Người ta nói dối trong hầu hết những chuyện thường nhật

Ngay cả trong cuộc nói chuyện nghiêm chỉnh, người ta vẫn cho phép nói dối những chi tiết nhỏ.

Các nhà khoa học Mỹ mới rút ra kết luận như vậy sau khi phân tích các cuộc chuyện phiếm của những sinh viên, công chức và người lao động ở nước này. Theo đó, cứ khoảng 10 phút người ta lại nói ra một chi tiết không phải là sự thật.

Nhóm nghiên cứu của Tiến sĩ Robert Feldman, Đại học Massachusetts (Mỹ), đã mời 120 sinh viên tới một thử nghiệm. Họ được yêu cầu nói chuyện với những người không quen biết. Họ đề nghị những sinh viên này phải tỏ ra xởi lởi và dễ mến. Các nhà khoa học đã quay phim các cuộc nói chuyện, rồi hỏi những sinh viên được thử nghiệm về các chi tiết. Kết quả cho thấy, trên 50% câu chuyện dài hơn 3 phút có ít nhất một chi tiết bịa đặt. Còn các câu chuyện dài hơn 10 phút thì hầu như đều có ít nhất ba đoạn mà một trong hai bên nói dối. Những thử nghiệm khác trên các công chức, người lao động... đều cho kết quả tương tự.

"Người ta nói dối vì rất nhiều lý do: không muốn nói thật, không muốn tạo không khí nghiệm trọng, mà trong nhiều trường hợp là nói dối cho có chuyện", Feldmann nói. Ví dụ, một câu chuyện giữa sếp và nhân viên có thể như sau: "Hôm nay cô đến muộn?". "Vâng, dạo này cứ buổi sáng con út nhà em lại trớ". "Thế à, thế dùng thuốc gì chưa". "Vâng, cũng không sao đâu anh ạ, trẻ con ấy mà". "Ừ, cũng nên xem thế nào, nghe nói gần chỗ cô có ông bác sĩ X giỏi lắm, không rõ còn chữa nữa không...". Trong câu chuyện, có thể cả hai đều nói dối. Có thể con cô nhân viên không bị trớ vào buổi sáng và ông sếp không nghe nói về một bác sĩ X nào đó... Tuy nhiên những chi tiết ấy không nghiêm trọng, nên cả hai cũng chẳng quan tâm. Chỉ trừ khi cô nhân viên kia tái diễn sự đi muộn nhiều lần thì ông sếp mới để ý.

Những câu chuyện như vậy diễn ra hàng ngày, giữa các đồng nghiệp, giữa những người hàng xóm, nhất là giữa những người tình cờ gặp nhau ở đâu đó. "Nghĩ kỹ ra thì chúng ta phải ngạc nhiên, tại sao mình nói dối nhiều thế, nhưng sự thật là như vậy. Cũng may, con người rất nhạy cảm, và họ biết trường hợp nào không nên nói dối", Feldman nói.

Nghiên cứu cũng cho thấy, đàn ông và đàn bà nói dối nhiều như nhau, nhưng theo các chiều hướng khác nhau: Trong khi phụ nữ có xu hướng nói dối để làm vừa lòng người đối diện thì đàn ông ngược lại, thường nói dối để nâng mình lên.

Minh Hy (theo dpa)