Khủng long tuyệt diệt bởi thiên thạch

Khi phân tích những chiếc lá hóa thạch có tuổi 65 triệu năm, các nhà khoa học nhận thấy hàm lượng CO2 đã tăng vọt và đột ngột trong bầu khí quyển trái đất vào thời kỳ đó. Chỉ có tác động của một thiên thạch lớn, làm hóa hơi hàng tỷ tấn đá vôi, mới có thể giải phóng nhiều CO2 vào môi trường nhanh đến thế.

Giả thuyết này đưa đến nhận định rằng lượng CO2 khổng lồ đã làm trái đất nóng lên mãnh liệt, đẩy bò sát cổ đại và vô số các sinh vật khác đến đường tử.

Từ lâu, các nhà khoa học đã nghi ngờ rằng một tác động ngoài trái đất đã đóng vai trò quyết định trong đợt tuyệt chủng lớn vào cuối kỷ Creta (khoảng 65 triệu năm trước), với dấu ấn còn để lại trên đá. Thậm chí, họ còn khẳng định miệng hố rộng 100 km trên bán đảo Yucatan (Mexico) ngày nay là do đá trời để lại. Nhưng giả thuyết này đã bị lu mờ trước nhiều ý kiến mới nổi lên, trong đó có giả thuyết cho rằng, một “trận lụt” của dung nham và khí độc xảy ra cùng thời điểm đó ở Ấn Độ mới là nguyên nhân chính đầu độc giới sinh vật trên hành tinh.

Bán đảo Yucatan. Vòng tròn trắng trên hình là vị trí miệng hố khổng lồ.

Nay, phân tích của các nhà khoa học Đại học Sheffield (Anh), ĐH bang tây nam Texas và ĐH bang Pennsylvania (Mỹ) đã làm cán cân nghiêng về giả thuyết thiên thạch. Khi nghiên cứu lá hóa thạch của cây bạch quả và dương xỉ sống trước và sau thời kỳ khủng long biến mất, họ phát hiện vào cuối kỷ Creta, lượng CO2 đã tăng đột biến gấp 5 lần. Tỷ lệ tăng này tương đương với việc bầu khí quyển nhận thêm khoảng 6.400 - 13.000 tỷ tấn carbon, đủ để làm nhiệt độ toàn cầu tăng 7,5 độ C.

Một điều trùng hợp là dưới các biển nông ở bán đảo Yucatan khoảng 65 triệu năm trước cũng tồn tại một lượng lớn đá vôi. Và như thế, rất có thể thiên thạch đã rơi xuống vùng này với sức nóng đủ để tạo ra "hố tôi vôi” khổng lồ, giải phóng lượng lớn khí CO2 vào khí quyển.

“Chúng tôi phỏng đoán hàm lượng CO2 vẫn giữ ở mức cao gấp 4-5 lần so với bình thường trong khoảng 10.000 năm sau vụ va chạm", giáo sư David Beerling, ĐH Sheffield, nói. Ông cũng cho biết: “Các nhóm nghiên cứu khác cũng đã tìm thấy bằng chứng của việc trái đất ấm lên rất nhanh tại thời điểm đó. Chẳng hạn, một nhóm nghiên cứu của Hà Lan đã chỉ ra sự di cư của các sinh vật từ vùng nước ấm tới Bắc cực, nơi có nhiệt độ mát mẻ hơn”.

B.H. (theo BBC, NewSci)