Mỹ: Nguy cơ hạt nhân từ cỏ kế

Dò phóng xạ trên những cây cỏ kế.

Chiến tranh Lạnh có thể đã đi qua, nhưng bãi thử hạt nhân Hanford (Mỹ) vẫn tiếp tục cuộc chiến với loài cỏ kế Nga: loài cỏ chứa chất phóng xạ. Đây là mối đe doạ chết người trên sa mạc lộng gió ở miền Trung Nam bang Washington.

Mỗi mùa đông, khi rễ của loài cây này bị phân huỷ, những bộ khung gai của chúng bị gió bẻ gẫy và bốc đi xa, lan truyền chất độc nguy hiểm này.

Trong khi chưa đầy 1% cỏ kế trong vùng Hanford là có chứa chất phóng xạ, chi phí làm sạch chúng đã lên tới nhiều triệu đôla. Hanford là khu vực hạt nhân ô nhiễm nhất tại Mỹ, được xây dựng từ năm 1943 cho dự án Manhattan bí mật. Trong 40 năm sau đó, Hanford tạo ra pluton cung cấp cho kho vũ khí hạt nhân quốc gia, trong đó có cả những quả bom nguyên tử đã thả xuống Nagasaki, Nhật Bản. Lò phản ứng cuối cùng được đóng cửa tại đây năm 1986.

Cỏ kế Nga không phải là cỏ loài bản địa. Chúng là một vấn đề khá đặc biệt tại khu vực chôn chất thải phóng xạ. Rễ của chúng dài tới 6 m và chúng hấp thụ các chất nguy hiểm như stronti và xezi. Một cơn gió mùa đông mạnh có thể đưa cây cỏ này đi xa 6 km, và sau đó “ô nhiễm phóng xạ không thể kiểm soát được”.

Hai năm trước đây, Hanford cũng đã phải đối mặt với một sự ô nhiễm “không kiểm soát được”, do ruồi giấm lan truyền. Loài ruồi này bị thu hút bởi đường sacarin được rắc trên khu vực ô nhiễm phóng xạ. Sau đó chúng bay tới các phòng ăn, phóng uế tại đó. Người ta gọi đây là các “nguồn ô nhiễm bay”.

Hiện Mỹ đang có kế hoạch tiêu diệt loài cỏ kế này và các côn trùng truyền phóng xạ như ruồi giấm. Trên diện tích 1.450 km2 tại bãi Hanford, các chuyên gia sẽ kiểm tra nồng độ phóng xạ của các cây cỏ kế. Nếu có, chúng sẽ bị tiêu diệt ngay. Tuy nhiên, theo Todd Ponczoch, một kỹ thuật viên kiểm soát phóng xạ: “Mức phóng xạ tích lũy trong những cây cỏ này là thấp”. Trong 1,3 kg cỏ kế nhiễm phóng xạ, người ta đo được 150 millirads, bằng khoảng 1/100 liều lượng phóng xạ cho phép nhiễm trên người hàng năm.

B.H. (theo AP, 10/4)