Đêm mai, châu Á, châu Mỹ và Australia sẽ đón mưa sao băng

Nhìn về hướng đông, bạn sẽ thấy sao băng giống như phát ra từ trong chòm sao Leo (chòm sao có hình dấu hỏi).

Cơn mưa sao băng Leonid ngoạn mục nhất trong vòng 35 năm qua sẽ diễn ra vào ngày 18/11 năm nay tại châu Mỹ, và vào rạng sáng ngày 19/11 trên vùng trời châu Á và Australia. Đó là khi trái đất bay ngang qua các mảnh vụn rơi rớt lại từ hàng thế kỷ trước của sao chổi Tempel-Tuttle.

Leonid là cơn mưa sao băng xuất hiện vào khoảng 15 - 18/11. Nó sinh ra khi trái đất bay qua vùng đuôi của sao chổi Tempel-Tuttle, khiến các hạt vật chất nhỏ bé của sao chổi này va vào bầu khí quyển với tốc độ cực lớn, bốc cháy và tạo nên những chùm sáng kỳ diệu lóe ngang bầu trời, gọi là sao băng. Do các sao băng này trông như phát ra từ một điểm trong chùm sao Leo, nên người ta gọi chúng là Leonid.

Sao chổi Tempel-Tuttle bay tới gần mặt trời theo chu kỳ 33 năm 3 tháng. Mỗi lần như thế, nó để lại phía sau một vệt bụi băng tan rã dần theo các đường đi hơi lệch nhau một chút. Vì thế, hành tinh của chúng ta có thể gặp gỡ liên tiếp vài vệt đuôi chổi cùng lúc.

Lần này, theo dự báo của Hiệp hội sao băng Mỹ, trái đất sẽ bay xuyên qua các vệt bụi mà sao chổi để lại từ năm 1699, 1767 và 1866. Những người quan sát ở châu Mỹ sẽ được chứng kiến sao băng bay qua bầu trời phía tây bắc vào khoảng 5 giờ sáng (tức 17h ngày 18, Hà Nội), khi trái đất đi gần tới vệt bụi mà sao chổi để lại từ năm 1767.

Còn tại châu Á và Australia, những người yêu thích thiên văn sẽ có tới hai cơ hội để mục kích sao băng. Cao điểm đầu tiên là các vệt đuôi chổi của năm 1699, diễn ra vào khoảng 0h30' ngày 19/11 (Hà Nội), 1h30’ ở Hàn Quốc và 4h30’ ở Đông Australia. Hơn 45 phút sau đó, vùng này sẽ đón đỉnh điểm của cơn mưa sao băng thứ hai, là vệt chổi còn sót lại từ năm 1866. Tuy nhiên, những cơn mưa sao băng sẽ kéo dài trong nhiều giờ, vì thế, bạn có thể theo dõi chúng từ 0h cho đến tận 5 giờ sáng.

Theo dự báo của các nhà thiên văn, tại lúc cao điểm, trên bầu trời châu Mỹ sẽ có khoảng 30 sao băng mỗi phút, và khoảng 100 chiếc mỗi phút trên vùng trời châu Á và Australia. Trong các năm thông thường, Leonid chỉ để lại tối đa từ 10 đến 15 vệt mỗi giờ.

Khi gió mặt trời thổi tới đám bụi thiên thạch, chúng tạo ra chiếc đuôi. Chiếc đuôi bụi này bùng cháy khi chạm vào khí quyển trái đất, hình thành sao băng.

Tuy nhiên, do quy mô của trận mưa sao băng năm nay rất lớn, các nhà khoa học e ngại rằng chúng sẽ đe dọa hệ thống điện trên hàng nghìn vệ tinh đang bay quanh trái đất. Theo dự đoán, ít nhất một vệ tinh có thể bị chập hoặc đứt mạch khi trái đất bay xuyên qua chiếc đuôi bụi bặm của sao chổi Tempel-Tuttle.

Tại Việt Nam

Việt Nam nằm trong vùng quan sát trận mưa sao băng này tốt nhất. Các thành phố có thể quan sát rõ nhất là Huế, Đà Nẵng, Nha Trang và TP.HCM. Cơn mưa sao băng này xuất hiện từ hướng Đông Bắc, vào 0h30' sáng ngày 19/11. Nếu thời tiết thuận lợi, ít mây, chúng ta sẽ được chứng kiến một trận mưa sao băng kỳ vĩ nhất trong vòng 3,5 thập kỷ trở lại đây.

B.H. (theo Reuters)