Điều gì đã biến Darwin thành thiên tài?

Từ khi còn rất bé, trẻ đã cạnh tranh để thu hút sự chú ý của người khác.

Những nhà tư tưởng, sáng tạo lỗi lạc như Darwin và Gandhi đều có chung một điểm: Họ có ít nhất một người anh trai hoặc một chị gái. Các nhà nghiên cứu cho rằng, điều làm nên thiên tài ở họ chính là bản năng đấu tranh không ngừng với anh (chị) ruột của mình, hầu có được sự quan tâm của cha mẹ.

Giáo sư Robert Winston (Anh) đã nhận định như vậy trong một công trình nghiên cứu mới đây của ông, mang tên Bản năng con người.

Winston cho biết, con người là sinh vật có bản năng cạnh tranh mạnh nhất trên trái đất - và chính bản năng này đã giúp họ trở thành sinh vật bá chủ trên hành tinh. Cũng theo ông, khả năng tranh đấu đó có thể được nhận ra một cách đầy đủ nhất trên những đứa trẻ không phải là con cả trong gia đình. Những đứa trẻ này thường trải qua thời thơ ấu khó khăn, do phải cạnh tranh tình yêu thương của cha mẹ với anh (chị ruột) chúng. Trong trường hợp đó, chúng cần có những kỹ năng hoặc đức tính đặc biệt nào đó, mới hy vọng được cha mẹ để mắt tới.

Liệu có phải sự cạnh tranh với anh chị ruột đã tạo nên một Darwin vĩ đại?

Nghiên cứu trên 120.000 người, Winston đi đến kết luận rằng, những kỹ năng hoặc đức tính đặc biệt của những người không phải là con cả (nhằm giành lấy sự quan tâm của cha mẹ), có thể đi theo họ suốt cuộc đời. Và trong một số trường hợp như Darwin (nhà tự nhiên học lỗi lạc), kỹ năng sáng tạo ấy phát triển mạnh khác thường, để lại dấu ấn khó phai trong xã hội. Giống như Darwin, Martin Luther-King (mục sư da đen người Mỹ, người đấu tranh cho quyền công dân) hay Thomas Jefferson (Tổng thống thứ ba của Mỹ)... cũng không phải là con trưởng trong gia đình, và họ đều để lại tiếng vang lớn cho hậu thế.

Nghiên cứu của Winston còn cho thấy, bản năng cạnh tranh của con người mạnh đến mức, nó bộc lộ ra thậm chí ngay trước khi người ta chào đời. Trong giai đoạn cuối của thai kỳ, do cơ thể người mẹ đã sẵn sàng cho việc sinh nở, nên huyết áp được hạ xuống nhằm giảm bớt việc cung cấp thức ăn cho con. Tuy nhiên, cái thai, vì muốn tiếp tục được phát triển trong tử cung của mẹ càng lâu càng tốt, nên nó buộc người mẹ phải duy trì huyết áp ở một mức nào đó, nhằm đảm bảo dòng dinh dưỡng nuôi thai. Mâu thuẫn này lớn đến mức, trong một số trường hợp, nó có thể gây nguy hiểm tới tính mạng của người mẹ.

Khi lớn lên, bản năng cạnh tranh cũng giúp người ta đánh giá được ngay tức khắc đâu là kẻ mạnh hơn mình, và cần phải tránh xa. Đôi khi, việc đánh giá này chỉ là dựa trên vẻ bề ngoài của đối tượng. Chẳng hạn, một vầng trán cao và đường nét quai hàm khỏe mạnh cũng đủ để thuyết phục nhiều người rằng họ đang đứng trước một đối thủ đáng gờm. Một nghiên cứu trên các học viên tại Học viện quân sự cao cấp Westpoint (Mỹ) năm 1950 đã cho thấy, hầu hết những người đạt thứ hạng cao trong học tập đều có những đặc điểm này.

B.H. (theo BBC)