Hố đen cũng đánh mất năng lượng

Do sức hãm của từ trường, hố đen đánh mất năng lượng.

Đó là kết luận của các nhà thiên văn học Đức khi quan sát chuyển động của các đám bụi khí xung quanh một hố đen cực lớn: Dưới sức hãm của từ trường mạnh, nó giải thoát năng lượng ra xung quanh. Đây là điều chưa từng thấy trong những hiểu biết của khoa học về hố đen.

Hố đen - theo những quan sát trước đây - là khu vực có mật độ vật chất vô cùng lớn. Nó nuốt tất cả vật chất và năng lượng ở gần đó, kể cả ánh sáng. Ở trung tâm các thiên hà thường có một hố đen, nhiều hố có khối lượng bằng một triệu lần mặt trời.

Joern Wilms và cộng sự thuộc đại học Tueblingen (Đức) đã quan sát hố đen ở trung tâm thiên hà xoắn ốc MCG-6-30-15, cách chúng ta khoảng 100 triệu năm ánh sáng. Hố đen này bị vây quanh bởi các đám bụi và khí khổng lồ. Tất cả đều quay cực nhanh trên quỹ đạo để tạo ra lực ly tâm đủ lớn, khiến chúng không bị rơi vào trong.

Điều kỳ lạ quan sát được như sau: Tại tầng trong cùng của vành bụi khí, gần với hố đen, các nhà khoa học phát hiện các ion sắt ở thể khí, quay với tốc độ khủng khiếp - bằng 1/2 tốc độ ánh sáng.

Theo tính toán, năng lượng của đám bụi sắt tuy rất lớn, nhưng cũng chỉ có một giới hạn nhất định. Nhưng kính thiên văn lại cho thấy, từ lớp bụi khí này phóng đi những tia rơnghen (tia X) cực mạnh, chứng tỏ một năng lượng lớn hơn rất nhiều. Câu hỏi là: năng lượng này từ đâu mà ra? Chỉ có một cách giải thích duy nhất: Chính hố đen đã cung cấp năng lượng cho chúng.

Theo Joern Wilms, hố đen không đứng yên như người ta vẫn nghĩ, mà cũng quay quanh một trục, tạo ra từ trường ngược với từ trường của các đám vật chất ở vành ngoài. Lực cản này đã lấy bớt năng lượng của hố đen, cung cấp cho các lớp vật chất xung quanh.

Quan sát của Wilms và cộng sự mới được công bố trên Tạp chí Thiên văn học Hoàng gia Anh. Nhiều nhà khoa học tỏ ra nghi ngờ kết quả này, cũng như không tin tưởng vào cách giải thích của nhóm. Wilms nói: "Có lẽ chúng tôi là những người đầu tiên quan sát được một hiện tượng như vậy, nên không thể không có những nghi ngờ. Tuy nhiên, đó là sự thật".

Minh Hy (theo dpa)