Thứ sáu, 27/6/2003, 02:38 GMT+7

Nhện đực đột tử khi giao phối để độc quyền làm cha

Nhện Argiope aurantia.

Những con đực của loài nhện Argiope aurantia kết thúc hành vi giao phối bằng một cái chết đột ngột. Xác của kẻ si tình này sẽ nằm kẹt lại trong cơ quan sinh dục ngoài của con cái. Dường như bằng cách ấy, nó có thể đập tan ý định của những con đực khác muốn ân ái tiếp với "cô nàng".

“Nhện từng nổi tiếng vì những hành vi giao cấu kỳ quặc, nhưng đến thế này thì quả là khó tưởng tượng. Tôi kinh ngạc thấy rằng điều này xảy ra với tất cả các con đực đơn độc”, Matthias Foellmer, ĐH Concordia ở Montreal, Canada, tác giả của nghiên cứu nhận xét.

Nhện đực thường là kẻ thiệt thòi trong những cuộc chơi tình ái. Con cái của nhiều loài ăn thịt đồng loại đôi khi thích kết hợp bữa tối với cuộc hẹn hò. Một số con đực có thể thoát khỏi cái miệng háu đói của bạn tình, trong khi số khác như nhện lưng đen thì chấp nhận mất mạng. Tuy nhiên, những giai thoại về việc giống đực của loài Argiope không bị ăn thịt, mà bị đột tử trong quá trình giao phối đã kích thích trí tò mò Foellmar. Vì thế, ông và cộng sự đã quan sát hơn 100 cuộc giao duyên của chúng.

Nhện đực có hai cơ quan giao cấu được gọi là pedipalp, mỗi cơ quan này sẽ căng phồng lên sau khi được đưa vào một trong hai lỗ sinh dục mở rộng của con cái. Trong 55 trường hợp, khi con đực kết thúc quá trình phối giống bằng việc đưa phần pedipalp thứ hai vào cơ thể con cái, các nhà nghiên cứu trông thấy nó ngay lập tức trở nên mất đáp ứng và chuẩn bị tư thế chết bằng cách co các chân vào dưới cơ thể. Trái tim "chàng ta" ngừng đập chỉ vài phút sau đó.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy không có dấu hiệu rõ ràng chứng tỏ con cái là thủ phạm của cái chết này, bởi con đực quá nhỏ để có thể cung cấp chất dinh dưỡng cho nó. Thay vì thế, họ cho rằng xác con đực đã trở thành “chiếc khóa trinh tiết” - khóa cơ quan sinh dục của con cái và làm nản chí những kẻ đến sau. Nếu điều này là đúng, thi dường như nó tỏ ra rất hiệu quả. Trong 11 trường hợp, khi những con đực cạnh tranh cố gắng đánh bật những con đực đã chết ra khỏi mình con cái, chỉ có 3 lần thành công, và với không ít nỗ lực.

B.H. (theo NewScientist)