xử lý vụ kiện, vừa đảm bảo phù hợp các quy định của pháp luật Mỹ và tập quán quốc tế, không đi ngược với nguyên tắc tự do hóa thương mại đã nêu trong Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ, không dùng chống bán phá giá để bảo hộ một cách vô lý cho việc sản xuất catfish ở nước Mỹ.

Về phía DOC, Trưởng đoàn Joseph A. Spetrini cho biết, hiện phía Mỹ chưa đưa ra kết luận về vụ kiện cá basa. "Chúng tôi chỉ là những chuyên gia nên không thể bình luận gì", ông nói.

Kết thúc các cuộc tiếp xúc với Bộ Thủy sản và Bộ Thương mại Việt Nam, hôm nay (3/10), đoàn chuyên gia Mỹ sẽ làm việc với Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) trong khuôn khổ điều tra vụ kiện cá basa. Đoàn sẽ hướng dẫn trả lời câu hỏi điều tra cho bốn doanh nghiệp: Agifish, Cataco, Nam Việt và Vĩnh Hoàn.

Nghĩa Nhân - Song Linh - Thanh Xuân