Nước đã tạc nên hẻm núi khổng lồ trên sao Hỏa

Chênh lệch địa hình trên bề mặt Hoả tinh: đỏ và trắng là cao, xanh là thấp.

Ma'adim Vallis - một trong những hẻm núi lớn nhất hành tinh Đỏ - là sản phẩm của một trận lụt khổng lồ. Theo các nhà khoa học Mỹ, cách đây 3,5 tỷ năm, nước đã tràn khỏi một hồ lớn, làm ngập hố trũng thiên thạch ở gần đó và cuốn trôi bức tường chắn của nó. Trong "nháy mắt", Ma'adim Vallis ra đời.

Irwin, nhà nghiên cứu tại Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ quốc gia Mỹ đã thực hiện một phân tích trên các bức ảnh do tàu thăm dò toàn cầu sao Hỏa (Mars Global Surveyor) gửi về. Ông nhận thấy hành tinh này từng có một hồ nước lớn phủ trên diện tích hơn 1 triệu km2 và sâu hơn 1 km. Irwin phỏng đoán chính hồ nước khổng lồ đó là nguyên nhân hình thành nên thung lũng Ma'adim Vallis, sâu hơn 2,1 km, rộng 8-15 km và dài 861 km.

Thung lũng Ma'adim Vallis có thể đã hình thành khi một cihếc hồ khổng lồ tràn bờ.

Theo kịch bản của ông, khi nước hồ dâng cao, nó tràn sang và lấp đầy một hố thiên thạch rộng 480 km ở gần đó. Lượng nước quá lớn cộng với áp lực cực mạnh đã cuốn bay một góc đồi barrie của hố thiên thạch, và điên cuồng lôi nó ra vùng đồng bằng. Chỉ trong vòng vài tháng, rãnh Ma'adim Vallis cực rộng và sâu đã hiện ra.  

Irwin nhận định phát hiện này là một bằng chứng bổ sung, cho thấy Hỏa tinh từng là một miền đất ẩm ướt và ấm áp, dù rằng hiện nay nó chỉ còn là một thiên thể bụi bặm và nguội lạnh, với nước bị khóa chặt dưới những lớp băng vĩnh cửu. Có thể, nước đã hình thành từ các cơn mưa và tuyết trong bầu khí quyển ấm áp.

Tuy nhiên, nếu hành tinh Đỏ từng ngập nước trong quá khứ, thì tất cả số nước đó bây giờ đi đâu? Không ai dám quả quyết điều gì, nhưng Irwin cho rằng một phần trong số nước này có thể đã phân hủy hóa học thành hydro và ôxy. Hydro thoát ra ngoài vũ trụ, còn ôxy ở lại trên sao Hỏa, tham gia các phản ứng làm gỉ khoáng sắt và khiến cho hành tinh này có màu hơi đỏ như hiện nay. Ông cũng cho biết theo các nghiên cứu gần đây, ít nhất vẫn còn một lượng nước tồn tại dưới dạng băng vĩnh cửu trên hai cực của hành tinh này.

B.H. (theo CNN)