Nước biển dâng có phải vì nóng lên toàn cầu?

Quần đảo Maldives có thể bị nhấn chìm khi nước biển dâng lên.

Có thể mực nước biển dâng lên là do những yếu tố như bức xạ mặt trời và chuyển động quay của trái đất. Đó là nhận định của INQUA, một nhóm chuyên gia quốc tế nghiên cứu biến đổi khí hậu, biển và đất liền, đưa ra hôm qua (14/5). Quan điểm này đã làm bùng lên một cuộc tranh luận khoa học sôi nổi.

Ngày càng có nhiều nhà khoa học tin rằng khí nhà kính bị giữ lại trong bầu khí quyển đã làm tăng nhiệt độ trái đất, tan băng ở hai cực và do đó làm nước biển dâng lên. Tuy nhiên, theo ông Nils-Emil Morner, Chủ tịch INQUA, vẫn chưa thể khẳng định mối liên hệ giữa nóng lên toàn cầu và nước biển dâng. Ông lấy một ví dụ: Vào khoảng đầu thế kỷ 13, nhiệt độ trái đất cao hơn bây giờ tới 1 độ C, vậy mà mực nước đại dương vẫn không thay đổi.

Tuy nhiên, nhà khoa học Jonathan Gregory, Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu Hadley, Anh, lại cho rằng ngoài quãng thời gian mà ông Morner nêu làm ví dụ, người ta không đo được nhiệt độ chính xác của một thời kỳ nào khác, còn các số liệu trước đó thì không đáng tin cậy. Jonathan Gregory khẳng định có mối liên quan giữa nóng lên toàn cầu và vận động dâng lên của nước biển. “Trong 100 năm vừa rồi, mực nước trên các đại dương đã tăng 10-20 cm, nhanh hơn khoảng 10 lần so với tốc độ trung bình suốt 3.000 năm qua”. Sự vận động của nước biển không giống nhau, tuỳ từng vùng trên trái đất.

Ý kiến của ông Gregory có thêm sức mạnh khi nhóm hành động Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu, IPCC, dự đoán vào thế kỷ 21, nhiệt độ ở Bắc bán cầu sẽ lên cao nhất so với toàn thiên niên kỷ thứ hai. Báo cáo của IPCC, do 2.500 nhà khí hậu học hàng đầu của thế giới thực hiện, thông báo: Từ năm 1990 đến năm 2100, nước biển sẽ dâng 0,08-0,98 m. Nhiệt độ trung bình của trái đất tăng 1,5-6 độ C cùng kỳ.

Đáp lại, INQUA tuyên bố những số liệu thu được từ nghiên cứu tại hiện trường cho thấy từ năm 1900 đến năm 2100, nước biển chỉ tăng tối đa 0,11 m. Ông Morner cũng không tán thành quan điểm cho rằng một số đảo đất thấp như Maldives (Ấn Độ Dương) sẽ bị nhấn chìm. Căn cứ vào các nghiên cứu của INQUA, mực nước biển ở quần đảo này đã tụt xuống trong vòng 30 năm qua.

Đoan Trang (theo Reuters, 15/5)