Voyager chạm tới ranh giới của hệ mặt trời

Các nhà thiên văn tranh luận liệu Voyager 1 đã thực sự thoát khỏi hệ mặt trời hay chưa.

Tàu thăm dò Voyager 1 của NASA có thể đã đặt chân đến vùng không gian mà trước đó chưa thiết bị nào của con người bay tới. Và như thế, nó trở thành vật thể nhân tạo đi xa nhất, hòa vào vùng không gian liên vì sao sau hơn 26 năm rời khỏi trái đất.

“Chúng tôi phát hiện thấy Voyager 1 đã thực sự băng vào vùng không gian liên vì sao, khoảng ngày 1/8/2002” Stamatios Krimigis, thuộc Đại học Johns Hopkins ở Maryland, Mỹ, thông báo. Suy luận này được đưa ra sau khi các nhà nghiên cứu tìm hiểu dữ liệu mà con tàu gửi về, cho thấy gió mặt trời đã ngưng tác động đến nó từ năm ngoái.

“Đó một thời điểm lịch sử”, Krimigis tuyên bố. “Đây là lần đầu tiên chúng ta thoát ra khỏi tầm chi phối nóng nực của mặt trời”. Ở vị trí này, Voyager 1 đã bay xa hơn mọi dự kiến của chúng ta và ở cách trái đất 12,8 tỷ km, hay 90 lần khoảng cách giữa trái đất và mặt trời.

Tại ranh giới đó, dòng chảy của các hạt mang điện từ mặt trời (gió mặt trời) dường như tắt ngấm. Song, con tàu sẽ phải chạm trán với một loại vật liệu khác, phân bố trong vùng vũ trụ liên vì sao. Krimigis cho biết điều đó cũng có nghĩa là Voyager 1 đã vượt qua thành công "cú sốc dứt điểm" - thuật ngữ về khu vực mà ở đó ảnh hưởng của mặt trời chấm dứt và bắt đầu ảnh hưởng của vùng không gian giữa các vì sao.

Điều kỳ lạ là nhóm nghiên cứu lại phát hiện các dấu hiệu tương tác của gió mặt trời lên tàu Voyager 1 vào tháng 2 năm nay. Theo họ, đó có thể là do một đợt hoạt động tăng cường của mặt trời đã đẩy luồng gió hạt ra ngoài tầm bay của Voyager.

Song, Edward Stone, một nhà khoa học thuộc dự án Voyager, lại kết luận rằng Voyager 1 chỉ mới tiếp cận gần đến cú sốc này, chứ chưa hề vượt qua ranh giới của hệ mặt trời. Stone cho biết Voyager 1 (mang theo một tấm biển bằng vàng trên khắc những lời chúc mừng, ảnh và các thông tin đa dạng về trái đất) chưa vượt qua vùng “biên giới cuối cùng” của hệ mặt trời, nhưng sự kiện này có thể xảy ra trước năm 2020.

"Con tàu không có biểu hiện gì cho thấy nó đã vượt qua hay chưa vượt qua cú sốc dứt điểm… Không có xáo trộn hay biến động nào được ghi nhận, và vì vậy con tàu cũng không hề gặp nguy hiểm”, Frank McDonald, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Đại học Maryland, tuyên bố.

“Chúng tôi xem xét các dữ kiện từ các thiết bị quan sát khác nhau, và do đó đi tới những kết luận không thống nhất”, ông giải thích. Điều này cũng chứng tỏ rằng cú sốc dứt điểm là một giai đoạn phức tạp, và cần nhiều dữ kiện hơn nữa để có nhận định cuối cùng.

Bích Hạnh (theo Nature, Reuters)