Khai quật xưởng đúc đồng cổ đại ở Jordan

Một cái rìu (dưới) và một cái khuôn để tạo ra những cái rìu tương tự như thế (trên).

Nằm trên một vùng sa mạc, xưởng thủ công có từ đầu thời kỳ đồ đồng này khá lớn và được bảo quản cực tốt, với vô số khuôn đúc và mảnh vụn đồng. Các nhà khoa học cho rằng phát hiện độc nhất này đã làm sáng tỏ vai trò của nghề nấu kim loại trong một số đô thị cổ đầu tiên trên thế giới.

Khu vực nơi có xưởng thủ công được gọi là Khirbat Hamra Ifdan, nằm cách biển Chết khoảng 50 km về phía nam, trong vùng khô hạn Faynan. Nơi đây là một trong 3 nguồn cung cấp đồng đỏ chính của bồn trũng đông nam Địa Trung Hải.

Thomas Levy, một nhà khảo cổ tại Đại học California - San Diego (Mỹ), trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, xưởng đã sụp đổ trong một trận động đất vào khoảng năm 2.700 trước Công nguyên, chôn vùi theo hàng trăm chiếc khuôn dùng để đúc những chiếc trục, đinh, đục, và các thỏi đồng. Hàng nghìn chiếc búa, đe và nồi nấu kim loại bằng đá, các đồ vật bằng kim loại và các mẩu kim loại cổ cũng được tìm thấy ở đây.

"Khi nhấc bỏ bức tường đổ và nhìn thấy bằng chứng của một phân xưởng vẫn đang hoạt động chỉ vài giờ hoặc vài ngày trước khi thảm họa diễn ra, bạn sẽ cảm giác như thể đang là nhân chứng của các quá trình và sự kiện cổ đại vậy", Russell Adams, một thành viên khác của đoàn khai quật, nhận xét.

Nhóm nghiên cứu cho biết, khu vực khảo cổ tại Jordan được bảo quản hoàn hảo, không thua kém gì những phế tích tại Pompeii, thành phố cổ của Italy bị núi lửa Vesuvius chôn vùi năm 79 sau Công nguyên. Theo họ, xưởng đúc đồng này được giữ nguyên trạng như thế một phần là do vị trí của nó - một khu vực thoát nước tự nhiên trên cao nguyên đá cát, nơi có lượng mưa chưa đầy 10 cm mỗi năm.

Các nhà khảo cổ cũng cho rằng Khirbat Hamra Ifdan là một trung tâm công nghiệp quan trọng, đã góp phần thúc đẩy sự hình thành của những đô thị cổ ở Israel, Jordan, Ai Cập và các vùng khác ở phía đông Địa Trung Hải.

B.H. (theo N.G.)