Rùa biển tìm đường bằng khứu giác

Rùa xanh.

Rùa biển hít ngửi mùi trong không khí để định hướng trong các chuyến đi vượt đại dương đến những miền đất sinh sản. Các nhà khoa học tại Đại học Wales Swansea, Mỹ, đã kết luận như vậy.

Rùa xanh có thể bơi 220 km từ những miền đất ở Brazil tới làm tổ trên hòn đảo Ascension, nằm giữa Đại Tây Dương. Việc chúng xác định hướng đi như thế nào vẫn luôn làm đau đầu các nhà khoa học lâu nay.

Graeme Hays và đồng nghiệp tại Đại học Wales Swansea tiến hành nghiên cứu bằng cách gắn các máy truyền tín hiệu vệ tinh lên 6 con rùa cái Chelonia mydas khi chúng đến làm tổ trên đảo Ascension. Sau đó, họ đưa số rùa đó ra biển và thả 3 con cách hòn đảo 50 km cùng chiều gió về hướng tây bắc. Những con rùa này đã tìm đường trở về dễ dàng chỉ trong 2-4 ngày.

3 con còn lại được thả cách đảo 50 km nhưng ngược chiều gió về phía tây nam. 2 con trong số này đã xoay xở trở về đảo sau 10-27 ngày, nhưng con còn lại, sau 59 ngày vật lộn tìm kiếm hòn đảo bé xíu, đã quay đầu hướng về phía tây sang Brazil.

Các nhà khoa học kết luận rùa đã ngửi được hơi hướng từ hòn đảo để quay về. Những mùi đó có thể bao gồm mùi bãi biển và mùi cây cối. Gió có thể không chuyển được mùi hòn đảo đi xa hàng nghìn km, khi đó rùa có thể sử dụng từ trường để định hướng. Nhưng từ trường cũng không đủ chính xác để xác định hòn đảo rộng chỉ khoảng 10 km.

Đây là một kết quả tìm kiếm quan trọng. "Loài rùa xanh đang có nguy cơ tuyệt chủng trên toàn cầu. Nếu không biết chúng di chuyển thế nào, chúng ta sẽ không biết cách bảo vệ chúng", nhà khoa học Annette Broderick phát biểu.

Ngoài rùa biển, bồ câu đưa thư, chim biển và cá hồi cũng sử dụng khứu giác để xác định đường đi.

Minh Thi (theo Newscientist)