Động đất, núi lửa làm các loài phong phú hơn?

Thân cây này sống sót qua một trận động đất lớn, phá hủy nghiêm trọng thành phố Bhuj ở Gujarat, Ấn Độ, vào ngày 26/1/2001.

Một nhóm khoa học Ấn Độ vừa chỉ ra mối liên hệ giữa các biến cố địa chất như động đất và núi lửa với tính đa dạng loài. Theo đó, dù các thảm họa này đem đến chết chóc và tàn phá, nhưng ở những nơi mà chúng xảy ra thường xuyên nhất, sự sống cũng phong phú và giàu có nhất.

Quan điểm này do Sagar Kathuria thuộc Trung tâm Nghiên cứu Tiến bộ Khoa học Jawaharlal Nehru ở Bangalore và K.N.Ganeshaiah, Đại học khoa học Nông nghiệp Bangalore đưa ra. Trên tạp chí Current Science, hai nhà khoa học nhận định “các hoạt động địa chấn đã tạo nên nhiều loại không gian sống phân tán trong một vùng, góp phần vào sự đa dạng loài”.

Để có được kết luận trên, nhóm nghiên cứu đã lồng bản đồ số hóa của những vùng có hoạt động địa chấn và núi lửa lên trên bản đồ đa dạng sinh học toàn cầu. Họ phát hiện những vùng có chấn động mạnh nhất cũng là những vùng có đa dạng sinh học cao nhất.

Lý giải hiện tượng này, hai nhà khoa học cho rằng trái với những mất mát to lớn về tính mạng và của cải thường xảy ra ngay sau động đất hoặc núi lửa, những chấn động này thường tạo nên một “bến cảng an toàn” cho các sinh vật trong những khoảng thời gian dài. Chúng tung lên mặt đất magma giàu khoáng chất, làm thay đổi khí hậu và nén ép đất đá, tạo ra nhiều vùng đồi núi cao thấp, gồ ghề khác nhau, trở thành sinh cảnh cho nhiều dạng sống neo đậu.

Ví dụ điển hình mà nhóm nghiên cứu đưa ra là đa dạng sinh học ở các vùng nhiệt đới. Ở những vùng này, hoạt động địa chấn rất dữ dội, vì thế, trên mỗi đơn vị diện tích, số loài nhiều hơn hẳn so với các vùng ôn đới. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu David L.Pearson, ĐH bang Arizona ở Tempe (Mỹ) bình luận, “đúng là trong những vùng nhiệt đới, hoạt động địa chấn mạnh có thể có liên quan tới tính đa dạng sinh học cao. Nhưng như các tác giả Ấn Độ chỉ ra, thì có thể là hoạt động địa chấn mạnh thường dẫn đến quá trình nâng lên tạo núi, và làm tăng tính đa dạng theo độ cao”.

B.H. (theo National Geographic)