Nhân loại thừa hưởng những gì từ Léonardo de Vinci? (II)

Bức Adoratio of the Magi của Léonardo de Vinci.

Năm 1472, khi mới 20 tuổi, Léonardo đã trở thành phụ tá đắc lực của thày del Verrocchio khi vẽ bức họa "Lễ baptême của Đấng Kytô". Verrocchio vô cùng sửng sốt khi thấy cậu học trò yêu của mình đã tạo ra một thiên thần đang nâng áo cho Đấng Cứu Thế với phong thái nhẹ nhàng, thuần khiết.

Ông quyết định mặc cho Léonardo tự do bay theo nguồn cảm hứng riêng. Khi đó, Léonardo bắt đầu buông mình trác táng, sống chây lười và thức khuya dậy muộn. Hậu quả là vào năm 1476, Léonardo bị điệu ra tòa vì tội đồng tính luyến ái nam, song ông được thả tự do vì thiếu bằng chứng. Vụ này về sau đã trở thành đề tài cho vô số các tín đồ đối nghịch. Nhà phân tâm học Sigmund Freud từng khẳng định rằng, trong suốt cuộc đời Léonardo chưa hề ôm phụ nữ. Hẳn là Freud đã dựa vào thực tế là trong khi Léonardo vẽ nhiều về bộ phận sinh dục nam với đủ hình dạng, thậm chí viết luận văn về nó, nhưng chỉ có hai lần mô tả bộ phận sinh dục nữ.

Vào năm 1474, Léonardo hoàn thành bức "Truyền tin". Tuy nhiên, cho đến năm 25 tuổi, ông vẫn chưa hề ký tên mình vào bất cứ tác phẩm nào, trong khi nhiều đồng nghiệp cùng trang lứa đã được mời tới Rome để thực hiện các công trình lớn.

Tìm đường tiến thân

Lòng mang nỗi sầu, Léonardo bỏ Florence đến Milan lập thân. Lúc đó, Italy còn đang ngụp lặn trong các cuộc chiến tranh giành đất đai và quyền lực giữa các tiểu vương và thủ lĩnh địa phương. Quân Thổ thì đổ bộ xuống Pouilles. Milan khi đó cần nhiều vũ khí. Chớp lấy cơ hội này, Léonardo đã đề xuất với chính quyền Milan rằng ông có khả năng chế tạo những dàn phóng đá và tên lửa dầu nóng dễ sử dụng. Léonardo ra sức đưa ra ý tưởng về các chiến cụ như mìn, thiết bị húc phá tường thành, dàn phóng vũ khí và nhiều phương tiện vây hãm thành khác. Ông còn nói sẽ cung cấp cho các thành phố cảng (lúc ấy là đồng minh của Milan) những chiến thuyền bọc thép có trang bị đại bác.

Chính trong thời gian này, Léonardo bắt đầu có thói quen ghi chép vào sổ tất cả những ý tưởng vụt xuất hiện trong đầu. Phần lớn các cuốn sổ tay của ông vẫn còn lưu giữ được đến ngày nay. Sau khi được giới thiệu với công tước Ludovic le More, Léonardo đã chiếm được lòng tin của ông và bắt đầu hăm hở sáng tạo. Ông vẽ sơ đồ một thành phố lý tưởng không có tường thành mà chỉ có những khu phố biệt lập, tránh tập trung tại một điểm duy nhất (không khác lắm so với mô hình thành phố tân kỳ đầu thế kỷ 21).

Cuộc sống đô thị đã khiến Léonardo de Vinci nảy sinh ý tưởng về hệ thống ống cống dọc theo lề đường, giải quyết việc thu gom rác, chuyển các trại chăn nuôi gia súc ra ngoại thành... Ông cũng thiết kế mô hình bàn cầu vệ sinh mà ngày nay vẫn được sử dụng. Ít người đếm xỉa đến những phát minh của Léonardo, song ông vẫn miệt mài thiết kế và sáng tạo.

Vào ngày 16/3/1485, hiện tượng nhật thực xảy ra. Sự kiện này đã thu hút Léonardo chuyển sang nghiên cứu đôi mắt của con người. Đây cũng là cơ hội để ông trở về với hội họa và cho ra đời bức tranh "Đức Trinh nữ bên các tảng đá". Thời gian này, Léonardo còn nghĩ đến việc chế tạo cối xay gió, đồng hồ báo thức vận hành bằng nước, máy đào, máy nâng, cần cẩu, máy bơm, bàn ghế gấp, chân đèn nhiều nhánh, khóa tủ sắt, cửa đóng tự động, ghế điều chỉnh xương và hàng nghìn thiết bị liên quan đến nhãn khoa.

Vua Francois đệ nhị, bạn của ông, từng nhận xét: “Léonardo không chỉ là một họa sĩ tài ba mà còn là một Archimède”. Sự tài hoa của Léonardo đã khiến giới thượng lưu ở Vatican vốn rất bảo thủ cũng phải thán phục và yêu mến. Họ ngưỡng mộ bức họa "Bữa tiệc chia ly" của ông gắn trên tường của nhà ăn tập thể trong khu thánh đường tuyệt đẹp Santa Maria della Grazia ở Milan. Chính lúc vẽ Đấng Cứu Thế và các thiên thần bay bổng trên trời, Léonardo đã nảy ra ý tưởng về các phương tiện vận chuyển bằng hàng không. Ông lại bắt đầu cho ra nhiều bản vẽ về máy móc bay được trong không trung. Những thiết kế này về sau đã trở thành nền tảng cho ngành hàng không của thế giới.

Sức sáng tạo mạnh mẽ của Léonardo đã đưa ông lên đỉnh cao danh vọng vào năm 1500. Sau 18 năm sống ở Milan, Léonardo cuối cùng đã được mời đến Rome, thành phố khi ấy vẫn nằm dưới sự trì vì của ông hoàng khét tiếng Cesar Borgia - “con hoang” của Giáo hoàng Alexandre VI. Chính vị hoàng đế được mô tả là “kinh tởm và đáng sợ hơn cả quân Thổ” này lại là người chọn Léonardo là kỹ sư quân sự cấp cao vào năm 1502. Lúc đó, Léonardo tròn 50 tuổi.

Còn tiếp

(Theo Kiến Thức Ngày Nay)