Nhà vật lý ở Berkeley bị đuổi vì giả mạo kết quả nghiên cứu

Victor Ninov tại Phòng thí nghiệm Lawrence Berkeley.

Phòng thí nghiệm danh tiếng Lawrence Berkeley ở California, Mỹ (LBL, Berkeley Lab.), năm 1999 đã công bố một kết quả nghiên cứu quan trọng về việc tạo ra hai nguyên tố hóa học siêu nặng 116 và 118. Nay, người ta phát hiện ra toàn bộ kết quả này là giả mạo. Tiến sĩ Victor Ninov, người phụ trách công trình, đã bị LBL đuổi việc.

Thông báo trên vừa được một phát ngôn viên của Phòng thí nghiệm Lawrence Berkeley đưa ra trong một cuộc họp báo hôm qua. Phòng thí nghiệm này cũng tuyên bố rút lại toàn bộ công trình nghiên liên quan đến hai nguyên tố nói trên.

Đồng thời, các nhà vật lý thuộc Hội nghiên cứu các nguyên tố siêu nặng của Đức ở Darmstadt (GSI) cũng mới phát hiện ra rằng, Victor Nivov đã giả mạo số liệu trong công trình nghiên cứu tạo ra hai nguyên tố siêu nặng khác là 110 và 112 khi ông còn làm việc cho GSI năm 1998. Tuy nhiên, việc giả mạo của Ninov bị các nhà khoa học của GSI xem là "ngớ ngẩn", vì thực ra các số liệu của GSI lần đó đã đủ để minh chứng cho sự hiện diện của hai nguyên tố 110 và 112 mà không cần bất kỳ sự giả mạo nào. Phát ngôn viên của GSI nói rằng, Ninov làm vậy hoàn toàn vì mưu cầu danh vọng cá nhân.

Quy trình sản xuất nguyên tố siêu nặng 118 từ krypton và chì của Victor Ninov bị tuyên bố là giả mạo.

Ở thời điểm năm 1999, việc công bố "sản xuất thành công" hai nguyên tố siêu nặng 116 và 118 của Phòng thí nghiệm Laurence Berkeley đã gây một cơn sốc lớn trong giới chuyên môn, vì quy trình này đòi hỏi kỹ thuật cực kỳ tinh xảo và các thiết bị quan sát siêu nhạy. Đến nay, nhiều nhà khoa học đã thử lặp lại thí nghiệm của Ninov, song đều không thu được kết quả như ông ta đã miêu tả.

Vụ "bịa" ra kết quả nghiên cứu của ông Ninov đang gây một làn sóng phẫn nộ trong giới khoa học. Người ta đòi hỏi các trung tâm nghiên cứu và tạp chí khoa học uy tín phải có chế độ kiểm duyệt khắt khe hơn nữa với những công trình được công bố.

Vài tuần trước, tại Phòng thí nghiệm Bell của Tập đoàn thông tin Lucent Technologies, giới chuyên môn cũng tỏ ra nghi ngờ các kết quả nghiên cứu của nhà khoa học Đức Jan Hendrik Schoen về vật lý chất rắn là giả mạo. Tuy nhiên, người ta vẫn chưa tìm ra được các bằng chứng xác thực để kết luận về vụ việc.

Minh Hy (theo dpa, Academic Press)