Khỉ có thể phân biệt khuôn mặt qua giọng nói

Khỉ nâu.

Khỉ nâu có thể đối chiếu âm thanh của một tiếng kêu và sắc thái tình cảm bày tỏ trên các khuôn mặt để biết ai là chủ nhân của tiếng kêu đó. Phát hiện này gợi ý rằng kỹ năng tương tự ở loài người có lẽ đã tiến hoá từ những cụ tổ linh trưởng xa xưa.

“Một số người vẫn cho rằng khả năng liên hệ giữa tiếng nói và khuôn mặt duy nhất chỉ người mới có. Nhưng sự thật là những động vật khác chưa được kiểm tra đến mà thôi”, Asif Ghazanfar của Viện điều khiển học sinh học Max Planck, Đức, tác giả của nghiên cứu, nhận xét.

Trong môi trường nuôi nhốt và hoang dã, những con khỉ nâu (Macaca mulatta) tạo ra đủ thứ tiếng ồn khác nhau. “Hầu như mỗi tiếng đều tương ứng với một kiểu thể hiện nét mặt duy nhất”, Ghazanfar nói. Chẳng hạn, khi gặp nguy hiểm, chúng phát ra những tiếng kêu ngắn, the thé, với mắt mở to, tai căng ra, miệng há lớn. Còn khi dễ chịu, chúng có thể “thủ thỉ” với nhau chỉ bằng cách trề môi và miệng hơi hé mở.

Ghazanfar đã thí nghiệm bằng cách chiếu cho 11 con khỉ nâu trưởng thành xem những phim câm về khuôn mặt của những con khỉ khác, thể hiện trạng thái đe dọa và dễ chịu. Ông phát hiện thấy, khi cho phát ra một tiếng kêu, những con vật này sẽ nhìn thẳng vào khuôn mặt phù hợp với tiếng kêu đó. Hơn 65% những con khỉ thực hiện đúng việc này mà không hề trải qua huấn luyện.

Các nghiên cứu trước kia cũng chỉ ra rằng, trẻ sơ sinh có thể phân biệt được giọng nói và khuôn mặt từ hai tháng tuổi, rất lâu trước khi chúng biết nói. Cùng với kết quả nghiên cứu mới, thông tin này cho thấy dường như chúng ta đã kế thừa kỹ năng này từ các ông tổ linh trưởng trước đây.

“Kỹ năng phân biệt khuôn mặt theo giọng nói quyết định tới khả năng phát triển ngôn ngữ. Nó sẽ giúp bọn trẻ nhận biết được ai đang nói và tiếng nói đó phát ra từ đâu”, nhà tâm lý học Janet Werker, Đại học British Colubia ở Canada, người từng nghiên cứu về khả năng phát âm ở trẻ, nhận định. Phát hiện này cũng có thể giúp các nhà nghiên cứu hiểu được bằng cách nào ngôn ngữ xuất hiện trong não.

B.H. (theo Nature)