Liệu vũ trụ có quay quanh một trục nhất định?

Mô hình Hyper-Gyroscope.

Chúng ta có thể nhận thấy trái đất quay quanh trục của nó, nhờ hiện tượng ngày đêm cũng như sự di chuyển của mặt trời và các ngôi sao trên bầu trời. Tuy nhiên, không chỉ có hành tinh, vì sao, hố đen..., mà các thiên hà, thậm chí cả vũ trụ của chúng ta cũng đang quay quanh một trục nhất định.

Đó là thông báo của Tiến sĩ Wolfgang Schleich, Đại học Ulm (Đức), đăng trên tạp chí New Scientist số mới đây.

Về nền tảng lý thuyết, năm 1918, hai nhà vật lý người Áo là Joseph Lense và Hans Thirring đã chỉ ra rằng, một vật thể quay trong một không gian quay luôn để lại một hiệu ứng "chệch" vận tốc nhất định mà người ta có thể đo được. Hiệu ứng này đã được trình bày trong nhiều mô hình toán học, nhưng đến nay người ta vẫn chưa kiểm nghiệm được, vì thế vẫn chưa thể khẳng định vũ trụ của chúng ta có quay hay không.

Để kiểm chứng điều đó, nhóm nghiên cứu của Wolfgang Schleich đang thiết kế một hệ thống con quay hồi chuyển siêu chính xác (Hyper-Gyroscope) nhằm đo độ chuyển dịch của không gian. Tại đây, một dòng tia nguyên tử được chia làm hai phần. Một phần phóng vòng theo chiều kim đồng hồ trong một "chiếc nhẫn không gian" khổng lồ. Phần kia được phóng theo chiều ngược lại. Theo tính toán, nếu vũ trụ không quay thì hai tia này sẽ gặp nhau ở điểm đối điện bên kia "chiếc nhẫn không gian".

Nhưng nếu vũ trụ quay, thì hai tia được phóng ra sẽ không đến đích cùng lúc, bởi vì một tia đi ngược chiều quay của không gian, trong khi tia kia lại đi xuôi. Sự chênh này gọi là độ lệch vận tốc. Trên mô hình lý thuyết, nhóm của Schleich đã tính ra rằng, vũ trụ của chúng ta quay với vận tốc rất nhỏ (chậm hơn của vận tốc quay của trái đất tới 100.000 lần!) Vì thế độ lệch vận tốc của hai tia nguyên tử sẽ cực nhỏ.

Ông Arnaud Landragin, thuộc Đài thiên văn Paris, nói: "Sẽ rất khó xác định được độ lệch vận tốc này khi chúng ta đưa Hyper-Gyroscope lên không gian. Trước hết, chúng ta cần thử nghiệm hệ thống này trên mặt đất". Ông Landragin cũng tỏ ra nghi ngờ khả năng Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) có thể đưa Hyper-Gyroscope lên không gian vào năm 2010.

Minh Hy (theo dpa)