Thuyết Di cư khỏi châu Phi có thêm sức nặng

Châu Phi là nơi tổ tiên loài người sinh sống.

"Người hiện đại có chung một tổ tiên, sống ở châu lục đen khoảng 100.000 năm trước và từ đó đặt chân đến khắp thế giới…". Thuyết Di cư khỏi châu Phi được củng cố với việc các nhà khoa học Mỹ và Trung Quốc công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Science số ra hôm qua (10/5).

Tính thuyết phục còn tăng thêm nhờ quy mô của dự án. Nhóm nghiên cứu của Spencer Wells và Li Jin đã lấy mẫu máu để kiểm tra đặc điểm ADN của hơn 12.000 người thuộc 163 dân tộc khác nhau trên toàn châu Á, từ người Karakalpak ở Trung Á đến người Naga ở Ấn Độ.

Trong quá trình khảo sát, nhóm tập trung tìm 3 dấu hiệu có liên quan đến một đột biến đặc biệt, xuất hiện ở nhiễm sắc thể Y của dòng người châu Phi khoảng 44.000 năm về trước. Bất kỳ ai thiếu đi một dấu hiệu cũng chứng tỏ không có nguồn gốc châu Phi. (Các nhà khoa học căn cứ vào nhiễm sắc thể Y vì đây là một trong những công cụ mạnh nhất ở cấp độ tế bào, giúp truy nguyên nguồn gốc loài người - truyền từ cha sang sang các con mà không hề thay đổi suốt hàng nghìn năm).

Spencer Wells và Li Jin không tìm ra trường hợp nào thiếu cả 3 dấu hiệu nói trên. Điều đó chứng tỏ thuyết “Di cư khỏi châu Phi” là đúng: Khoảng 100.000 năm về trước, tổ tiên loài người đã sống ở châu Phi, sau đó di cư khỏi đây, tới các nơi khác trên thế giới, thay thế hoàn toàn người đứng thẳng (Homo erectus). Không hề có sự giao phối giữa họ và các tộc người cổ khác như Homo erectus. Nhân loại ngày nay ở cả châu Âu lẫn châu Á đều có nguồn gốc từ châu lục đen.

Lật lại giả thuyết khác

Bàn về nguồn gốc loài người, có một trường phái khoa học cho rằng người hiện đại xuất thân từ những tộc người khác nhau và tiến hóa tại những khu vực khác nhau, chẳng hạn người Neanderthal sinh sống ở châu Âu, trong khi người Giava hoặc người vượn Bắc Kinh “ngự trị” châu Á. Đó là thuyết “Đa khu vực”.

Ngày càng có nhiều bằng chứng chống lại thuyết này. Theo một số nghiên cứu, ADN trong ty thể (vật liệu di truyền trong tế bào, nằm ngoài nhân) của người hiện đại có nguồn gốc châu Phi. Và cách đây 4 năm, khi tách ADN khỏi ty thể của người Neanderthal, các nhà khoa học thấy nó rất khác ADN của con người ngày nay.

Ông Spencer nói: “Với phát hiện này, chúng ta tiến gần đến việc loại bỏ thuyết Đa khu vực”.

Đoan Trang (theo BBC, Reuters, AP, 11/5)