Đa dạng sinh học bị thổi phồng quá lớn

Theo cách đặt tên của các nhà khoa học khác nhau, số lượng tên loài mất giá trị thay đổi từ 10 đến 80%.

Một phân tích mới đây cho biết, do những sai lầm khá lớn trong việc đặt tên loài, nên các phỏng đoán về đa dạng sinh học đã trở nên vô nghĩa, vì nó vượt xa con số thực tế từ 32-44%.

Các nhà khoa học thường xác định mức độ đa dạng sinh học bằng việc đếm số lượng loài đã biết trong một hệ sinh thái, rồi nhân nó với một hệ số phù hợp để tính ra những loài chưa biết. Kiểu tính toán này chứa nhiều võ đoán, vì chúng ta rất khó phỏng đoán có bao nhiêu loài chưa được nhận dạng. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây của John Alroy, Đại học California (Mỹ) cảnh báo rằng, ngay cả số lượng các loài đã biết cũng không chắc đã đúng.

Vấn đề nằm ở tính chủ quan trong cách phân loại. Với hai mẫu vật tương tự nhau, một số nhà khoa học có thể xếp chúng thành hai loài riêng biệt, trong khi người khác lại gộp chúng thành một loài duy nhất. Một khó khăn khác nữa là do các nhà nghiên cứu không biết hết số lượng loài được mô tả trong các tạp chí cũ, ít tên tuổi hay các tạp chí nước ngoài. Việc loại bỏ những cái tên không còn giá trị diễn ra chậm chạp trong nhiều thế kỷ, và trong quá trình này, một số tên trong đó lại được khôi phục trở lại.

Để đánh giá mức độ của những sai lầm này, John Alroy đã phân tích số liệu trên các hóa thạch thú ở Bắc Mỹ trong 65 triệu năm qua. Nhóm này lớn và được nghiên cứu kỹ, vì vậy, ông xem nó như một mô hình tốt áp dụng cho việc đếm các loài hiện tại.

Căn cứ vào các xu hướng đã diễn ra trong quá khứ, Alroy tính ra số tên loài có thể sẽ mất giá trị trong những năm tới: “Tôi nghĩ rằng nó có thể dao động từ 5% đến 10%. Nhưng kết quả lại lớn hơn nhiều, 24-31%”. Từ đây, suy ra ra số tên loài hiện tại đã mất giá trị nhưng vẫn được tính vào đa dạng sinh học, Alroy thu được con số 32-44%.

“Về cơ bản, giấy tờ đã thổi phồng đa dạng loài so với thực tế. Và tôi rất bất ngờ khi phát hiện ra rằng, cứ mỗi khi xắp xếp số liệu theo một cách mới, tôi lại có một kết quả khác”, Alroy nói. Ông nhận thấy theo cách đặt tên của các nhà khoa học khác nhau, số lượng tên loài mất giá trị cũng thay đổi rất lớn, từ 10-80%. Tỷ lệ sai sót này thay đổi cả theo thời gian.

B.H. (theo NewSci)